Ministerstwo Obrony Narodowej, jak co roku określa liczbę żołnierzy przeznaczonych do odbywania i powołania do czynnej służby wojskowej w ramach zawodowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, aktywnej rezerw, dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i terytorialnej służby wojskowej.

Z projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia liczby osób, które w 2024 r. mogą być powołane do czynnej służby wojskowej oraz liczby osób, które mogą pełnić służbę wojskową w rezerwie w ramach odbywania ćwiczeń wojskowych, przewidują odbywanie i powołanie do czynnej służby wojskowej pełnionej w ramach:

  1. zawodowej służby wojskowej do 21 tys. osób, które mogą być powołane do czynnej służby wojskowej w charakterze żołnierza zawodowego, w tym w trakcie kształcenia. To o 4 tys. mniej niż w ubiegłym roku.
  2. ćwiczeń wojskowych do 200 tys. żołnierzy rezerwy, w tym z przeznaczeniem na szkolenie w ramach kursów podoficerów i oficerów rezerwy, którzy zajmują lub są przewidziani do wyznaczenia na stanowiska służbowe w strukturach wojennych, na których są wymagane wyższe niż posiadają obecnie kwalifikacje wojskowe, a także osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy. Ponadto w ramach ww. limitu planuje się przeznaczyć na realizację programu („Legia Akademicka”) ukierunkowanego na studentów – ochotników zainteresowanych odbyciem szkolenia wojskowego realizowanego na bazie szkolnictwa wojskowego we współpracy z uczelniami cywilnymi (taka sama liczba była zaplanowana w 2023 r.)
  3. aktywnej rezerwydo 20 tys. żołnierzy rezerwy pełniących służbę, na podstawie powołania na czas nieokreślony, przez średnio 88 dni w roku czasie wolnym od pracy oraz jednorazowo przez 14 dni, jak również w inne dni, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, po uzgodnieniu z żołnierzem Aktywnej Rezerwy lub na jego wniosek, oraz w dni, w których został wezwany do natychmiastowego stawiennictwa. To dwukrotnie większa liczba niż w ubiegłym roku. - W tym roku chcemy bardziej zaakcentować tą służbę – mówi ppłk Justyna Balik, rzecznik prasowa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji
  4. dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej do 34 550 osób, w tym w trakcie kształcenia 4 550 osób, które nie odbywały dotychczas czynnej służby wojskowej oraz osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy (osoby po kwalifikacji wojskowej) – ochotnicy niezależnie od posiadanych kwalifikacji i wykształcenia, jeżeli ukończyli co najmniej osiemnaście lat życia; osoby, które spełniły obowiązek służby wojskowej w innym kraju; osoby, które stale zamieszkując za granicą wróciły do kraju i meldują się na pobyt stały, (w ub.r. – było to 36 480 osób) -
  5. terytorialnej służby wojskowej do 41 tys. żołnierzy rezerwy oraz osób, które mają uregulowany stosunek do służby wojskowej, (w ub.r. – 38 tys. żołnierzy)

Ministerstwo podkreśla, że podane w założeniach do projektu wartości stanowią górny, nieprzekraczalny limit i nie oznaczają bezwzględnej realizacji propozycji.  I jednocześnie ma na celu nieujawnianie konkretnej liczby przeszkolonych żołnierzy.

Przewidywane łączne nakłady finansowe wejścia w życie projektowanego rozporządzenia mogą wynieść 6 448 505 tys. zł, w tym:

  1. uposażenia wraz z funduszem nagród i zapomóg – 4 866 612 tys. zł,
  2. składki na ubezpieczenia społeczne – 524 611 tys. zł,
  3. koszty utrzymania – 1 035 223 tys. zł,
  4. rekompensaty dla pracodawcy – 15 528 tys. zł,
  5. rekompensata dla żołnierza za utracone zarobki – 6 531 tys. zł.

Przedstawione w projekcie wielkości stanowią górny, nieprzekraczalny próg możliwych

 

Ćwiczyć będzie głównie rezerwa pasywna

MON uspokaja, że bardzo niewielki odsetek wśród wezwanych na ćwiczenia będą stanowili ci, którzy wcześniej nie odbyli szkolenia wojskowego. Powołania na ćwiczenia wojskowe w 2024 r. będą dotyczyły głównie osób, którym zostały nadane przydziały mobilizacyjne – miały już wcześniejsze przeszkolenie wojskowe i złożyły przysięgę wojskową. Liczba 200 tys. żołnierzy rezerwy przeznaczonych do odbycia ćwiczeń wojskowych nie odbiega zasadniczo od liczby powoływanych na ćwiczenia 2022 r. i 2023 r.

- Zasadniczo nic tutaj się nie zmienia – mówi ppłk Justyna Balik.

Czytaj też: Zadania JST w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny >>>

Czytaj też: Obowiązki JST z zakresu rejestracji i kwalifikacji wojskowej >>>

Przydział  mobilizacyjny ustawa o obronie Ojczyzny definiuje jako imienne wyznaczenie żołnierza zawodowego, osoby będącej w rezerwie, na stanowisko służbowe określone etatem czasu wojennego, zgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi oraz predyspozycjami określonymi dla tego stanowiska. - Na ćwiczenia wojskowe są powoływane osoby z pasywnej rezerwy, które mają uregulowany stosunek do służby wojskowej, nie pełnią innego rodzaju służby wojskowej, nie podlegają militaryzacji oraz nie ukończyły 55 roku życia, a w przypadku osób posiadających stopień oficerski i podoficerski – 63 roku życia – wyjaśnia wiceminister.

W myśl ustawy o obronie Ojczyzny pod pojęciem „uregulowany stosunek do służby wojskowej” należy rozumieć nadanie danej osobie kategorii zdolności do służby wojskowej i przeniesienie jej do pasywnej rezerwy. W praktyce każdy, kto przeszedł kwalifikację wojskową i została mu nadana kategoria wojskowa, przechodzi do rezerwy pasywnej.

Przeczytaj także:

Kto może spodziewać się karty powołania

Powołując do odbycia ćwiczeń wojskowych MON skupia się przede wszystkim na żołnierzach rezerwy, którzy posiadają przeszkolenie wojskowe. W niewielkim stopniu sięgnie po osoby, które posiadają pożądane, przydatne na potrzeby Sił Zbrojnych RP kwalifikacje, a nie odbyły wcześniej szkolenia wojskowego. Wiceminister wylicza, że mogą to być np. lekarze, pielęgniarki, weterynarze, tłumacze, informatycy, elektrotechnicy, kierowcy.

Przepisy ustawy o obronie Ojczyzny za kwalifikacje, którymi zainteresowane są Siły Zbrojne RP uznają wykształcenie lub kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania:

  • zawodów medycznych,
  • weterynaryjnych,
  • morskich oraz lotniczych,

a także zawodów:

  • psychologów,
  • rehabilitantów,
  • radiologów,
  • diagnostów laboratoryjnych,
  • informatyków,
  • teleinformatyków,
  • nawigatorów
  • tłumaczy.


- Ustawa o obronie ojczyzny - obowiązki i uprawnienia pracodawców >

Ćwiczenia wojskowe w ramach pasywnej rezerwy

Ustawa o obronie Ojczyzny zgodnie z art. 248 pkt 1 nakłada na żołnierzy pasywnej rezerwy obowiązek odbycia ćwiczeń wojskowych. Z art. 249 przewiduje ćwiczenia wojskowe, które mogą być odbywane jako:

  • jednodniowe;
  • krótkotrwałe – trwające nieprzerwanie do 30 dni;
  • długotrwałe –  trwające nieprzerwanie do 90 dni;
  • rotacyjne – trwające łącznie do 30 dni i odbywane z przerwami w określonych dniach
    w ciągu danego roku kalendarzowego.

Zgodnie z art. 251 Ustawy czas trwania ćwiczeń wojskowych w odniesieniu do żołnierza pasywnej rezerwy nie może przekraczać łącznie 90 dni w ciągu roku, przy czym żołnierz pasywnej rezerwy może odbywać ćwiczenia wojskowe trwające do 24 godzin nie więcej niż 3 razy w roku, a pozostałe ćwiczenia raz w roku.

 

Powołanie w formie decyzji administracyjnej

Ćwiczenia wojskowe mają na celu podtrzymywanie i doskonalenie umiejętności (kwalifikacji) żołnierzy pasywnej rezerwy (PR) i ich przygotowanie do realizacji zadań wynikających z nadanych lub przewidywanych do nadania przydziałów mobilizacyjnych. Mogą polegać na:

  1. wykonywaniu zadań na stanowiskach służbowych wynikających z nadanych przydziałów mobilizacyjnych albo na stanowiskach służbowych, na których przewiduje się nadanie im tych przydziałów;
  2. uczestnictwie w kursach oraz w innych formach szkolenia;
  3. pełnieniu innych funkcji, w tym dowódczych lub instruktorskich;
  4. udziale w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, w akcjach poszukiwawczych oraz ratowaniu życia ludzkiego, a także w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego.

Na ćwiczenia wojskowe żołnierza PR powołuje się decyzją administracyjną wydaną przez szefa wojskowego centrum rekrutacji, w ewidencji którego znajduje się żołnierz PR. W decyzji określa się termin i miejsce stawiennictwa. Decyzję doręcza się nie później niż na 14 dni przed dniem stawiennictwa do pełnienia czynnej służby wojskowej.

Osobie powołanej na ćwiczenia przysługuje możliwość ubiegania się o zwrot kosztów dojazdu do jednostki wojskowej w której będzie odbywał ćwiczenia i zwrot kosztów powrotu do miejsca pobytu stałego, albo czasowego trwającego ponad 3 miesiące. A także o rekompensatę utraconych zarobków.