Frankowicze procesujący się z bankami coraz częściej mają szansę na zawarcie korzystnej ugody. Banki tracą entuzjazm do wieloletnich procesów, po których muszą płacić gigantyczne odsetki, więc chętniej idą na ustępstwa, a kredytobiorcy też nie zawsze chcą latami czekać na zwycięstwo. Warto zadbać np. o kwestię uregulowania zwrotu kosztów procesu, jakie poniósł kredytobiorca w związku z wytoczeniem powództwa - to jasno powinno wynikać z treści ugody.

Czy Skarb Państwa będzie wypłacał frankowiczom miliardowe odszkodowania? Właśnie ruszyła precedensowa sprawa pozwu zbiorowego, która ma wykazać, że to państwo odpowiada za szkody i krzywdy, jakie ponieśli frankowicze. Dzięki temu kredytobiorcy sami już w indywidualnych procesach będą mogli walczyć o odszkodowanie lub zadośćuczynienie. Natomiast dla frankowiczów z Getin Noble Banku w upadłości może to być jedyna szansa na odzyskanie nadpłaconych bankowi pieniędzy. 

Wysokie kary za zawarcie ugody przez frankowicza i wycofanie się z procesu - przewidują niektóre umowy zawierane przez prawników z kredytobiorcami. Problem zauważyła pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Praw Konsumenta. Wystąpiła w tej sprawie do prezesa UOKiK. To jednak nie jedyna nieuczciwa praktyka. Pojawiają się postulaty, by UOKiK przyjrzał się m.in. nieuczciwej reklamie.

15 maja zaczęły obowiązywać przepisy przedłużające wakacje kredytowe na 2024 r. Dzięki temu, od 1 czerwca kredytobiorcy mogą zawieszać spłatę rat kredytu. Z wakacji mogą skorzystać jednak tylko osoby z kredytami do 1,2 mln zł, których miesięczna rata wynosi minimum 30 proc. dochodu gospodarstwa domowego.

Bankowi nie przysługuje prawo do powoływania się na zarzut zatrzymania, jeśli doprowadziłoby do odebrania konsumentowi możliwości uzyskania zasądzonych świadczeń – wynika z postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydanego 8 maja 2024 roku. Nie ma natomiast przeszkód, żeby kredytobiorcy powoływali się na ten zarzut.

Trudno o bardziej kontrolowany, obwarowany procedurami i przepisami wskaźnik referencyjny niż WIBOR. Jednak, pomimo tak rygorystycznego nadzoru, w przestrzeni publicznej pojawiają się głosy kwestionujące jego legalność i rzetelność. Krytyka koncentruje się jedynie na wybranych aspektach, co może wynikać z niedostatecznej świadomości lub niewystarczającej komunikacji. Albo jednego i drugiego - pisze Weronika Magdziak-Śliwa, adwokat, partner w praktyce Sporów Instytucji Finansowych kancelarii Kochański & Partners.

W dużej uchwale frankowej SN przesuwa początek biegu terminu przedawnienia, co jest wynikiem uwzględnienia grudniowego wyroku TSUE. Postanowienie TSUE z 7 maja 2024 roku niczego nowego zaś nie wnosi, co przyznał sam TSUE, wydając postanowienie, a nie wyrok. Pytania prejudycjalne zadane w sprawie zakończonej tym postanowieniem nie dotyczyły w ogóle przedawnienia, a jedynie dochodzenia roszczeń przez konsumenta - twierdzi Wojciech Wandzel, adwokat, lider Praktyki Banking & Finance w Kubas Kos Gałkowski.

Banki zaczynają wycofywać apelacje w sprawach frankowych albo ich w ogóle nie składają. To dopiero pierwsze przypadki - studzą emocje prawnicy frankowi. Ich zdaniem z czasem będzie ich coraz więcej. Natomiast na masową skalę banki wycofują te części apelacji, które dotyczą wynagrodzenia i waloryzacji - twierdzi Związek Banków Polskich. 

Krajowa Administracja Skarbowa kontroluje konta bankowe Polaków. Od 1 lipca 2022 r. do 31 marca 2024 r. naczelnicy urzędów skarbowych skierowali 407 wystąpień do banków, a naczelnicy urzędów celno-skarbowych 3112 - odpowiada resort. Korzystanie przez organy KAS z omawianego uprawnienia podlega stałemu monitorowaniu.

Przykład frankowiczów przyzwyczaił nas do myślenia, że największe szanse na unieważnienie swoich umów kredytowych mają konsumenci. Nic bardziej mylnego. Przedsiębiorcy również mają szansę na osiągnięcie tego efektu, a jeżeli profesjonalnie zadbają o swoje prawa, może to nie być wiele trudniejsze niż w przypadku konsumentów.

W nowym programie rządowym "Mieszkanie na start" będzie limit cenowy mieszkań - zapowiada resort rozwoju. Takie rozwiązanie funkcjonowało już przy poprzednich programach kredytowych. Nie do końca się to jednak sprawdziło. W wielu miastach oferta lokali mieszcząca się w limitach była praktycznie równa zeru. Eksperci apelują, by nie iść w tę stronę. Ich zdaniem limity będą gwoździem do trumny rządowego programu. Nie zastopują też wzrostu cen mieszkań.

Trybunał Sprawiedliwości UE uznał niedawno, że przepisy art. 6 i 7 dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie wykładni sądowej, zgodnie z którą skutki uznania umowy za nieważną są uzależnione od warunku zawieszającego (pkt 32 orzeczenia). W ten sposób TSUE kolejny raz potwierdził, że ochrona konsumentów jest bezwarunkowa, co oznacza, że nie można jej uzależniać od składania przez konsumenta jakiegokolwiek oświadczenia - pisze Wiktor Budzewski, adwokat i partner zarządzający w kancelarii KBiW Kurpiejewski Budzewski i Wspólnicy.

Jak co roku, banki będą w 2024 r. masowo składać pozwy w sądach przerywające bieg przedawnienia. Tym razem pism w swojej skrzynce pocztowej mogą spodziewać się frankowicze, którzy w 2021 r. wystąpili o unieważnienie umowy kredytowej lub w inny sposób weszli w spór z bankiem. Korzystne dla kredytobiorców orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE i Sądu Najwyższego niewiele w tym zakresie zmieniło.

Po kredytach frankowych przyjdzie czas na kredyty złotówkowe, udzielane w oparciu o WIBOR. Ten wskaźnik był ustalany jednostronnie przez banki. Dlatego obawiam się, że dojdzie do sytuacji, kiedy banki oddadzą pieniądze kredytobiorcom, które ci wpłacili, a roszczenia o zwrot kapitału banków się przedawnią. Banki nie będą mogły żądać więc odsetek, ani waloryzacji. Kredytobiorcy będą mieli za darmo pieniądze z banku, a to nie tylko wpłynie na kondycję sektora finansowego, ale całej gospodarki - ostrzega prof. Rafał Adamus.

W internecie pojawia się coraz więcej ofert dotyczących sprzedaży kredytu frankowego. Z tego rozwiązania chętnie korzystają osoby, które chcą mieć "święty spokój" i raz na zawsze pozbyć się problemu. Nie chcą czekać długich lat na wyrok sądowy i płacić prawnikom. Nie zawsze jednak to się opłaca. Dokonanie sprzedaży nie oznacza też wcale, że uniknie się wizyt w sądzie. Pułapek na kredytobiorców czyha jednak znacznie więcej. 

Niezależenie od kontrowersji wokół mocy wiążącej uchwały Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., jej treść bez wątpienia będzie miała wpływ na orzecznictwo sądów powszechnych, nawet jeśli oceniana będzie, nie jako wiążące orzeczenie SN, lecz opinia cywilistów o uznanym autorytecie. Nie bez znaczenia jest również, że choć uchwałę wydali „nowi” sędziowie SN, to nie pozostaje w sprzeczności z wyrokami wydanymi przez „starych sędziów” w sprawach „frankowych” - pisze Marcin Szymański, adwokat, partner w Kancelarii Prawnej Drzewiecki Tomaszek i Wspólnicy.

Nie ma obecnie w przepisach podstawy do zastępowania wadliwych postanowień w umowach frankowych. Wadliwość klauzuli przeliczeniowej prowadzi do upadku całej umowy, a przedawnienie roszczenia banku rozpoczyna się od momentu zakwestionowania przez konsumenta jej postanowień. Dodatkowo ani bank, ani frankowicz nie mają podstaw do wynagrodzenia, roszczeń za korzystanie z kapitału - wynika z czwartkowej uchwały Izby Cywilnej SN.

Kompleksowa uchwała Sądu Najwyższego, która ma zostać podjęta w czwartek, 25 kwietnia, jest spóźniona o co najmniej cztery lata. To przysłowiowa musztarda po obiedzie – nie jest ona już potrzebna ani konsumentom dochodzącym swoich roszczeń przeciwko bankom w sądach, ani nawet samym sądom powszechnym, które wypracowały już dość stabilną i jednorodną linię orzecznictwa - Tomasz Konieczny, radca prawny i partner w Konieczny, Polak Partnerzy

Po przeszło trzech latach Sąd Najwyższy odpowie w końcu na sześć pytań dotyczących kredytów frankowych, czy jednak obecnie ma to jeszcze jakikolwiek sens? Część prawników twierdzi, że uchwała jest spóźniona i jedynie należy mieć nadzieję, że SN nie będzie próbował zawracać Wisły kijem oraz, że potwierdzi dotychczas wypracowane stanowisko TSUE. Jedyne pytanie, na które wciąż odpowiedź jest ważna, dotyczy przedawnienia. Nie wszyscy jednak tak uważają.

Sądy orzekają o nieważności umów spłaconych kredytów frankowych, a kredytobiorcy odzyskują nadpłacone pieniądze. Wielu frankowiczów wciąż jednak nie podjęło jeszcze żadnych działań w celu unieważnienia swojej umowy kredytowej i odzyskania nadpłaconych pieniędzy. Tymczasem można wystąpić do sądu w tej sprawie nawet po wielu latach.