Od kilku tygodni banki masowo wysyłają do frankowiczów wezwania do zwrotu kapitału kredytu. Powody są dwa. W tym roku wcześniej banki rozpoczynają "akcję" przerywania biegu przedawnienia kolejnego "rocznika" kredytobiorców. Tym razem dotyczy to  osób, które zaciągnęły kredyt w 2021 r. Ale nie tylko o to chodzi. Banki planują naliczać również odsetki za opóźnienie za okres po terminie wskazanym w wezwaniu na zwrot środków, co zdaniem prawników frankowiczów jest działaniem bezprawnym. 

Sąd Okręgowy we Wrocławiu uwzględnił ostatnio powództwo wniesione przez miejskiego rzecznika konsumentów, w imieniu grupy liczącej blisko pięciuset frankowiczów i orzekł, że bank ponosi wobec członków grupy odpowiedzialność za zamieszczenie w umowach kredytu nieuczciwych postanowień wiążących wysokość rat kredytu i salda zadłużenia z kursem CHF wyznaczanym przez ten bank. Wyrok jest interesujący ze względu na sposób rozstrzygnięcia kwestii dotyczących pozwu grupowego - pisze Marcin Szymański, adwokat, partner w Kancelarii Prawnej Drzewiecki Tomaszek i Wspólnicy.  

Przybywa kredytobiorców korzystających z wakacji kredytowych, choć nie powinni. Problem w tym, że nie ma żadnego kalkulatora i kredytobiorcy sami ustalają, czy przysługuje im zawieszenie spłat rat kredytowych, a niejasne przepisy im tego nie ułatwiają. Często robią to więc źle i narażają się na odpowiedzialność karną. Za złożenie fałszywego oświadczenia grozi nawet 8 lat więzienia.

Dziś, 4 lipca, TSUE rozstrzygał w sprawie hiszpańskiego pozwu zbiorowego przeciwko 101 bankom i instytucjom finansowym. Uznał on, w tej konkretnie sprawie spełniona jest pierwsza z dwóch przesłanek, od których uzależniona jest możliwość wytoczenia powództwa zbiorowego przeciwko wielu przedsiębiorcom, a mianowicie powództwo jest skierowane przeciwko przedsiębiorcom z tego samego sektora gospodarki, tj. przeciwko instytucjom kredytowym.

Banki nie zawsze występują w terminie z żądaniem rozliczenia roszczeń w związku z nieważnością umowy kredytowej. Coraz częściej wykorzystują to frankowicze a sądy orzekają, że doszło do przedawnienia i oddalają powództwa banków. Roszczenia banków związane ze zwrotem kwoty wypłaconego kapitału kredytu, co do zasady, przedawniają się z upływem trzech lat licząc od dnia, w którym kredytobiorca po raz pierwszy wyraził swoją wolę w kwestii unieważnienia umowy.

Rozliczenie się z bankiem po prawomocnym wyroku ustalającym nieważność umowy kredytu frankowego nie wymaga zazwyczaj interwencji komornika, gdy polubowne załatwienie kwestii rozliczeń jest dla strony przegranej w sądzie korzystniejsze. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy zachodzi konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Banki i frankowicze będą mogli zawierać ugody w oparciu o wzór, nad którym prace właśnie się rozpoczynają. Czy to dobry pomysł? Zdania na ten temat są mocno podzielone. Wzór się przyda, ale czy cokolwiek zmieni? Jedni widzą w tym świetne rozwiązanie, bo dziś każdy bank stosuje swoje wzory, co utrudnia wytropienie klauzul abuzywnych. Inni uważają, że ugody są dobre jedynie dla banków. 

Ministerstwo Sprawiedliwości ma plan jak pomóc frankowiczom i odciążyć sądy. Będzie więc ustawa frankowa regulująca uproszczoną procedurę dla postępowań frankowych oraz zawieranie ugód przy wykorzystaniu wzorca. Sędziowie nie będą też musieli sami przeliczać umów kredytowych. Pracę ułatwi im również baza z tezami wyroków TSUE.

Premier Donald Tusk odwołał Bohdana Pretkiela z funkcji Rzecznika Finansowego. Nowym rzecznikiem został tymczasowo Ziemowit Bagłajewski, zastępca RF. Do tej pory nadzorował Wydział Pozasądowego Rozwiązywania Sporów oraz Wydział Administracyjno-Finansowy.

Opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie restrukturyzacji Getin Noble Bank w upadłości jest dobrym dla frankowiczów prognostykiem przed jesiennym wyrokiem trybunału dotyczącym GNB. Jeżeli podtrzyma on swoją dotychczasową praktykę i przychyli się do opinii rzecznika, to pod koniec roku, frankowiczom z GNB otworzy się droga do dochodzenia odszkodowań od Skarbu Państwa - pisze Marcin Szołajski, radca prawny z Szołajski Legal Group.

Frankowicz z Getin Noble Bank w upadłości, który chce wykreślić hipotekę z księgi wieczystej, ma problem. Syndyk nie chce wydać zgody. Nie oznacza to jednak, że jego sytuacja jest beznadziejna. Sądy wieczystoksięgowe ostatnio zmieniły na szczęście podejście do frankowiczów. W wielu przypadkach wystarczy złożyć wniosek do sądu wieczystoksięgowego o wykreślenie hipoteki.

Frankowicze procesujący się z bankami coraz częściej mają szansę na zawarcie korzystnej ugody. Banki tracą entuzjazm do wieloletnich procesów, po których muszą płacić gigantyczne odsetki, więc chętniej idą na ustępstwa, a kredytobiorcy też nie zawsze chcą latami czekać na zwycięstwo. Warto zadbać np. o kwestię uregulowania zwrotu kosztów procesu, jakie poniósł kredytobiorca w związku z wytoczeniem powództwa - to jasno powinno wynikać z treści ugody.

Czy Skarb Państwa będzie wypłacał frankowiczom miliardowe odszkodowania? Właśnie ruszyła precedensowa sprawa pozwu zbiorowego, która ma wykazać, że to państwo odpowiada za szkody i krzywdy, jakie ponieśli frankowicze. Dzięki temu kredytobiorcy sami już w indywidualnych procesach będą mogli walczyć o odszkodowanie lub zadośćuczynienie. Natomiast dla frankowiczów z Getin Noble Banku w upadłości może to być jedyna szansa na odzyskanie nadpłaconych bankowi pieniędzy. 

Wysokie kary za zawarcie ugody przez frankowicza i wycofanie się z procesu - przewidują niektóre umowy zawierane przez prawników z kredytobiorcami. Problem zauważyła pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Praw Konsumenta. Wystąpiła w tej sprawie do prezesa UOKiK. To jednak nie jedyna nieuczciwa praktyka. Pojawiają się postulaty, by UOKiK przyjrzał się m.in. nieuczciwej reklamie.

15 maja zaczęły obowiązywać przepisy przedłużające wakacje kredytowe na 2024 r. Dzięki temu, od 1 czerwca kredytobiorcy mogą zawieszać spłatę rat kredytu. Z wakacji mogą skorzystać jednak tylko osoby z kredytami do 1,2 mln zł, których miesięczna rata wynosi minimum 30 proc. dochodu gospodarstwa domowego.

Bankowi nie przysługuje prawo do powoływania się na zarzut zatrzymania, jeśli doprowadziłoby do odebrania konsumentowi możliwości uzyskania zasądzonych świadczeń – wynika z postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydanego 8 maja 2024 roku. Nie ma natomiast przeszkód, żeby kredytobiorcy powoływali się na ten zarzut.

Trudno o bardziej kontrolowany, obwarowany procedurami i przepisami wskaźnik referencyjny niż WIBOR. Jednak, pomimo tak rygorystycznego nadzoru, w przestrzeni publicznej pojawiają się głosy kwestionujące jego legalność i rzetelność. Krytyka koncentruje się jedynie na wybranych aspektach, co może wynikać z niedostatecznej świadomości lub niewystarczającej komunikacji. Albo jednego i drugiego - pisze Weronika Magdziak-Śliwa, adwokat, partner w praktyce Sporów Instytucji Finansowych kancelarii Kochański & Partners.

W dużej uchwale frankowej SN przesuwa początek biegu terminu przedawnienia, co jest wynikiem uwzględnienia grudniowego wyroku TSUE. Postanowienie TSUE z 7 maja 2024 roku niczego nowego zaś nie wnosi, co przyznał sam TSUE, wydając postanowienie, a nie wyrok. Pytania prejudycjalne zadane w sprawie zakończonej tym postanowieniem nie dotyczyły w ogóle przedawnienia, a jedynie dochodzenia roszczeń przez konsumenta - twierdzi Wojciech Wandzel, adwokat, lider Praktyki Banking & Finance w Kubas Kos Gałkowski.

Banki zaczynają wycofywać apelacje w sprawach frankowych albo ich w ogóle nie składają. To dopiero pierwsze przypadki - studzą emocje prawnicy frankowi. Ich zdaniem z czasem będzie ich coraz więcej. Natomiast na masową skalę banki wycofują te części apelacji, które dotyczą wynagrodzenia i waloryzacji - twierdzi Związek Banków Polskich. 

Krajowa Administracja Skarbowa kontroluje konta bankowe Polaków. Od 1 lipca 2022 r. do 31 marca 2024 r. naczelnicy urzędów skarbowych skierowali 407 wystąpień do banków, a naczelnicy urzędów celno-skarbowych 3112 - odpowiada resort. Korzystanie przez organy KAS z omawianego uprawnienia podlega stałemu monitorowaniu.