Okres powyborczy jest czasem powrotu do dużych projektów zmian w procesie karnym. Jednym z ciekawszych jest ten dotyczący wprowadzenia aresztu elektronicznego. Czy nowy środek zapobiegawczy może wyleczyć polski proces karny z systemowego nadużywania aresztu? Jak zawsze przy zmianach prawnych, diabeł tkwi w szczegółach - pisze dr Marcin Klonowski, adwokat w Kancelarii Chmielniak Adwokaci.

Jak pisałem już na łamach Prawo.pl, w USA funkcja mediacji sytuuje się dokładnie w punkcie największej gotowości do dialogu. Wtedy, gdy każda ze stron wie już, ile kosztuje konflikt, jak silne są dowody i jakie jest ryzyko przegranej. To nie przypadek. Dopiero konfrontacja z realnym ryzykiem przegranej, z dodatkowymi kosztami prowadzenia sprawy i niepewnością rozstrzygnięcia pozwala na mediację „na serio” - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Wyeliminowanie stosowania tymczasowego aresztowania w sprawach o drobne przestępstwa, ograniczenie możliwości powoływania się na zagrożenie surową karą czy uzależnianie przedłużania aresztu od postępów w śledztwie, mogą prowadzić do ograniczenia stosowania tego najsurowszego środka zapobiegawczego - twierdzi prof. Jarosław Zagrodnik z Uniwersytetu Śląskiego, radca prawny specjalizujący się w sprawach karnych. Uważa jednak, że najbardziej kontrowersyjna przesłanka, jaką jest zagrożenie surową karą, powinna być z kodeksu usunięta.

- Nie mamy domniemania zgodności ustawy z Konstytucją, a zatem musimy stosować wprost Konstytucję - zapowiedział publicznie nowy minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, i ta idea jest godna uwagi i odważna. Ale może zastosujmy ją, zmieniając nieco perspektywę? Zamiast patrzeć z perspektywy organów władzy, czy to sądowniczej, czy wykonawczej, spójrzmy na konieczność wykładni prokonstytucyjnej z perspektywy suwerena - obywateli RP. Istotę tej perspektywy oddaje art. 45 ust. 1 oraz 2 Konstytucji RP, który podkreśla rangę publicznej rozprawy sądowej - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Minimalne wynagrodzenie nie może być tak szeroko chronione przed egzekucją, gdyż prowadzi to do bezskuteczności dochodzenia zasądzonych roszczeń, a ponadto demoralizuje zalegających z płatnościami. Należy też pilnie udrożnić niektóre instrumenty prawne dla komorników, w tym egzekucję z ruchomości, dostęp do informacji oraz elektronicznych platform płatniczych – uważa Katarzyna Gajda, adwokat z kancelarii Targosz Gajda Adwokaci Spółka Cywilna.

Wierzę, że kreatywność i pomysłowość ludzka nie znikną – ludzie cały czas będą zastanawiać się, co można zrobić nowego albo jak ulepszyć to, co już istnieje. W efekcie będą powstawały nowe rozwiązania, które będą wymagały pomocy rzecznika patentowego - mówi Dorota Rzążewska, prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych.

Najważniejsze rozwiązania projektu nowelizacji procedury karnej należy ocenić negatywnie, a niektóre z nich stanowią wręcz zagrożenie dla efektywnej pracy dochodzeniowo-śledczej w zakresie ścigania przestępstw – twierdzi prokurator Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury. Za najgroźniejsze rozwiązanie uznaje propozycję dotyczącą momentu uznania osoby za podejrzanego.

Już aplikanci powinni być szkoleni w zakresie m.in. tego, jak radzić sobie ze stresem, presją klienta czy przegranymi sprawami. Adwokaci to też ludzie, więc potrzebują wsparcia psychologicznego, a dobrym rozwiązaniem mogłyby być superwizje - mówi adwokatka Marcjanna Dębska, sędzia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Warszawie. Jak dodaje, to zadania, które stoją przed samorządem i wymagają pilnego działania, bo od nich zależy, jak adwokaci będą sobie radzić w praktyce, ale też na rynku usług prawnych.

Sąd w demokratycznym państwie prawnym, w którym obowiązuje hierarchia źródeł prawa, czyli są akty stojące wyżej niż ustawy, a więc Konstytucja i ratyfikowane umowy międzynarodowe, w sytuacji gdy ustawy są sprzeczne z tymi aktami wyższego rzędu, powinien pominąć przepisy ustawy. Jeśli tego nie robi, to dokonuje „samokastracji” interpretacyjnej – twierdzi prof. Szymon Tarapata, karnista z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pomysł, by postępowania w sprawach gospodarczych uwzględniały wiedzę i doświadczenie wynikające z aktywnego uczestniczenia w obrocie gospodarczym, a więc by w orzekaniu w tych sprawach uczestniczyli ławnicy z takimi kwalifikacjami, zasługuje na docenienie i rozwinięcie – twierdzi dr Rafał R. Wasilewski, radca prawny prowadzący kancelarię w Szczecinie. Przypomina jednak, że obecne przepisy proceduralne nie pozwalają na opieranie się przez sąd na własnej wiedzy specjalistycznej z innych dziedzin niż prawo.

Nie wyobrażam sobie, że prezydent odmówi podpisania zmian w kodeksie karnym, które mają usunąć przepisy sprzeczne z Konstytucją i wprowadzają wiele rozwiązań usprawniających postępowania sądowe tylko dlatego, że te złe prawa zostały wprowadzone przez polityków, z którymi być może sympatyzuje – mówi prof. Włodzimierz Wróbel, sędzia Sądu Najwyższego, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego.

Dziś każda firma, także kancelaria, to podmiot potencjalnie medialny, a media społecznościowe to po prostu media. Skuteczna komunikacja zarówno online, jak i offline, przestała być jedynie dodatkiem, a stała się kluczowym narzędziem zdobywania i budowania relacji z klientami - piszą Anna Poprawa i Robert Socha.

W ostatnim czasie Naczelny Sąd Administracyjny zajmował się skargą kasacyjną strony w sprawie wpisania w dowodzie osobistym dziecka jako rodziców dwóch matek. Stanowisko NSA zasługuje na pozytywną ocenę, biorąc pod uwagę przepisy polskie i prawo unijne - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Najpierw przez ponad rok słyszeliśmy, że nie można odwołać wyjątkowo źle odbieranych przez środowisko sędziowskie rzeczników dyscyplinarnych, a potem nagle zostali odwołani i już są nowi. Okazało się, że to jednak możliwe. Oczekuję, że minister Waldemar Żurek będzie odważnie takie decyzje podejmował - mówi prof. Krystian Markiewicz, sędzia Sądu Okręgowego w Katowicach, wieloletni prezes Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia.

Polski porządek prawny nie zawiera obecnie przepisów, które wprost odnosiłyby się do problematyki odpowiedzialności karnej w kontekście działania systemów sztucznej inteligencji. Brakuje nie tylko definicji legalnej AI, ale i regulacji, które podejmowałyby próbę rozwiązania złożonego problemu przypisania winy w przypadkach, gdy skutki przestępne są wynikiem działania lub zaniechania związanego z funkcjonowaniem takich systemów - pisze Aleksandra Knapik, adwokat z kancelarii prawnej Octo Legal.

Oddzielenie prokuratury od urzędu ministra sprawiedliwości jest konieczne, ale nie tzw. ustawą separacyjną, tylko w ramach kompleksowej reformy tej instytucji – twierdzi dr Michał Gabriel-Węglowski, prokurator Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, członek Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Jednak obawia się, że politycy, niezależnie od opcji, mogą nie być zainteresowani autentyczną niezależnością prokuratury.

Gotowe są projekty ustaw sądowych, wystarczy tylko przesłać je do Sejmu - to proste zadanie dla nowego ministra sprawiedliwości. Z fazy konferencyjnej trzeba przejść do fazy realizacji. Złą sytuację ustrojową można także naprawić bez ustaw. Do wykorzystania jest też potencjał, jakim są sędziowie przechodzący w stan spoczynku, ale chcący jeszcze jakiś czas orzekać. Minister mógłby także wolne etaty, w związku ze sporem wokół KRS, obsadzać referendarzami i powierzać im część zadań wykonywanych dotąd przez sędziów.

23 lipca 2025 r. Ministerstwo Sprawiedliwości udostępniło publicznie tzw. tablicę alimentacyjną – arkusz kalkulacyjny zawierający wartości procentowe, które mają wspierać sądy oraz uczestników postępowań w ustalaniu wysokości świadczeń alimentacyjnych. Chociaż dokument nie ma charakteru wiążącego, posługuje się autorytetem organu państwowego, wskutek czego w praktyce nabiera waloru wytycznej quasi normatywnej - pisze prof. nadzw. dr Małgorzata Wojciechowicz, adwokat.

Sprawą wciąż otwartą jest, czy wybierać nowych sędziów do Trybunału Konstytucyjnego i w ten sposób legitymizować tę zdeformowaną instytucję, czy też poczekać, aż możliwe będzie wybranie takiej ich liczby, by mogli zdecydować o jej działaniu – mówi prof. Piotr Tuleja, sędzia TK w stanie spoczynku, kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zastanawia się też, czy znaleźliby się poważni kandydaci do Trybunału w obecnym kształcie.

W odpowiedzi na manifestacje Ruchu Obrony Granic, część rad gmin i powiatów rozważa przyjęcie uchwał deklarujących niechęć wobec imigrantów lub ogłaszających dany samorząd jako „wolny od imigracji”. W niektórych jednostkach prace legislacyjne już trwają. Pojawia się jednak zasadnicze pytanie: czy organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mają prawo podejmować takie uchwały, skoro przepisy prawa tego nie przewidują?