W połowie marca Sejm przyjął nowelizację kodeksu postępowania cywilnego przewidującą m.in. możliwość dochodzenia w e-sądzie wyłącznie roszczeń powstałych do trzech lat przed wniesieniem sprawy.

W poselskiej, popieranej przez resort sprawiedliwości nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego zaproponowano m.in., że "w elektronicznym postępowaniu upominawczym mogą być dochodzone roszczenia, które stały się wymagalne w okresie trzech lat przed dniem wniesienia pozwu". Wcześniejsze roszczenia mogłyby być dochodzone w trybie tradycyjnym, a już nie elektronicznym.

Nowela przewiduje ponadto obowiązek podania już w pozwie numeru PESEL lub NIP dłużnika, co pozwoli go zidentyfikować. Ma to pozwolić unikać sytuacji doręczania pozwanemu nakazu na nieaktualny adres oraz wydawania nakazów wobec osób nieżyjących.

Zgodnie z innym zaproponowanym przepisem strona lub jej pełnomocnik, który w złej wierze lub wskutek niezachowania należytej staranności oznaczył nieprawidłowy adres pozwanego będzie mógł być ukarany grzywną.

Kolejne z rozwiązań noweli zakłada, że komornik będzie miał obowiązek pouczania dłużnika o możliwości wniesienia odwołania, jeśli egzekucja ma być prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego opartego na wyroku zaocznym, o którym dłużnik mógł nie wiedzieć.

Senacka komisja ustawodawcza zgłosiła do tej noweli znaczące poprawki m.in. wyłączając obowiązek podawania numeru PESEL lub NIP identyfikującego stronę pozwaną w postępowaniu zwykłym i przenosząc ten obowiązek na sąd.

E-sąd, czyli elektroniczne postępowanie upominawcze, funkcjonuje od stycznia 2010 r. Postępowanie takie dotyczy głównie osób zalegających z różnymi opłatami np. za prąd czy telefon. Cała procedura - od złożenia pozwu po wydanie nakazu zapłaty - odbywa się przez internet. Dotychczas do e-sądu wpłynęło ponad 5 mln spraw.

Senat zajmie się także projektem uchwały w 70. rocznicę wybuchu powstania w Getcie Warszawskim, w której "oddaje hołd Żydom, polskim obywatelom, którzy w obliczu zagłady przeciwstawili się złu". Jak czytamy w projekcie "ich heroiczny opór był świadectwem wielkiego hartu ducha i zasługuje na wieczną pamięć".

W ocenie senatorów, "na szacunek i pamięć zasłużyli także ci, którzy na różne sposoby starali się pomagać walczącym powstańcom". "Powstanie w Getcie Warszawskim, a także zbrojny opór wobec likwidacji gett w Białymstoku, Częstochowie, Sosnowcu i Będzinie oraz zbrojne wystąpienia w obozach śmierci w Treblince i w Sobiborze stanowią ważną część historii Polski" - zaznaczono w okolicznościowej uchwale.

W porządku obrad Senatu znajdują się także trzy senackie projekty, które stanowią wykonanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Jednym z nich jest projekt nowelizacji kodeksu postępowania karnego, którego celem jest wyeliminowanie zjawiska zbyt długich aresztów.

TK w połowie listopada ub.r. zakwestionował przepis kpk stanowiący, że w przypadku, gdy zachodzi potrzeba stosowania aresztu po wydaniu pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji, każdorazowe jego przedłużenie może następować na okres nie dłuższy niż sześć miesięcy.

Jak podniósł Trybunał, areszt stosowany jest względem osoby, co do której domniemanie niewinności nie zostało jeszcze prawomocnie obalone. Mimo to okres jego trwania, a zatem pozbawienia wolności, jest dla oskarżonego nieprzewidywalny i niczym nieograniczony.

Projekt senacki zakłada, że sądy, rozstrzygając o dalszym stosowaniu aresztu, będą musiały wykazać istnienie uzasadnionej obawy utrudniania postępowania karnego. W projektowanym przepisie wyznaczono granicę pięciu lat dla aresztu, przy czym sąd apelacyjny będzie mógł przedłużyć jego stosowanie na wniosek sądu, przed którym dana sprawa się toczy.

Kolejny senacki projekt dotyczy zmian w kodeksie postępowania cywilnego; wprowadza możliwość wniesienia zażalenia na orzeczenia sądu dotyczące zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zapadłe zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji. Jednocześnie w przypadku orzeczeń sądu drugiej instancji, co do których jak dotąd nie dopuszczano możliwości wniesienia zażalenia, projekt określa tryb oraz sąd właściwy do jego rozpoznania.

Senacka komisja ustawodawcza, realizując kolejny wyrok Trybunału Konstytucyjnego, przygotowała również projekt noweli kodeksu wyborczego. Wprowadza on możliwość wniesienia skargi do sądu na postanowienia organu wyborczego o odmowie przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego, odmowie rejestracji listy w całości lub poszczególnych kandydatów, skreśleniu z listy kandydata oraz unieważnieniu zarejestrowanej listy. Do tej pory komitety wyborcze nie miały możliwości zaskarżyć decyzji Państwowej Komisji Wyborczej w tych sprawach.

Senat zajmie się także projektem ustawy autorstwa senackiej komisji praw człowieka o usunięciu z nazw dróg, ulic, mostów, placów i innych obiektów symboli ustrojów totalitarnych. Zakaz ma dotyczyć wszystkich obiektów, również prywatnych, a organem sprawującym pieczę nad przestrzeganiem ustawy ma być wojewoda, od decyzji którego ma przysługiwać skarga do sądu administracyjnego.