Niepewność komentatorów po wyroku TK ws. Komisji Majątkowej

Prezydent Krakowa Jacek Majchrowski obawia się, że po umorzeniu przez Trybunał Konstytucyjny postępowania w sprawie Komisji Majątkowej, sądy administracyjne będą oddalać skargi gmin na decyzje tej Komisji. Zdaniem przedstawiciela RPO przydałoby się wiążące orzeczenie NSA.

TK umorzył w środę postępowanie ws. zwrotu mienia Kościołowi katolickiemu; uznał, że wydanie wyroku jest niedopuszczalne, skoro zajmująca się tym Komisja Majątkowa została zlikwidowana (w 2011 r.). Trybunał orzekł natomiast, że nie narusza konstytucji przepis wyłączający możliwość odwołania się przez samorządy od postanowienia komisji zwracającej gminom żydowskim mienie zagrabione w PRL (ta komisja nadal pracuje). TK uznał, że postępowanie przed komisją jest jednoinstancyjne, ale nie wyłącza to możliwości wniesienia skargi na jej decyzję do sądu administracyjnego.

Zdaniem prezydenta Krakowa Jacka Majchrowskiego środowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego może sprawić, że sądy będą bez rozpatrzenia oddalać skargi samorządów na decyzje Komisji Majątkowej. "Jest jednak światełko w tunelu" - powiedział. "W przypadku komisji regulacyjnej zajmującej się mieniem pożydowskim Trybunał orzekł, że możemy składać skargi w sądzie administracyjnym - poprzez analogię w przypadku Komisji Majątkowej powinno być podobnie" – ocenił w rozmowie z PAP Majchrowski.

Majchrowski podkreślił, że aż pięciu sędziów TK złożyło zdania odrębne. "Z tego, co wiem niektóre z tych zdań odrębnych były bardzo ostre i sprzeciwiające się takiemu rozstrzygnięciu" – zaznaczył prezydent Krakowa.

Dodał, że dla niego fakt, iż Trybunał umorzył postępowanie dotyczące Komisji Majątkowej zajmującej się zwrotem mienia Kościołowi katolickiemu jest "bardzo zastanawiający". "Wszyscy w Trybunale bali się tego rozstrzygnięcia i próbowali tę sprawę od siebie odepchnąć" - powiedział Majchrowski. "Podobnie jak w przypadku +janosikowego+ to działanie trochę na rzecz Skarbu Państwa, a przeciwko gminom" - dodał.

Zastępca Rzecznika Prawa Obywatelskich Stanisław Trociuk przypomniał w rozmowie z PAP, że na pierwszej, styczniowej rozprawie, zapowiedział, iż RPO wystąpi do rządu, by ujednolicić postępowania regulacyjne, które były inne dla Kościoła katolickiego, a inne dla pozostałych związków wyznaniowych. W środę Trociuk zastrzegł jednak, że po zapoznaniu się z pisemnym uzasadnieniem wyroku TK trzeba będzie ponownie to przeanalizować.

Trociuk zaznaczył, że wyrok Trybunału nie rozwiązał wątpliwości co do wyroków sądów administracyjnych, w których sądy odrzuciły skargi na orzeczenie Komisji Majątkowej. Jego zdaniem Naczelny Sąd Administracyjny powinien teraz w składzie siedmiu sędziów rozstrzygnąć, czy i jakie znaczenie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego dla tych spraw oraz dla spraw, w których postępowania zostały zawieszone.

Z kolei Piotr Kadlcik, przewodniczący Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, powiedział PAP, że mimo iż Trybunał uznał za możliwe zaskarżanie do sądów orzeczeń Komisji Regulacyjnej ds. Gmin Wyznaniowych Żydowskich, to i tak nie można zrezygnować z tej komisji na rzecz przyznania jej kompetencji wyłącznie sądom powszechnym, tak jak ma to miejsce w odniesieniu do majątku zwracanego Kościołowi katolickiemu. Komisja jest pożyteczna i jej celem są głównie ugody – podkreślił.