Ustawa doprecyzuje polskie przepisy do systemów wizowego i informacyjnego Schengen

Utrzymanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa i sprawiedliwości w Unii Europejskiej dzięki lepszej i bardziej skutecznej współpracy operacyjnej między np. Strażą Graniczną, Policją, organami celnymi czy imigracyjnymi - to cel zmian w ustawie o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym oraz niektórych innych ustaw, którą 12 grudnia podpisał prezydent.

Ustawa ma na celu dostosowanie polskiego prawa do unijnych rozporządzeń, które dotyczą Systemu Informacyjnego Schengen (SIS). W ramach modernizacji tego systemu wprowadzone zostaną nowe kategorie wpisów danych do SIS. Zmiany przyczynią się do utrzymania wysokiego poziomu bezpieczeństwa i sprawiedliwości w Unii Europejskiej. Będzie to możliwe dzięki współpracy operacyjnej między np. Strażą Graniczną, Policją, organami celnymi czy imigracyjnymi. Dotyczy to także organów, które odpowiadają za zapobieganie przestępstwom, ich wykrywanie, prowadzenie w ich sprawie postępowań przygotowawczych, a także ściganie przestępstw oraz wykonywanie kar.

Czytaj też: Zakaz środków o skutku równoważnym z odprawą graniczną a obowiązki przewoźników w strefie Schengen >

Nowe kategorie wpisów danych SIS

Dodane zostaną nowe kategorie wpisów danych do Systemu Informacji Schengen (SIS), m.in.:

1. wprowadzenie do SIS danych daktyloskopijnych (odbitek linii papilarnych palców oraz odbitek linii papilarnych dłoni) znalezionych na miejscu poważnego przestępstwa, w tym o charakterze terrorystycznym i uznanych za należące do sprawcy, w celu poszukiwania osób podejrzanych w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego;
2. wpisy tzw. prewencyjne o małoletnich zagrożonych uprowadzeniem przez rodzica, członka rodziny lub opiekuna oraz małoletnich, którym należy uniemożliwić podróżowanie ze względu na realne zagrożenie, iż staną się ofiarami przestępstw terrorystycznych lub wezmą udział w popełnianiu takich przestępstw bądź zostaną zwerbowane lub zaciągnięte do ugrupowań zbrojnych lub zmuszone do aktywnego udziału w działaniach wojennych;
3. wpisy tzw. prewencyjne o małoletnich i osobach pełnoletnich, którym należy uniemożliwić podróżowanie dla ich własnej ochrony, ze względu na ryzyko bycia ofiarą handlu ludźmi, przymusowego małżeństwa lub zastosowania przemocy warunkowanej płcią;
4. wpisy na potrzeby rozpytania kontrolnego pozwalającego na wstępne przesłuchanie osoby przez państwo członkowskie;
5. wpisy dla celów powrotu dokonywane na podstawie decyzji wydanych przez państwa członkowskie o zobowiązaniu do powrotu cudzoziemców nielegalnie przebywających na terytorium UE.

Ustawa zmienia także zakres danych zamieszczanych w ramach poszczególnych kategorii wpisów, modyfikuje krąg organów uprawnionych do dokonywania wpisów danych SIS, jak również poszerza krąg organów uprawnionych do bezpośredniego dostępu do Krajowego Systemu Informatycznego w celu wglądu do poszczególnych rodzajów wpisów zamieszczonych w SIS.

Czytaj także: ​System Schengen bogatszy o dane dzieci ukrywających się lub zagrożonych>>

Skorelowaniu Krajowego Systemu Informatycznego z SIS

Ponadto celem ustawy jest wprowadzenie zmian służących skorelowaniu Krajowego Systemu Informatycznego (KSI) z SIS, gdyż rozporządzenia unijne wprowadziły zmiany, które służą zwiększeniu wydajności oraz skuteczności operacyjnej SIS.

Znaczna liczba zmian m.in. w słowniczku ustawy zmierza do uporządkowania pojęć w niej stosowanych ze względu na zmianę treści definicji wprowadzonych w rozporządzeniach unijnych. Jednocześnie zdefiniowaniu podlegają nowe pojęcia, takie jak:

• tożsamość przywłaszczona,
• dane biometryczne,
• dane daktyloskopijne,
• użytkownik instytucjonalny,
• użytkownik indywidualny
• użytkownik końcowy.

W konsekwencji zmian wprowadzonych w ustawie w zakresie nowych kategorii wpisów oraz nowej kategorii przedmiotów objętych wpisami do SIS, co wiązało się także ze zmianą kręgu podmiotów uprawnionych do dokonywania wpisów i wglądu do danych SIS, znowelizowano także:

• ustawę z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym,
• ustawę z 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej,
• ustawa z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych,
• ustawę z 18 września 2001 r. – Kodeks morski,
• ustawę z 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze
• ustawę z 12 kwietnia 2018 r. o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m.

Termin wejścia w życie przepisów

Ustawa wejdzie w życie z dniem określonym w decyzji Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 66 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1861 z 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie odpraw granicznych, zmiany konwencji wykonawczej do układu z Schengen oraz zmiany i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1987/2006 oraz art. 79 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1862 z 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie współpracy policyjnej i współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych, zmiany i uchylenia decyzji Rady 2007/533/WSiSW oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1986/2006 i decyzji Komisji 2010/261/UE, z wyjątkiem art. 1 pkt 1, 12, 14 i 15 oraz art. 8 ust. 2, które wejdą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.