Międzynarodowa koprodukcja seriali będzie łatwiejsza

Sejm przyjął w piątek ustawę o ratyfikacji Konwencji Rady Europy ws. koprodukcji serialowych, która ma ułatwić polskim producentom współpracę z zagranicznymi partnerami i zwiększać szanse na szerszą dystrybucję.

Za ustawą o ratyfikacji Konwencji Rady Europy w sprawie koprodukcji utworów audiowizualnych w formie seriali, sporządzonej w Lille dnia 26 marca 2026 r., głosowało 397 posłów, nikt nie był przeciw, 24 wstrzymało się od głosu.

W uzasadnieniu projektu ustawy podkreślono, że przyjęcie Konwencji jest istotne z punktu widzenia Polski z następujących przyczyn:

1. Konwencja stanowić będzie wsparcie dla polskiej kultury i tożsamości: ułatwi polskim producentom współpracę z zagranicznymi partnerami przy produkcji seriali, co pozwala na promowanie polskiej kultury, historii i języka na arenie międzynarodowej. Dzięki temu polskie treści będą mogły docierać do szerszej publiczności, wpływając na wzrost zainteresowania Polską i jej dziedzictwem kulturowym;
2. Spowoduje zwiększenie konkurencyjności polskiego przemysłu filmowego: współpraca międzynarodowa pozwala na zdobywanie doświadczenia, wymianę know-how oraz dostosowywanie produkcji do światowych standardów. Dzięki temu polski przemysł filmowy będzie mógł się rozwijać, a także skuteczniej konkurować z zagranicznymi produkcjami;
3. Umożliwi dostęp do większych środków finansowych: koprodukcje międzynarodowe zazwyczaj wiążą się z większym budżetem, co pozwala na realizację projektów o wyższej jakości technicznej. Wsparcie finansowe ze strony partnerów zagranicznych umożliwia inwestowanie w nowoczesne technologie oraz zatrudnianie utalentowanych twórców, co przekłada się na lepszą jakość produkcji;
4. Zapewni rozwój gospodarczy i utworzy nowe miejsca pracy: koprodukcje międzynarodowe często wiążą się z inwestycjami w lokalne studia filmowe, sprzęt oraz zasoby ludzkie. Oznacza to nowe miejsca pracy i rozwój branży filmowej w Polsce, a także potencjalny napływ zagranicznych inwestycji;
5. Ułatwi wejście na zagraniczne rynki: dzięki koprodukcji seriali z zagranicznymi partnerami polskie produkcje mają większe szanse na dystrybucję i sukces za granicą. Jest to szczególnie ważne, gdyż pozwala na budowanie marki polskich producentów oraz zwiększa widoczność polskiej twórczości na międzynarodowym rynku;
6. Rozwinie wymianę kulturową: koprodukcje pozwalają na włączenie różnych perspektyw i wymianę kulturową, co sprzyja tworzeniu różnorodnych i ciekawych treści. Dzięki temu polscy twórcy mogą pracować z międzynarodowymi talentami, wzbogacając swoje umiejętności i tworząc treści, które będą atrakcyjne dla różnorodnej publiczności.

Coraz więcej seriali, coraz więcej widzów i coraz większe pieniądze

W miarę jak seriale stają się coraz bardziej popularne i stanowią znaczącą część rynku medialnego, konieczne są odpowiednie regulacje pomagające w zarządzaniu tym dynamicznym sektorem, zapewniając jego stabilność, różnorodność i zgodność z lokalnymi i międzynarodowymi standardami. Okazało się bowiem, że dotychczas stosowane rozwiązania w tej branży nie zawsze są wystarczające przy produkcji seriali. Tymczasem produkcja ta różni się pod wieloma względami od produkcji filmów fabularnych, programów telewizyjnych czy innych formatów audiowizualnych.

Seriale są produkcjami długoterminowymi, które często składają się z wielu odcinków lub sezonów, wymagając innego podejścia produkcyjnego i finansowego niż jednorazowe produkcje filmowe. Produkcja seriali wymaga szczególnej logistyki oraz planowania, które uwzględniają długofalowe harmonogramy pracy. Produkcja seriali wymaga przepisów regulujących podział praw autorskich, które często są bardziej złożone niż w przypadku filmów. Serial to projekt angażujący różne zespoły kreatywne (scenarzystów, reżyserów, aktorów i producentów) przez wiele sezonów, a zarządzanie prawami do poszczególnych odcinków i sezonów wymaga skomplikowanych umów. Istotne znaczenie mają kwestie licencjonowania seriali, zwłaszcza jeżeli chodzi o dystrybucję międzynarodową i dostępność na platformach streamingowych, przez które seriale mogą być dystrybuowane w wielu krajach jednocześnie. Potrzebne są również odrębne uregulowania dotyczące m.in. licencjonowania, dystrybucji międzynarodowej, zapewnienia odpowiedniego udziału treści lokalnych, zapewnienia odpowiedniego wpływu na produkcję producentów niezależnych. Konieczne są regulacje zapewniające odpowiedni udział treści europejskich lub narodowych w ramach portfolio wielkich firm streamingowych, konieczna jest również należyta ochrona rynku lokalnego i wspieranie rodzimych twórców.

Tekst konwencji w sprawie koprodukcji utworów audiowizualnych w formie seriali został przyjęty przez Komitet Ministrów Rady Europy w listopadzie 2025 r. Dokument podpisali 26 marca 2026 r. w Lille przedstawiciele dziewięciu państw członkowskich: Czarnogóry, Republiki Francuskiej, Gruzji, Republiki Greckiej, Wielkiego Księstwa Luksemburga, Republiki Malty, RP, Republiki Portugalskiej i Republiki Włoskiej. W maju grono państw-sygnatariuszy powiększyło się o Republikę Mołdawii oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. 

Czytaj też: TSUE: Kombatantom niełatwo pozywać Niemców przed polskimi sądami >