Firma doradcza PwC uruchomiła pomocową infolinię dla Ukraińców. Pod specjalnym numerem telefonu eksperci po polsku, ukraińsku i angielsku będą doradzać w szczególności w kwestiach związanych m.in. z legalizacją pobytu i zatrudnienia w Polsce i formalnościami związanymi z tranzytem do innych krajów Unii Europejskiej.

W Polsce przebywa już ponad milion obywateli Ukrainy, którzy uciekli przed wojną, głównie kobiet i dzieci. W Sejmie toczą się prace nad specustawą, która pozwoli m.in. na zalegalizowanie ich pobytu w naszym kraju. Problem w tym, że projekt nie zawiera specjalnych przepisów, które by pozwoliły przyspieszyć szczepienia wśród przybyłych. 

Komisja Europejska rozważa złagodzenie przepisów dotyczących pomocy państwa dla firm dotkniętych sankcjami nałożonymi przez UE na Rosję. To będzie drugi tego typu przypadek. Dwa lata temu poluzowała niektóre przepisy dotyczące pomocy państwa dla przedsiębiorców dotkniętych pandemią, co umożliwiło państwom unijnym wpompowanie miliardów euro w swoje firmy.

Już 40 proc. firm w Polsce uważa, że wojna może być pośrednim lub bezpośrednim zagrożeniem dla ich bieżącego funkcjonowania. 28 proc. przedsiębiorców już teraz odczuwa skutki wojny przez np. komplikacje w dostawie surowców lub produktów. Najbardziej zagrożenie odczuwa sektor budowlany i TSL. Zdaniem biznesu, jest już duża niepewność, ale nie ma jeszcze powodów do paniki.

Powstał specjalny portal internetowy dla osób, które potrzebują konsultacji lekarskiej, przerwały leczenie na Ukrainie, którym kończą się leki. W razie konieczności chory otrzyma tą drogą także skierowanie do szpitala. Na stronie mogą się ogłaszać zarówno lekarze oferujący darmową pomoc, jak i osoby uciekające z Ukrainy.

Rząd zapowiada ułatwienia w zatrudnianiu uciekających z Ukrainy, ale jednocześnie chce, by minister rodziny i polityki społecznej mógł w rozporządzeniu określić liczbę takich osób, którym dany pracodawca będzie mógł powierzyć wykonywanie pracy. Parytet ma być ustalany w stosunku do liczby wszystkich zatrudnionych. Ma to być mechanizm zabezpieczający lokalne rynki pracy przed zastępowaniem Polaków tańszymi Ukraińcami.

Rząd i samorządy wciąż negocjują warunki, na jakich ma odbywać się pomoc uciekinierom wojennym z Ukrainy. Punktem spornym jest zakres obowiązków, jakie przejmą jednostki samorządu terytorialnego, oraz sposób finansowania zadań. Aby gminy mogły wdrożyć jakąkolwiek pomoc, musi najpierw powstać elektroniczna baza rejestrowa. Rząd zapewnia, że samorządy otrzymają dostęp do rejestru.

W poniedziałek, 7 marca rząd ma przyjąć projekt ustawy, która ma uregulować sytuacji osób uciekających z Ukrainy. Posiadaon jednak istotne luki,które na etapie procedowania w parlamencie powinny zostać skorygowane. Stowarzyszenie Interwencji Prawnej wraz z Helsińską Fundacją Praw Człowieka przedstawiło kilka uwag do tego projektu, m.in. zapobiegające dzieleniu imigrantów.

Na wniosek 39 krajów Międzynarodowy Trybunał Karny zajmie się zbrodniami wojennymi Rosji podczas agresji przeciwko Ukrainie. A ministrowie sprawiedliwości państw Unii Europejskiej poparli wniosek Polski o intensywne działania śledcze w celu pozyskiwania dowodów na zbrodnie wojenne, które popełniają Rosjanie na terytorium Ukrainy w związku z inwazją.

Z ogromnym niepokojem odnotowuję doniesienia dotyczące tragicznej sytuacji, w jakiej znalazły się dzieci z ukraińskich hospicjów i szpitali. Już dziś wiemy, że tysiące dzieci przekraczających polską granicę z Ukrainą może potrzebować pilnej pomocy medycznej, w tym opieki hospicyjnej i paliatywnej - napisał Rzecznik Praw Dzieca. I zaapelował do ministra zdrowia, aby ciężko chore dzieci jak najszybciej ewakuować z kraju ogarniętego wojną.

Polską granicę przekraczają obecnie setki tysięcy obywateli Ukrainy, którzy szukają schronienia przed wojną. To głównie kobiety i dzieci. Część spośród tych ostatnich przekracza granicę bez jakichkolwiek dokumentów i nie zawsze z rodzicami. Prawnicy obawiają się, że sytuację mogą wykorzystywać handlarze ludźmi i podziemie adopcyjne. Tym bardziej, że już uaktywnili się chętni "do opieki" nad dziećmi/sierotami.

Ukraińska waluta – hrywna – traci na wartości w związku z napaścią Rosji i napływem osób uciekających przed wojną do Polski. Niektóre kantory i banki wstrzymują jej skup. Inne oferują bardzo zaniżony kurs wymiany. Godzi to w sytuację ekonomiczną uchodźców z Ukrainy. Czy UE przeprowadzi interwencyjny skup hrywny? Rzecznik interweniuje w tej sprawie u premiera i prezesa NBP.

Rząd szacuje, że sfinansowanie pomocy obywatelom Ukrainy, którzy schronią się przed wojną w Polsce, może wynieść od 1,8 do 3,4 mld zł. W ocenie skutków regulacji w roboczym projekcie specustawy dotyczącej pomocy uchodźcom z Ukrainy wyodrębnił nową rezerwę celową na ten cel w wysokości 3 mld zł. Rezerwa będzie w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Udostępnię dwa mieszkania na pół roku dla rodzin z dziećmi uciekających z Ukrainy. Nie wiem, jak to zorganizować, proszę o pomoc w tej kwestii pytał w sobotę Krzysztof Stanowski, dziennikarz, właściciel grupy Weszło. Takie pytania, ale także o to, kto udziela pomocy, zadaje tysiące Polaków. Od niedzieli działa już rządowa strona: pomagamukrainie.gov.pl, trzeba też szukać fundacji, odwiedzać strony lokalnych samorządów, bo pomaga cała Polska.

Obywatele Ukrainy poza niezbędnym wsparciem w zakresie miejsca zamieszkania, wyżywienia czy opieki zdrowotnej potrzebują również dostępu do informacji o możliwości podejmowania pracy. Mogą w tym zakresie skorzystać zarówno z materiałów informacyjnych w języku ukraińskim oraz instytucji publicznych zajmujących się aktywizacją zawodową – przypomina Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.

Polscy kierowcy kursują do Lwowa i innych miast zachodniej Ukrainy, żeby zawieść tam pomoc i wywieźć do Polski ludzi i zwierzęta potrzebujące pomocy. W czasie takiego wyjazdu pojawiają się różne niebezpieczeństwa. Jednak samo ryzyko konfliktu zbrojnego nie powoduje automatycznie, że ubezpieczenie nie zadziała. Stanie się tak, jeśli do szkody dojdzie bezpośrednio wskutek działań wojennych.

Na razie pomoc w zakwaterowaniu migrantów wojennych z Ukrainy ma raczej charakter spontaniczny niż systemowy. Tysiące uciekinierów wprost z granicy trafiają do prywatnych domów, a to może zrodzić wiele problemów, zarówno dla gospodarzy, jak i gości, co już podnoszą eksperci.

Ukraińcy mają być uprawnieni do opieki medycznej obejmującej świadczenia opieki zdrowotnej na zasadach i w zakresie, w jakim przysługuje ona osobom objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. A to oznacza, że z dokumentacji medycznej musi wynikać, że jest zasadność przepisania leku. Gdy NFZ zarzuci jej brak, lekarzowi grozi zwrot kwoty refundacji.

Maksymalnie uproszczone procedury, zatrudnianie asystentów międzykulturowych i nacisk na dobrostan psychiczny dzieci z Ukrainy zamiast na realizację podstawy programowej – to według ekspertów powinny być priorytety MEiN. Potrzebne będą też zmiany w budżecie. Projekt specustawy w tej sprawie jest gotowy i trafi do prac w Sejmie.

Nie każda pomoc dla Ukrainy wiąże się z zachętami podatkowymi. Wprost przeciwnie, niektóre działania mogą nieść za sobą wątpliwości. Chociaż podatki są jednym z ostatnich czynników motywujących pomoc, nie można ich nie brać pod uwagę, w szczególności jeżeli pomoc jest udzielana przez przedsiębiorcę, który musi wszystkie zdarzenia ująć w rozliczeniach podatkowych – pisze Magdalena Zamoyska.