Przed wyborami w 2023 roku Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich oceniło dostępność 143 lokali wyborczych i jedynie w 36 nie stwierdzono żadnego uchybienia. Pomimo zmian w prawie i prac na poziomie samorządów, problem pozostaje aktualny i wciąż ma charakter systemowy. RPO apeluje przed kolejnymi wyborami do samorządów, aby skorzystały z przygotowanych rekomendacji i umożliwiły tej grupie obywateli udział w wyborach.

29 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w siedmioosobowym składzie podjął uchwałę, której istotą jest stwierdzenie, że ZUS jest uprawniony do weryfikacji podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w sytuacji gdy w początkowym okresie prowadzenia działalności gospodarczej ubezpieczony deklaruje podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, której wysokość nie ma odzwierciedlenia w przychodach – pisze Natalia Grzelak, adwokat.

Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał, iż dyscyplinarne zwolnienie z pracy za przesłanie do wąskiej grupy pracowników e-maila z krytyką szefa i prawodawcy, stanowiło naruszenie wolności wyrażania opinii zwolnionego pracownika. Trybunał wskazał przede wszystkim, iż jakkolwiek e-mail był ostry, krytyczny i sarkastyczny, to skarżący nie zawarł w nim wypowiedzi wulgarnych i nienawistnych, a jego krytyka nie była bezpodstawna.

Nie ma przeszkód prawnych, aby wyborca nawet cztery razy pojawił się w dniu wyborów w lokalu wyborczym i osobno głosował w wyborach na wójta, do rady gminy, do rady powiatu i do sejmiku. Może też pobrać tylko jedną, wybraną kartę do głosowania. Ale gdy już pobierze wszystkie, jednej z nich nie może komisji zwrócić.

Dziennikarz, który chce dowiedzieć się, w jakim składzie zostanie rozpatrzona sprawa w Trybunale Konstytucyjnym, powinien wystąpić o dostęp do akt i sam dotrzeć do tej informacji. To – jak wskazują prawnicy – dość karkołomna wykładnia ustawy o dostępie do informacji publicznej, w dodatku mocno na bakier z orzecznictwem tak sądów polskich, jak i europejskich.

Świadczenie rodzinnego kapitału opiekuńczego nie zostanie zlikwidowane, ma zostać rozszerzone także na pierwsze dziecko - zapowiedział premier Donald Tusk. Obecnie przysługuje na drugie i kolejne dziecko - w kwocie 500 zł lub 1000 zł miesięcznie i od 12 miesiąca do końca 35 miesiąca.

Wprowadzenie dodatkowego świadczenia w wysokości 1500 zł miesięcznie dla rodziców chcących wrócić do pracy przewiduje program „Aktywny rodzic”. Założenia projektu w tej sprawie trafiły do dalszych prac rządowych – poinformowała w środę Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. Program powinien ruszyć jeszcze w 2024 r.

Ustawa o ochronie sygnalistów w istotny sposób może wpłynąć na ograniczenie naruszeń prawa, przysłuży się gospodarce, a także pomoże firmom w obronie ich reputacji. Konfederacja Lewiatan dostrzega jednak również wyzwania, jakie stoją przed firmami, które będą miały trzy miesiące na wdrożenie nowych procedur i wypełnienie ustawowych wymogów.

W ostatnich latach systematycznie rośnie liczba ataków cyberprzestępców. Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła, jak na takie zagrożenia przygotowane są gminy w województwie zachodniopomorskim. Wynik kontroli jest miażdżący. Zaniedbania są wieloletnie, nieświadomość ogromna, brakuje skutecznych procedur reagowania na zagrożenia, a wykorzystywane oprogramowanie ma krytyczne luki. Samorządy nie są więc w stanie zapewnić skutecznej ochrony przed potencjalnymi atakami cyberprzestępców.

Kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych od 1 kwietnia będą wyższe. Za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczony otrzyma 1431 zł, czyli o 162 zł więcej niż dotychczas. Do 128 799 zł wzrasta kwota jednorazowego odszkodowania dla małżonka lub dziecka w sytuacji śmierci ubezpieczonego.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada, że trwają prace nad nowymi rozwiązaniami osłonowymi, obniżającymi rachunki za energię - uchwalona w grudniu nowelizacja będzie obowiązywać tylko do końca czerwca. Z ostrożnych zapowiedzi wynika jednak, że obejmą one tylko osoby najbardziej zagrożone ubóstwem energetycznym. I choć eksperci podkreślają, że konieczna jest przede wszystkim długoletnia strategia, a nie doraźne ustawy, prawdopodobnie odczujemy "odmrożenie" cen w rachunkach.

Pracodawcy głowią się nad tym, czy pracownik, który został zobowiązany, choćby na trzy godziny, do pracy w wolną od pracy sobotę, ale skorzystał ze zwolnienia z powodu działania siły wyższej, był w ogóle w pracy. A jeśli nie był – to czy przysługuje mu inny dzień wolny w zamian za pracę. Wątpliwości jest sporo, a interpretacje zależą od sytuacji. Zdaniem prawników nie wystarczy jednak, że pracodawca da mu inny dzień wolny. Musi mu też wypłacić połowę wynagrodzenia.

Najwyższa Izba Kontroli kieruje zawiadomienie wobec byłego prezesa Rady Ministrów, byłej minister finansów, byłego wiceministra finansów oraz innych funkcjonariuszy państwowych. Zawiadomienie dotyczy przekroczenia uprawnień i niedopełnienie obowiązków służbowych i tym samym działanie na szkodę interesu publicznego - samorządów - w zakresie m.in. przyznawania samorządom wsparcia z rezerwy ogólnej – poinformowała NIK we wtorek.

Rząd przyjął we wtorek projekt ustawy o ochronie sygnalistów. Jak poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów po posiedzeniu rządu, projekt przewiduje, że osoby, które pracują w sektorze prywatnym lub publicznym i zgłaszają naruszenia prawa, w kontekście związanym z pracą, mają zostać objęte ochroną. Instytucją odpowiedzialną za udzielanie wsparcia sygnalistom będzie Rzecznik Praw Obywatelskich.

Mimo że AI Act (Akt o Sztucznej Inteligencji), który został ostatnio przyjęty przez Parlament Europejski ma formę rozporządzenia, będzie wymagał wdrożenia w państwach członkowskich. Ministerstwo Cyfryzacji rozpoczyna prace nad implementacją dokumentu do polskiego prawa i zaprasza do udziału w prekonsultacjach założeń wdrożenia. Potrwają one do 23 kwietnia br.

Pełnomocnicy wyborczy komitetów wyborczych zarejestrowanych przez Państwową Komisję Wyborczą powinni zarejestrować w Bazie Mężów Zaufania osoby, które podczas wyborów samorządowych będą pełnić tę funkcję. Dzięki temu mężowie zaufania dostaną dostęp do specjalnej aplikacji, przy pomocy której będą mogli przesyłać materiały dokumentujące czynności wyborcze przeprowadzone w lokalach wyborczych.

Choroba wywołana koronawirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) nie uprawnia już wyborcy do głosowania korespondencyjnego na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego. Obecne rozwiązania prawne nie przewidują już stosowania kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego w przypadku wystąpienia tej choroby.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi dotyczące zmian ustawy o obronie Ojczyzny, dokonanych ustawą z 17 sierpnia 2023 r., które zakazały fotografowania i filmowania m.in. obiektów uznanych za szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa. Grozi za to kara aresztu lub grzywny, a także utrata aparatu, kamery czy drona. RPO uważa, że nowe przepisy naruszają konstytucyjne wolności i pisze w sprawie ich zmiany do ministra obrony narodowej.

Państwowa Inspekcja Pracy prowadzi kontrole dotyczące stosowania pracy zdalnej. Chodzi o przestrzeganie przepisów prawa przy zatrudnianiu pracowników w formie zdalnej, w szczególności to, jak określone zostały zasady jej wykonywania - porozumienia, regulaminy i obowiązki informacyjne. Do połowy marca 2024 r. PIP przeprowadziła w tym zakresie 16 kontroli. W 2023 r. było 325 kontroli w 321 podmiotach.

Usunięcie korupcji i handlu ludźmi z katalogu naruszeń, które będą podlegały zgłoszeniu przez sygnalistów, bo są to czyny wyczerpujące znamiona przestępstwa, a ich ujęcie w tym katalogu – jak twierdzi Ministerstwo Sprawiedliwości – godziłoby w tajemnicę postępowania przygotowawczego, jest dla mnie niezrozumiałe. Chętnie poznałbym wyczerpujące argumenty ze strony MS, ale też ministerstwa rodziny, dlaczego to zaakceptowali – mówi dr hab. Grzegorz Makowski.