Dopóki trwa stosunek pracy, urlop wypoczynkowy nie może być rozliczony ekwiwalentem pieniężnym. Prawo do niego powstaje w dniu rozwiązania stosunku pracy – ekwiwalent powinien wówczas zostać wypłacony za urlop niewykorzystany, do którego prawo nie uległo przedawnieniu. Spółka nie może zatem wypłacać wcześniej ekwiwalentu za urlop, pracodawca powinien przede wszystkim urlopu wypoczynkowego udzielać.
?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?Czy pracownik ma szansę otrzymać ekwiwalent za zaległy urlop wypoczynkowy z kolejnych trzech lat wstecz, który nie był wypłacany ze strony spółki (z uwagi na złą kondycje finansową spółki) - zapytał Czytelnik. Wyjaśniamy.
Z dniem rozwiązania stosunku pracy pracownik nabywa prawo do ekwiwalentu za niewykorzystane w naturze, a nieprzedawnione urlopy wypoczynkowe. Zgodnie z art. 171 par. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej k.p.), w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części, z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Pracownik nabywa prawo do ekwiwalentu za urlop w dacie rozwiązania stosunku pracy. W wyroku z 29 marca 2001 r. (sygn. akt I PKN 336/00) Sąd Najwyższy stwierdził, że z dniem rozwiązania stosunku pracy prawo pracownika do urlopu wypoczynkowego w naturze przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W tym też dniu rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane w naturze, a nieprzedawnione urlopy wypoczynkowe.
Zobacz w LEX: Współczynnik ekwiwalentowy 2023 r. >>>
Czytaj również: Do obliczenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy na 2023 r. potrzebny współczynnik>>
WZORY dokumentów w LEX:
Prawo do urlopu wypoczynkowego jest prawem niezbywalnym. Pracownik nie może zrzec się ani samego urlopu, ani też wynagrodzenia za urlop. Ekwiwalent pieniężny w zamian urlopu wypoczynkowego może zostać wypłacony tylko w przypadku niewykorzystania urlopu w całości lub w części z powodu zakończenia zatrudnienia - rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Spółka nie mogła zatem rozliczać urlopu we wskazanym w pytaniu okresie ekwiwalentem, gdyż zatrudnienie nadal trwało. Nie ma tutaj znaczenia jej kondycja finansowa – urlop wypoczynkowy nie podlega „zamianie” na pieniądze w trakcie zatrudnienia. Byłoby to sprzeczne z istotą prawa do wypoczynku. Pracodawca przede wszystkim obowiązany jest udzielać urlopu w roku, za który urlop przysługuje, ewentualnie do końca września roku następnego jako urlopu zaległego. Opisana sytuacja może wiązać się z odpowiedzialnością pracodawcy za wykroczenie przeciwko prawom pracownika (zagrożone grzywną, której górna granica została określona na 30.000 zł).
Jeżeli w związku chociażby ze wskazaną zła sytuacją ekonomiczną dojdzie jednak do zwolnienia pracownika to wówczas, nabędzie on prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
Czytaj w LEX: Obowiązki pracodawcy wynikające z rozwiązania stosunku pracy. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy >>>
Roszczenie o zaległy urlop wypoczynkowy ulega przedawnieniu. Zgodnie z art. 291 par. 1 k.p., roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Rozpoczęcie biegu tego terminu w odniesieniu do urlopu wypoczynkowego następuje bądź z końcem roku kalendarzowego, za który urlop przysługuje (art. 161 k.p.), bądź najpóźniej z końcem września roku następnego, jeżeli urlop został przesunięty na ten rok z przyczyn leżących po stronie pracownika lub pracodawcy (art. 168 k.p.) – zob. wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2001 r. (sygn. akt I PKN 367/00, OSNP 2003/2/38). Niewykorzystany urlop z trzech ostatnich lat powinien więc w takiej sytuacji zostać rozliczony ekwiwalentem.
Ekwiwalentem nie musi być rozliczony urlop przedawniony, niemniej może. Roszczenie przedawnione może zostać dobrowolnie zaspokojone przez pracodawcę.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
