Sąd będzie częściej orzekał na posiedzeniu niejawnym, a świadkowie będą mogli być przesłuchiwani zdalnie - mimo sprzeciwu strony. Z kolei pozew frankowicza z chwilą doręczenia bankowi, z mocy prawa wstrzyma spłatę kredytu. Wyłączone zostaną również ograniczenia co do zarzutu potrącenia, będzie można go zgłaszać aż do zakończenia sprawy w drugiej instancji, a ugoda będzie mogła być zawarta zdalnie - to założenia projektu nowelizacji autorstwa Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego, która ma usprawnić sprawy frankowe.

Rośnie liczba spraw dotyczących sankcji kredytu darmowego (SKD), ale większość postępowań, w których są wyroki, zakończyła się pozytywnie dla kredytodawców. Banki jednak są przezorne i klientom, którzy mają zadłużenie umożliwiające skorzystanie z sankcji, proponują kredyty konsolidacyjne na dużo lepszych warunkach po to, żeby nie skorzystali z SKD.

Ciągle większość spraw frankowych znajduje finał w apelacji, a na rozprawę apelacyjną zwykle trzeba dość długo poczekać, czasem nawet ponad dwa lata. Z punktu widzenia kredytobiorców jedynym plusem są odsetki, które są naliczane bankowi i dodatkowe koszty zastępstwa procesowego. Same banki czasem cofają apelacje, ale nadal jest to rzadkie.

Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła, czy proces ustalania stawki referencyjnej WIBOR oraz wdrażanie unijnych przepisów w zakresie ustalania wskaźnika referencyjnego stopy procentowej przebiegały prawidłowo. Jej zdaniem nadzór KNF był prawidłowy, ale miał głównie charakter analityczny. Działania komisja podejmowała głównie "zza biurka".

Z wyroku TSUE z 24 października 2024 r. wynika, że w przypadku gdy celem zawarcia umowy kredytu hipotecznego był zakup jednej nieruchomości przeznaczonej do odpłatnego wynajmowania, kredytobiorca zachowuje status konsumenta w rozumieniu dyrektywy Rady 93/13/EWG, jeżeli nie działał w celach związanych z jego działalnością gospodarczą lub zawodową. Teraz banki będą musiały przeanalizować swoją taktykę procesową, czy warto składać apelacje od wyroków korzystnych dla frankowiczów, którzy wynajmowali swoje nieruchomości.

Rząd we wtorek, 29 października, przyjął projekt przepisów, które dostosują polskie prawo do unijnej dyrektywy w sprawie podmiotów, które obsługują kredyty i nabywców kredytów. Chodzi o to, aby banki mogły lepiej radzić sobie z nieobsługiwanymi kredytami, które ujęte są w ich bilansach. Nowe przepisy mają także zmniejszyć ryzyko gromadzenia się nieobsługiwanych kredytów w przyszłości.

W czwartek, 24 października, Trybunał Sprawiedliwości UE przesądził, że osoba fizyczna, która zaciągnęła kredyt na zakup mieszkania w celu jego wynajmu, jest „konsumentem” w rozumieniu unijnych przepisów. Pod warunkiem jednak, że wynajem nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. W praktyce oznacza to, że korzysta z takiej samej ochrony jak inni frankowicze.

Są już pierwsze jaskółki po uchwale Sądu Najwyższego w sprawie Getin Noble Banku. SN orzekł, że sprawy dotyczące ważności umów kredytowych frankowiczów z GNB nie muszą czekać do zakończenia postępowania upadłościowego wobec banku, mogą być kontynuowane. Jeden z sądów wrocławskich odmówił właśnie odrzucenia pozwu oraz oddalił wnioski o zawieszenie postępowania i o przekazanie sprawy syndykowi jako zgłoszenia wierzytelności.

To instytucje płatnicze, w szczególności banki, powinny wyjaśniać sposoby działania oszustów, a także wdrażać środki monitorowania, komunikacji i reagowania na coraz bardziej wysublimowane metody oszustw i kradzieży – uważa prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Pomóc w realizacji tych obowiązków mają wydane przez niego zalecenia dla dostawców usług płatniczych, uwzględniające skargi klientów oraz wiedzę ekspertów z sektora finansowego.

Bank ma obowiązek przekazać informacje w przewidzianym w ustawie terminie. Kara pieniężna dotyczy zatem także sytuacji nieterminowego wywiązania się z obowiązku przekazywania przez bank informacji i zestawień, a nie tylko samego ich nieprzekazania – uznał Naczelny Sąd Administracyjny w poniedziałkowej uchwale (sygn. III FPS 1/24)

W czwartek, 17 października, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł w sprawie przedterminowej spłaty kredytu na zakup nieruchomości. Przesądził, że konsument może odzyskać część prowizji za udzielenie kredytu, jeżeli nie został poinformowany, że prowizja ta nie zależy od okresu obowiązywania umowy.

Wielu frankowiczów zderza się ze ścianą. Chcieliby mieć już święty spokój i rozliczyć się z bankiem bez procesu sądowego. Nie mają jednak jak, bo np. były małżonek się nie zgadza, albo nie ma z nim kontaktu. W takim wypadku banki zawsze odmawiają podpisania ugody. Zdaniem prawników frankowych, wcale nie musi tak być.

Powoli zmienia się podejście banków do sporów z frankowiczami. Wprawdzie jeszcze nikt nie uznaje reklamacji kwestionujących treść umowy kredytowej, ale niektóre banki coraz chętniej uznają wyroki w pierwszej instancji i dążą do porozumień kompensacyjnych w celu zakończenia sporu. Z drugiej strony sprawy, które dotąd wpłynęły, już przyblokowały Sąd Apelacyjny w Warszawie.

W ramach prowadzonych przez mój zespół kilkuset spraw dotyczących kredytów złotowych z oprocentowaniem opartym o wskaźnik WIBOR, spotykam się niejednokrotnie z argumentacją odwołującą się do "zawiadomienia" o nieprawidłowościach w ustalaniu WIBOR-u, pochodzącego rzekomo od sygnalisty. Chciałbym tę kwestię szczegółowo omówić i przedstawić opinii publicznej prawdziwy stan rzeczy - pisze Wojciech Wandzel, adwokat.

24 października TSUE odpowie na pytanie, czy frankowicze wynajmujący mieszkania to jeszcze konsumenci czy już przedsiębiorcy. Gdyby okazało się, że należy traktować ich jako konsumentów, będą mogli pić szampana. Jeśli Trybunał uzna kredytobiorców za przedsiębiorców, trudniej im będzie wygrać z bankiem, bo wtedy nie chroni ich unijna dyrektywa konsumencka.

Możliwość unieważnienia całości bądź części umów kredytowych z powodu niezgodności z prawem klauzul dotyczących wskaźnika WIBOR, to temat trudny i kontrowersyjny. Jednak zakładanie z góry jakiegokolwiek rozstrzygnięcia wydaje się błędem. Wszystko zależy od okoliczności konkretnego przypadku.

Firmy, które ucierpiały w powodzi, a spłacają kredyty, mogą liczyć na zawieszenie płatności. Związek Banków Polskich wprowadzi moratorium, a w oczekiwaniu na jego zatwierdzenie przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego, banki już uruchamiają pomoc na bazie przygotowanych rozwiązań. Kredytobiorcy mogą liczyć na odroczenie spłat kredytu, wynoszące maksymalnie trzy miesiące.

Do sądów trafiła pierwsza fala wniosków o odwieszenie spraw frankowczów z Getin Noble Bank oraz pozwy. Kredytobiorcy liczą na wygraną. Hurraoptymizm nie bierze się znikąd. To efekt najnowszej uchwały Sądu Najwyższego korzystnej dla frankowiczów z tego banku. Syndyk GNB studzi jednak emocje - także niektórzy prawnicy uważają, że wcale tak różowo nie będzie. 

Do Trybunału Konstytucyjnego trafiło pytanie w sprawie Getin Noble Bank. Zadał je sędzia komisarz, który prowadzi postępowanie w sprawie upadłości tego banku. Sędzia ma wątpliwości co do zgodności z konstytucją przepisu dotyczącego kolejności zaspokajania roszczeń upadłego banku - na pierwszym miejscu jest tam Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Nawet jeśli powódź zniszczyła dom, to kredyt hipoteczny trzeba nadal spłacać. Rząd oraz Związek Banków Polskich zapowiadają rozwiązania, które pomogą powodzianom, jednak nie pozbawią ich zadłużenia. Przydatne może być ubezpieczenie nieruchomości, o ile wysokość kwoty do spłaty nie przekracza wartości domu.