Pat związany m.in. z KRS ukształtowaną po 2018 r. powoduje problemy kadrowe w sądach i obciążenie sędziów olbrzymią liczbą spraw i czynności, nie tylko orzeczniczych. Zmiany ustrojowe są niezbędne do przywrócenia ładu konstytucyjnego, ale niezależnie od tego konieczne są rozwiązania organizacyjne usprawniające pracę sądów - choćby zwiększenie liczby asystentów czy ograniczenie kognicji sądów - mówi Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych Ministerstwa Sprawiedliwości.

Nie żyje Mariusz Trynkiewicz, z powodu którego wprowadzono przepisy powołujące Krajowy Ośrodek Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie. Inni pacjenci ośrodka zawiesili, rozpoczęty w listopadzie 2024 roku, strajk głodowy, bo obiecano poprawę warunków bytowych, ale przede wszystkim właściwy kontakt i informację, która ma im przywracać podmiotowość i godność - informuje prof. Monika Płatek z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Jak podkreśla, to nadal jednak nierozwiązany problem polskiej praworządności.

PKW powinna jednoznacznie rozstrzygać, czy sąd w sprawie subwencji dla partii politycznej wydał wyrok. Każdy organ w państwie ma prawo odmówić wykonania decyzji podmiotu, który jest pozbawiony cech sądu. Państwo polskie pod koniec ubiegłego roku wypłaciło obywatelom kilkanaście odszkodowań za niezapewnienie prawa do sądu z uwagi na udział osób powołanych przez neo-KRS w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, a przed ETPCz takich spraw jest dużo więcej - mówi serwisowi Prawo.pl sędzia Bohdan Bieniek.

Międzynarodowy Trybunał Karny wydał nakazy aresztowania Benjamina Netanjahu, premiera Izraela i Joawa Galanta, byłego ministra obrony Izraela. Prezydent RP Andrzej Duda wezwał premiera Donalda Tuska do zagwarantowania, że ewentualny pobyt Benjamina Netanjahu w Polsce pozostanie "niezakłócony", wskazując na "absolutnie wyjątkowe okoliczności" tego wydarzenia, czyli jego udział w obchodach rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau. Sprawa swój kontekst polityczny, ale i aspekt prawny: czy istnieją formalnoprawne podstawy uwzględnienia wniosku Prezydenta RP? - pisze dr Paweł Bała.

W obszarze przeciwdziałania mowie nienawiści potrzebujemy wielotorowych działań. Po pierwsze, musimy starać się wykorzystywać dostępne narzędzia prawne, choć są one wciąż bardzo niedoskonałe. Po drugie, konieczna jest też nowelizacja kodeksu karnego w zakresie przestępstw z nienawiści. Cieszę się, że rząd pracuje obecnie nad stosownym projektem zmian, choć propozycja, która aktualnie leży na stole budzi niedosyt - mówi Prawo.pl adwokat Paweł Knut.

Wprowadzony dziesięć lat temu do procesu karnego kontradyktoryjny model, w którym sędzia miał być tylko arbitrem, a postępowanie dowodowe miały prowadzić strony, został szybko wycofany. Pracująca obecnie Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego proponuje przywrócenie wielu z tamtych rozwiązań, ale bez kontradyktoryjności. - Dla nas większym wyzwaniem jest teraz przywrócenie i rozwijanie konsensualizmu - mówi prof. Włodzimierz Wróbel, przewodniczący Komisji.

W publicznej krytyce posła Romanowskiego, co dziwi, akcentowano właściwie jedynie aspekt socjalno-ekonomiczny sprawowania mandatu, pomijając inne prawa i obowiązki wynikające z faktu bycia posłem na Sejm RP. Ostatecznie sam zainteresowany zmienił status sprawowanego mandatu poselskiego na tzw. posła niezawodowego - pisze dr Paweł Bała, adwokat.

Jest wiele przekazów, że Piłat, który skazał Jezusa na ukrzyżowanie, nie był przekonany o jego winie. Jednak, wydając wyrok, nie mógł był niezawisłym sędzią w naszym rozumieniu, bo był uwikłany w lokalną i rzymską imperialną politykę – mówi dr Paulina Święcicka z Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorka książki „Proces Jezusa w świetle prawa rzymskiego”. Jej zdaniem właśnie to mogłoby być podstawą rewizji procesu.

Zmiana definicji gwałtu ma charakter rewolucyjny, bo chodzi o upodmiotowienie osób pokrzywdzonych zgwałceniem. Nie wystarczą same przepisy zmieniające kodeks karny. Potrzebne są również przepisy wykonawcze, wprowadzające standardy opieki nad osobą pokrzywdzoną przestępstwem zgwałcenia, zgodnie z wytycznymi WHO, kampania informacyjna i szkolenia - nie tylko dla sędziów i prokuratorów, ale też policjantów oraz wszystkich służb, które mają je stosować, czy lekarzy - mówi Danuta Wawrowska, adwokatka, członkini Zespołu ds. Kobiet przy NRA, współautorka zmian w definicji zgwałcenia.

W tym roku minęło sześć lat od nowelizacji kodeksu cywilnego, dotyczącej skrócenia terminów przedawnień, co oznacza, że tegoroczny Sylwester przyniesie ze sobą również przedawnienie sporej części roszczeń. Może to nieść doniosłe skutki m.in. dla frankowiczów, którzy pozwali banki przed 2019 rokiem, jak i dla tych, którzy w tamtym czasie podjęli pierwsze kroki przeciwko kredytodawcom, ale do tej pory zwlekali z wszczęciem procesu - pisze Karolina Banasik, radczyni prawna w KBiW Kurpiejewski Budzewski i Wspólnicy.

Po dodaniu w 2018 r. do art. 118 kodeksu cywilnego zdania drugiego (przewidującego, że koniec terminu przedawnienia przypada co do zasady na ostatni dzień roku kalendarzowego), koniec roku jest tradycyjnie gorącym czasem dla wierzycieli i ich pełnomocników, którzy próbują przeciwdziałać przedawnieniu. Czynią oni to m.in. wnioskując o zawezwanie do próby ugodowej, co skutkuje zawieszeniem biegu przedawnienia przez czas postępowania pojednawczego. Zmiany tych dwóch regulacji skłaniają do refleksji - pisze dr Maciej Giaro.

Wprowadzone do procedury cywilnej przepisy dotyczące rozpraw zdalnych rażą nieścisłością językowo-gramatyczną, rozwlekłością i zawiłością oraz błędną systematyką. Ustawodawca szalenie utrudnił próbę zrekonstruowania na ich podstawie sensownych i wzajemnie niesprzecznych norm prawnych, a w dalszej kolejności ich sprawne stosowanie. Przepisy te wymagają nowelizacji - wskazuje dr hab. Andrzej Olaś, profesor UJ, adwokat.

Sankcja kredytu darmowego to potężne narzędzie, które pozwala konsumentom odzyskać nielegalnie naliczone koszty kredytu i ograniczyć jego całkowity koszt. W sytuacji, gdy banki czy instytucje pożyczkowe nieprawidłowo informują konsumentów o warunkach umowy lub stosują niejasne zapisy, prawo stoi po stronie kredytobiorcy. W ostatnim czasie sądy coraz częściej przyznają rację konsumentom, co dodatkowo zachęca innych do dochodzenia swoich praw - mówi Karolina Pilawska, adwokat, partner w Kancelarii Prawnej Pilawska Zorski.

W projekcie tzw. ustawy naprawczej zaproponowaliśmy rozwiązania mające usunąć z prawa karnego wiele niekonstytucyjnych rozwiązań i przejawy skrajnego populizmu, który jest irracjonalny i niebezpieczny, jak obniżenie odpowiedzialności karnej do 14 lat, kara 30 lat pozbawienia wolności czy bezwzględne dożywocie. Ale stanowisko przedstawione przez Kancelarię Premiera było dla nas zimnym prysznicem – mówi prof. Włodzimierz Wróbel, sędzia SN, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego.

Stworzony został model, w którym władza wykonawcza zapewniła sobie odpowiedni wpływ na to, co dla niej jest najistotniejsze. A zatem sprawy wyborcze, odwołania od uchwał PKW czy KRS – czyli to, co jest przedmiotem orzekania nie-sądu Izby Kontroli, a dodatkowo tak stworzono model odpowiedzialności dyscyplinarnej i tak wybrano sędziów wadliwie powołanych, aby stworzyć układ, w którym sędziowie prawidłowo powołani nie mieli wpływu na najistotniejsze kwestie - uważa Jarosław Matras, sędzia Izby Karnej SN.

Cieszę się z ożywionej dyskusji wokół projektu ustawy o biegłych sądowych, ale nie rozumiem zarzutów, że taka ustawa nie jest potrzebna, bo obecna sytuacja w zakresie opiniowania jest dobra, albo że proponowana konieczność ubiegania się przez kandydatów na biegłych o certyfikaty i co kilka lat ich odnawianie, miałoby niekorzystnie wpłynąć na niezależność biegłych – przekonuje prof. Tadeusz Tomaszewski, pełnomocnik ministra ds. biegłych sądowych.

Węgierski sąd będzie musiał rozpoznać wniosek Polski o wydania b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. Inną kwestią jest jednak to, czy zostanie on wydany. Sądy hiszpańskie, irlandzkie, holenderskie odmawiały już Polsce wydania obywateli z powodu tego, że w ich ocenie nasz kraj nie zapewniał rzetelności procesu oraz naruszał prawa i wolności człowieka. I mimo zmiany rządu, proces przywracania praworządności się nie zakończył, więc te argumenty mogą być podniesione - mówi Anna Mika-Kozak, adwokat specjalizująca się w ENA, rzecznik dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Warszawie.

Wydawać by się mogło, że o sprawach frankowych powiedziano i napisano już wszystko. Niedawno pojawiło się jednak kolejne zagadnienie, które wymaga analizy. Potrącenie jest szeroko opisane w doktrynie i powszechne w stosunkach prawnych. Jego stosowanie w praktyce, szczególnie w sprawach związanych ze sprawami frankowymi, nie jest już jednak tak oczywiste - pisze Natalia Karaś, adwokatka w KBiW Kurpiejewski Budzewski i Wspólnicy.

Jedno z założeń ministerialnego projektu tzw. ustawy naprawczej zakłada dodanie do art. 301 k.p.k. paragrafów od 2 do 11, regulujących realizację przez podejrzanego prawa do korzystania z pomocy obrońcy. Uzasadnia się to koniecznością dostosowania regulacji kodeksowej do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym. Wydaje się, że nie oszacowano jednak dobrze ani kosztów, ani skutków zmian - pisze prokurator Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP.

Fundacje rodzinne zyskały już sporą popularność, ale niektóre kwestie związane z ich funkcjonowaniem nadal budzą pewne wątpliwości. Jednym z problematycznych zagadnień może być zgłaszanie beneficjentów rzeczywistych fundacji rodzinnej do Centralnego Rejestru Beneficjantów Rzeczywistych - piszą Robert Staniaszek, adwokat, oraz Krzysztof Chrzanowski, aplikant adwokacki z Kancelarii Gorazda oraz Świstuń, Wątroba i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni.