Kontrowersyjne zasady realizacji strategicznych inwestycji już obowiązują. Można je realizować bez zgody gmin i lokalnych społeczności. Wystarczy uznaniowa decyzja Rady Ministrów. Takimi inwestycjami są m.in. Centralny Port Komunikacyjny, Pałac Saski czy odbudowa kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. W poniedziałek, 16 października, wchodzi w życie ostatnia pula przepisów w ramach tzw. lex knebel.

Przepisy o kaucjach wchodzą w życie, choć cały system ruszy dopiero w 2025 roku. Jest jednak wiele niejasności i niedomówień. Nie wiadomo, czy już od 13 października na butelce powinna się znaleźć etykieta z wysokością kaucji, ani w jaki sposób sklep internetowy może rozliczać zwracane butelki. Firmy nie mają też pewności, czy muszą już prowadzić rozszerzoną o system kaucyjny ewidencję opakowań, czy jeszcze nie.

Komisja Europejska opublikowała rozporządzenie (UE) 2023/1803 z 13 sierpnia 2023 r. przyjmujące międzynarodowe standardy rachunkowości. Nowe rozporządzenie stanowi uproszczenie konstrukcji przepisów UE dotyczących międzynarodowych standardów rachunkowości w celu zapewnienia jasności i przejrzystości. Wejdzie w życie 16 października 2023 r. - poinformowało Ministerstwo Finansów.

Obrót prywatną ziemią rolną będzie nieco łatwiejszy. Zmienią się też przepisy o zasiedzeniu nieruchomości. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa otrzyma prawo pierwokupu udziałów i akcji spółek dominujących, posiadających udziały lub akcje w spółkach będących właścicielami nieruchomości rolnych. Trudności czekają natomiast fundacje rodzinne - nie będą już mogły korzystać z ułatwień w obrocie ziemią rolną. To niektóre ze zmian wprowadzanych przez nowelizację, która zacznie obowiązywać 5 października.

Po wdrożeniu obligatoryjnego KSeF przedsiębiorcom może być trudno powiązać fakturę zakupową z konkretną umową, zwłaszcza jeśli otrzymują ich bardzo dużo. Wyzwaniem będzie też weryfikacja, czy kwota podana na fakturze odpowiada cenie ustalonej w umowie. Wszystko dlatego, że w KSeF nie będzie można przesyłać załączników. Rozwiązaniem może być porozumienie z kontrahentami w zakresie oznaczania faktur w polu opisowym.

Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), samorządy i wrażliwe podmioty użyteczności publicznej, takie jak: szpitale, szkoły czy instytucje kultury, od niedzieli, 1 października 2023 r., będą mniej płacić za energię elektryczną. Cena maksymalna zamiast 785 zł za MWh cena wynosie 693 zł za MWh.

W niedzielę, 1 października, wchodzi w życie solidnie „poprawiony” kodeks karny. Nowelizacja znacząco zmienia polską politykę karną. Prokuratura ostro weźmie się nie tylko za pedofilów i zabójców, ale także za osoby zarządzające firmami, przyjmujące korzyści materialne czy wykorzystujące wiedzę specjalistyczną. Zdaniem prawników zaostrzenie odpowiedzialności karnej za przestępstwa gospodarcze powoduje rażące niespójności w zakresie zagrożenia karą.

W piątek, 29 września, wchodzą w życie zmiany ważne dla rynku finansowego, potocznie nazywane "warzywniakiem". Dzięki nim Komisja Nadzoru Finansowego może już karać osoby odpowiedzialne za naruszenie prawa również po zaprzestaniu wykonywania funkcji lub zajmowania stanowiska, Ograniczono również możliwość oferowania obligacji korporacyjnych klientom detalicznym poza rynkiem regulowanym.

1 października zacznie obowiązywać CBAM - nowy obowiązek sprawozdawczy dla importerów. Przedsiębiorcy sprowadzający spoza UE takie towary, jak m.in. cement, stal czy nawozy sztuczne, będą podawać wartość wbudowanych w nie gazów cieplarnianych, m.in. dwutlenku węgla. Wyzwaniem może być uzyskanie informacji o emisjach bezpośrednich i pośrednich od dostawcy z kraju trzeciego. Eksperci spodziewają się, że w przyszłości CBAM może objąć kolejne towary, np. plastik.

Jeszcze przed wejściem w życie obligatoryjnego KSeF biura rachunkowe powinny zmienić umowy z klientami - radzą eksperci. Należy w nich doprecyzować m.in. zakres obowiązków klientów i terminy potwierdzania np. faktur zakupowych. W przypadku, gdy biuro zgodzi się wystawiać faktury w KSeF za klienta, kluczowa staje się kwestia odpowiedzialności za ewentualne nieprawidłowości, w tym puste faktury.

Od 25 września podmioty publiczne, w tym samorządy terytorialne, są zobowiązane do korzystania z poczty elektronicznej wykorzystującej mechanizmy uwierzytelniania - zgodnie ze standardami określonymi przez ustawę o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej. Problem w tym, że większość samorządów, przede wszystkim wiejskich, o tym nie wie.

Od 1 stycznia 2024 r. zaczną mieć zastosowanie - po dwuletnim okresie zawieszenia - przepisy o podatku minimalnym. Firmy zapłacą go po raz pierwszy w 2025 r., jeśli będą mieć straty podatkowe lub nie przekroczą 2-proc. progu rentowności (udziału dochodów w przychodach). Jednak skomplikowany wzór obliczenia podatku oraz szeroki katalog wyłączeń sprawią, że łatwo będzie popełnić błąd. Dlatego przedsiębiorcy chcą zniesienia tej daniny.

15 września wchodzi w życie kolejna nowelizacja kodeksu spółek handlowych - tym razem wdrażająca przepisy unijnej dyrektywy dotyczącej transgranicznych przekształceń i podziałów spółek. Eksperci generalnie pozytywnie oceniają zmiany, wskazując przede wszystkim na wzmocnienie pewności prawa. Obawiają się jednak, że jeden z obowiązków dotyczących przekazywania informacji może znacząco spowolnić procedury.

Łatwiej będzie wybudować garaże, parkingi oraz zainstalować panele słoneczne. Od środy, 13 września, niektóre rodzaje inwestycji będą zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej. Nie obyło się jednak bez wpadki. Nowela zawiera źle skonstruowane przepisy przejściowe. W sztuczny i nieuzasadniony sposób segregują one inwestorów. Części z nich pozbawiają możliwości skorzystania z nowych uregulowań.

Gospodarstwa rolne, a także branża przetwórcza zyskają nowe ułatwienia przy budowaniu mniejszych biogazowni rolniczych. Nowa ustawa zakłada, że w takich instalacjach trzeba będzie wykorzystywać lokalny surowiec. Równocześnie wprowadzone zostaną limity maksymalnej mocy i ograniczone możliwość zbywania biogazowani. Większość przepisów ustawy obowiązuje od 11 września.

Nowelizacja ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Głównym celem wprowadzenia nowych przepisów jest rozszerzenie ochrony przed podwyżkami cen prądu oraz wprowadzenie tzw. składki solidarnościowej dla dużych podmiotów działających w sektorze węglowym. Ustawa wejdzie w życie 19 września.

Od 1 września 2023 roku podatnicy nie muszą już wystawiać faktur zaliczkowych, jeśli całość lub część zapłaty otrzymają w tym samym miesiącu, w którym dokonali dostawy. Wystarczy jedna faktura końcowa. Celem nowych przepisów jest uproszczenie rozliczeń, ale też dostosowanie do wymogów obowiązkowego Krajowego Systemu e-Faktur. Od 1 września faktura korygująca musi też zawierać numer KSeF korygowanej faktury. 

Wprowadzenie nowych obowiązków informacyjnych i dotyczących etykietowania, bardziej restrykcyjne zasady spełniania wymogów bezpieczeństwa i obowiązkowa zawartość materiałów z recyklingu na określonym poziomie - to najważniejsze zmiany, które wprowadzi unijne rozporządzenie bateryjne. Większość przepisów ma zacząć obowiązywać w państwach członkowskich od 18 lutego 2024 r.

W kodeksie spółek handlowych znajdą się nowe zasady dotyczące transgranicznego przekształcania, łączenia i podziału spółek. Bardziej będą również chronieni pracownicy takich firm. Wdrożenie tego typu rozwiązań wymaga unijna dyrektywa 2019/2121. Ustawa w tej sprawie została opublikowana w Dzienniku Ustaw i wejdzie w życie 15 września.

Zaledwie po roku od złagodzenia przepisów dotyczących rozliczenia podatku u źródła, podatnicy muszą przygotować się na ponowne ich zaostrzenie. Chodzi o warunki niepobierania przez płatnika podatku od odsetek i dyskonta od listów zastawnych oraz obligacji notowanych na rynku regulowanym albo w alternatywnym systemie obrotu. Od 2024 r. nie będzie można skorzystać z automatycznego wyłączenia obowiązku poboru podatku, a przepisy zmienią się na niekorzyść bez okresu przejściowego.