Podział władz jest u nas silniejszy konstytucyjnie niż myślano. Gdy prezydent jest w opozycji do większości parlamentarnej i ma poparcie najważniejszych sądów, czyli Trybunału Konstytucyjnego i dużej części Sądu Najwyższego, to parlament i rząd są w dużym stopniu ubezwłasnowolnione – tak sytuację w TK komentuje prof. Leszek Garlicki, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, były sędzia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. I w tym widzi główne przyczyny blokowania procesu przywracania praworządności.

Prawo zamówień publicznych nie ma dziś problemu z procedurą, lecz z podejmowaniem decyzji. System PZP drobiazgowo ocenia poprawność formalną czynności, ale ignoruje to, czy decyzja zamawiającego była racjonalna i uzasadniona w realiach rynkowych. W efekcie prawo, które miało chronić interes publiczny, zaczęło chronić samo siebie – procedury i dokumentację – nawet gdy prowadzą one do oczywistej nieefektywności rezultatów. Problem PZP nie polega zatem na nadmiarze kontroli. Problemem jest brak normatywnej ochrony racjonalnej decyzji - pisze Grzegorz Bebłowski.

Każdy aspekt życia społecznego ma swe mechanizmy regulacyjne - moralne, obyczajowe, ale także prawne. Znajomość i zrozumienie prawa konstytucyjnego, szkolnego, potrzebnych w życiu młodego człowieka elementów prawa cywilnego, np. przepisów prawa pracy lub rodzinnego, ma wpływ na świadomość lub brak świadomości praw obywatelskich. Sprawczość pozwoli na zbliżenie się do zagadnień, które młodzież interesują - mówi Elżbieta Piotrowska-Albin, wiceprezeska zarządu, Fundacja Edukacji Prawnej Iustitia.

Komisja Wenecka nie może zmusić żadnego państwa do zastosowania wskazywanych przez nią europejskich standardów konstytucyjnych. Nie oznacza to jednak, że jej opinie trafiają „do kosza”. W praktyce często stają się ważnym punktem odniesienia w ocenie krajowych rozwiązań prawnych, zwłaszcza gdy te ostatnie są przedmiotem kontroli dokonywanej przez Europejski Trybunał Praw Człowieka czy Trybunał Sprawiedliwości UE – twierdzi prof. Monika Florczak-Wątor, konstytucjonalistka z Uniwersytetu Jagiellońskiego, członkini Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo.

Polskie prawo karne w dużej mierze jest przygotowane na wyzwania związane ze sztuczną inteligencją, ponieważ posługuje się rozwiązaniami o charakterze abstrakcyjnym, które pozwalają na ich „dopasowanie” do zmieniających się potrzeb życia społecznego – mówi prof. Konrad Burdziak z Uniwersytetu Szczecińskiego. Przyznaje jednak, że ta technologia stwarza warunki przestępcom do osiągania swoich celów w „białych rękawiczkach” oraz „obchodzenia” niektórych rozwiązań prawnokarnych, wymykając się obowiązującym przepisom prawnym i zawartym w nim normom.

W maju niespełna rok temu Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął uchwałę o sygn. I OPS 1/24, która dawała nadzieję na ostateczne zamknięcie problemu z rozbieżnymi stanowiskami organów, w zakresie interpretacji tzw. zasady korzyści w postępowaniach o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie na cel drogowy. Jednak w październiku 2025 r. sędziowie NSA orzekający w sprawie o ustalenie odszkodowania zawiesili własne postępowanie i wnieśli o podjęcie nowej uchwały w analogicznym zakresie. To ważny i niebezpieczny krok w kierunku podważenia istotnej uchwały, podjętej zaledwie kilka miesięcy wcześniej - pisze Mirosław Ochojski.

Interpretacja ogólna w sprawie obniżonych stawek akcyzy na samochody osobowe określane mianem „miękka hybryda” (MHEV) może mieć wymierne skutki finansowe dla sporej grupy podatników. Po pierwsze podmioty, które dotychczas z tzw. ostrożności stosowały standardową, a więc wyższą stawkę akcyzy do pojazdów typu MHEV, mogą teraz już w pełni bezpiecznie zmienić swoją praktykę i zacząć stosować stawki obniżone. Po drugie, mogą rozważyć korektę swoich przeszłych rozliczeń - pisze Maciej Grochulski, partner w kancelarii podatkowej Paczuszki Taudul.

W doktrynie prawa restrukturyzacyjnego oraz w dyskusji publicznej przez ostatni rok intensywnie toczył się spór na temat zdolności restrukturyzacyjnej SPZOZ. Argumenty oparte na specyfice podmiotów publicznych ścierały się z wykładnią funkcjonalną, akcentującą potrzebę zapewnienia realnych narzędzi naprawczych dla zadłużonych placówek medycznych. Wydaje się jednak, że ta dyskusja została właśnie przerwana - pisze Rafał Kowalczyk, doradca restrukturyzacyjny i adwokat, menedżer Zespołu w Dziale Restrukturyzacji i Upadłości kancelarii Filipiak Babicz Legal.

Uchwalona przez Sejm ustawa o rynku kryptoaktywów ponownie stała się przedmiotem prezydenckiego weta. Ponownie – bo było to drugie podejście strony rządowej do uchwalenia przepisów regulujących krypoaktywa po grudniowym wecie pierwszego projektu. Powodem weta był brak istotnych zmian względem pierwszego projektu, który przewidywał wymogi oraz mechanizmy sankcyjne wykraczające poza ramy rozporządzenia MiCA, mogące wpłynąć na zahamowanie rozwoju start-upów i projektów opartych o kryptoaktywa lub technologię blockchain - pisze Tomasz Konarzewski, adwokat i doradca podatkowy w kancelarii Tomczykowski Tomczykowska.

Lutowy wyrok w sprawie WIBOR nie jest rewolucją w konstrukcji kredytów o zmiennej stopie, ale precyzyjnym uporządkowaniem odpowiedzialności w systemie ustanowionym przez rozporządzenie BMR (Benchmark Regulation) oraz jasnym wyznaczeniem granic badania sądowego w sporach z bankami – podkreślają Marcin Bartczak i Marek Trzos-Rastawiecki, radcowie prawni, partnerzy kancelarii ITMA.

Decyzja o odejściu od rodzajowej nazwy „Speculoos” oznaczającej klasyczne belgijskie ciasteczka o charakterystycznym karmelowo-cynamonowym smaku na rzecz fantazyjnego oznaczenia „Biscoff” okazała się czymś więcej niż zwykłym zabiegiem marketingowym. Był to świadomy ruch prawny i biznesowy, który wzmocnił ochronę znaków towarowych, ujednolicił komunikację na rynkach międzynarodowych oraz znacząco ograniczył ryzyko degeneracji oznaczenia do nazwy rodzajowej – a więc takiej, którą konkurencja mogłaby swobodnie wykorzystywać - pisze Natalia Basałaj, radca prawny, Kancelaria Hansberry Tomkiel.

Obowiązująca od kilkunastu lat międzynarodowa konwencja o prawach osób niepełnosprawnych mówi m.in. o zapobieganiu dyskryminacji w postępowaniach sądowych. Tymczasem w Polsce można odnieść wrażenie, że na razie ustawodawca nie dostrzega, że artykuł 13 Konwencji zobowiązuje państwa do znoszenia wszelkiego rodzaju barier w dostępie do wymiaru sprawiedliwości – twierdzi adwokat dr Monika Strus-Wołos.

Organy podatkowe już od pewnego czasu stoją na stanowisku, że tzw. nietransakcyjne przesunięcia towarów z Polski do innych krajów Unii Europejskiej powinno dokumentować się za pomocą faktur. Nie powinno zatem dziwić, że w ostatnim czasie wyrażone zostało przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej stanowisko co do obowiązku stosowania tzw. faktur ustrukturyzowanych dla wewnątrzwspólnotowych nietransakcyjnych przesunięć wraz z wejściem w życie obligatoryjnego stosowania KSeF - pisze Krzysztof Gołąbek, doradca podatkowy, menedżer w Dziale Doradztwa Podatkowego Forvis Mazars.

Rozporządzenie PPWR nie jest kolejną „ekologiczną deklaracją” – wprowadza twarde wymogi projektowe, dokumentacyjne i odpowiedzialność administracyjną, warunkującą możliwość wprowadzenia produktu do obrotu w UE. Z perspektywy producentów, importerów oraz dystrybutorów produktów w opakowaniach to jedna z najbardziej istotnych zmian regulacyjnych ostatnich lat – pisze Łukasz Pamuła, starszy menedżer w Thedy and Partners.

Odpowiednie planowanie oraz rzetelna dokumentacja działań związanych z implementacją KSeF mogą umożliwić niemal całkowite zmniejszenie obciążeń fiskalnych, dzięki wykorzystaniu ulgi B+R. Powiązanie koniecznych do wprowadzenia zmian z mechanizmem wspierającym działalność badawczo-rozwojową pozwala bowiem na odliczenie nawet dwukrotności kosztów kwalifikowanych, o ile zostaną spełnione określone warunki - pisze Łukasz Radosz, dyrektor zarządzający Euro-Funding Poland.

Rząd zapowiada sprzątanie w prawie, co jest kontynuacją trendu deregulacyjnego, który obserwuje się w Polsce już od jakiegoś czasu - z różnymi skutkami. Projekt „Programu regulacyjnego na lata 2026–2028” to obietnica walki z inflacją przepisów, wprowadzenia zasady „jeden za jeden” i zasady digital by default – pisze Dominika Kornet, radczyni prawna.

Gdy nie może wejść w życie ustawa przywracająca zgodne z Konstytucją zasady wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa, uzasadnione jest przeprowadzenie tego w oparciu o obowiązujące przepisy. Czyli przy pomocy niekonstytucyjnej ustawy przywrócony zostanie konstytucyjny charakter KRS – mówi prof. Marek Safjan, były prezes Trybunału Konstytucyjnego i były sędzia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Estoński CIT miał być prostym i przyjaznym sposobem na podatki, ale dla wielu firm staje się pułapką interpretacyjną. Przedsiębiorcy i urzędnicy spierają się o to, czy wniesienie majątku do spółki (tzw. aport) zamyka drogę do tej formy opodatkowania na dwa lata. Sądy wydają w tej sprawie sprzeczne wyroki - pisze Piotr Sobczak, doradca podatkowy, ACCA, partner w GWS Radcy Prawni i Doradcy Podatkowi.

KSeF pozwoli nam zrealizować model działania państwa „w tle”, kiedy państwo bierze na siebie obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, który realizuje przez analizę ryzyka, bez wszczynania kontroli. Chciałbym podkreślić – mówię to z głęboką wiarą – obawy przedsiębiorców dotyczące wzrostu liczby kontroli i kar są bezpodstawne. Dzięki KSeF-owi będzie dokładnie odwrotnie, kar będzie mniej i sankcji będzie mniej - mówi Zbigniew Stawicki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, zastępca szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Impasu, który obecnie trwa w Sądzie Najwyższym, nie zmieni wybór nowego I prezesa. Tym bardziej że prezydent Karol Nawrocki, co wynika z sygnałów jego otoczenia, nie zamierza akceptować ustaw, które mogłyby sytuację uzdrowić. Nowy skład Krajowej Rady Sądownictwa, gdy sędziów wybiorą sędziowie, również nie gwarantuje, że do sądów i SN trafią prawidłowo powołani sędziowie, bo prezydent może po prostu ich nie powołać. Skutkiem będą kolejne odszkodowania wypłacane przez Polskę w związku ze skargami m.in. do ETPCz – mówi Prawo.pl dr Jarosław Matras, sędzia SN.