Kielecki sąd rejonowy uznał za zasadne ponowne zbadanie odpowiedzialności wymiaru sprawiedliwości, organów ścigania oraz służb społecznych w sprawie śmierci Kamilka z Częstochowy. Decyzja ta oznacza wznowienie śledztwa w zakresie działań sądów, prokuratury, policji i pracowników socjalnych. Umorzenie postępowania dotyczącego lekarzy oraz pedagogów pozostało natomiast w mocy.

Gdy sąd decyduje o orzeczeniu kary ograniczenia wolności w postaci wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, musi określić wymiar tej kary w stosunku miesięcznym. W sprawie wandala, który uszkodził mienie spółdzielni mieszkaniowej, tak się jednak nie stało. Z tego powodu wyrok stał się niewykonalny, wobec czego Sąd Najwyższy w Izbie Karnej orzeczenie uchylił.

Ponownie wraca sprawa penalizacji uporczywego utrudniania kontaktów z dzieckiem - tym razem chodzi o projekt poselski Konfederacji. Zakłada on karę grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku za "uporczywe uchylanie się od wykonania" orzeczonych przez sąd albo ustalonych w ugodzie sądowej lub zawartej przed mediatorem kontaktów. Przewiduje również zabezpieczenie w postaci terapii dla rodzica, który je utrudnia. Prawnicy mają wątpliwości m.in. dotyczące spraw z przemocą domową w tle.

Logo Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) chroni prawnie dekret z 1949 r., a przewidziany w nim katalog kar trudno byłoby obecnie zastosować. W ramach akcji „Poprawmy prawo” pojawił się postulat uchwalenia nowych przepisów. Zgodnie z rezolucją WHO, każdy jej członek - w tym też Polska - musi mieć jednak własny akt prawny, chroniący logo tej organizacji przed nieuprawnionym wykorzystaniem.

Niezgodny z prawem dostęp do systemów informatycznych oraz przechwytywanie danych będą skuteczniej w Polsce ścigane, jeśli dojdzie do uchwalenia proponowanych przez rząd zmian w kodeksie karnym. Zrealizowany w ten sposób zostanie cel unijnej dyrektywy, zobowiązującej państwa członkowskie do zagwarantowania, by umyślne i bezprawne uzyskiwanie dostępu do całości lub jakiejkolwiek części systemu informatycznego, było karalne jako przestępstwo.

I Prezes Sądu Najwyższego dostrzegła rozbieżność orzecznictwa w sprawie odszkodowania i zadośćuczynienia dla osób represjonowanych za działalność niepodległościową. Dlatego poprosiła Izbę Karną o wyjaśnienie czy Skarb Państwa jest stroną oraz kto ma reprezentować ten podmiot: prokurator czy pełnomocnik zgodnie z postępowaniem cywilnym? Posiedzenie ma się odbyć 21 stycznia br.

Siedmioro sędziów Sądu Najwyższego rozpozna 21 stycznia br. problem przedstawiony przez prof. Marcina Wiącka, rzecznika praw obywatelskich. Stawia on pytanie, czy sąd orzekający w sprawie wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie od 1 października 2023 r. powinien odmówić zastosowania przepisu nakazującego zwolnić skazanego na dożywotnie więzienie po odbyciu 30 lat kary. Przepis ten jest sprzeczny z prawami człowieka.

Pokrzywdzona została pozbawiona przez sąd możliwości dochodzenia przysługujących jej praw, wbrew konstytucyjnemu prawu - twierdzi w kasacji rzecznik praw obywatelskich. Sędzia błędnie pouczył kobietę, w wyniku czego nie mogła ona już ścigać odpowiedzialnych za zniszczenie jej mienia. Rozprawa odbędzie się 18 lutego br.

Akt oskarżenia przeciwko byłemu funkcjonariuszowi Centralnego Biura Śledczego Policji za korupcję i ujawnianie informacji o czynnościach planowanych w sprawie agencji towarzyskiej. Prokurator Pomorskiego Wydziału Zamiejscowego skierował do Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe akt oskarżenia przeciwko trzem osobom. Śledztwo dotyczyło m.in. żądania oraz przyjęcia przez byłego funkcjonariusza policji korzyści majątkowych w zamian za zapewnienie tzw. „spokoju” w prowadzeniu działalności przestępczej.

Choć nie weszły w życie przepisy tzw. ustawy łańcuchowej, to nadal obowiązują regulacje ustawy o ochronie zwierząt. Pozostawienie psa na łańcuchu, podczas silnego mrozu, kwalifikuje się jako brak opieki, a niezapewnienie należytej opieki jest przestępstwem, bo może doprowadzić do hipotermii zwierzęcia i zgonu. Za pozostawienie psa na mrozie może grozić dla opiekuna kara nawet do trzech lat więzienia lub wysoka grzywna.

Od 1 marca 2026 r. adwokaci, radcy prawni, ale też m.in. prokuratorzy będą mieć możliwość wnoszenia części pism procesowych - w tym także apelacji - przez portal informacyjny sądu, i to zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych. Tą drogą pismami będą mogli również wymieniać się pełnomocnicy. Prezesi sądów zwracają uwagę, że zmiany wiążą się z przerzuceniem części kosztów na sądy i wymagać będą m.in. wzmocnienia kadrowego sekretariatów.

Do opiniowania trafił właśnie projekt nowelizacji Kodeksu karnego, który zakłada łagodniejsze kary za obrazę uczuć religijnych. Usuwa z art. 196 k.k. karę pozbawienia wolności do lat dwóch i pozostawia grzywnę oraz ograniczenie wolności. Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadnia, że chodzi o zapobieganie nadmiernej surowości sankcji i dostosowanie polskich przepisów do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Wprowadzenie środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania terytorium Unii Europejskiej oraz samodzielne stosowanie środków dotyczących dokumentów – zatrzymania, odmowy wydania lub unieważnienia paszportu, bez konieczności łączenia ich z zakazem opuszczania kraju – to cel nowelizacji kodeksu postępowania karnego. Ma to lepiej odpowiadać realiom życia osób pracujących i mieszkających za granicą, a także uporządkować zasady stosowania ograniczeń paszportowych wydawanych w trybie administracyjnym.

Nadal brakuje wyspecjalizowanych młodzieżowych ośrodków wychowawczych dla nastolatków ze zdiagnozowanymi zaburzeniami psychicznymi. Problem jest też m.in. z tzw. "drugim życiem" wychowanków - personel nie zawsze jest w tym zakresie odpowiednio przeszkolony. Z kolei w przypadku okręgowych ośrodków wychowawczych szwankuje system kierowania nastoletnich matek i ich dzieci do domu matki i dziecka - wynika z najnowszego raportu Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur.

Od 2 stycznia 2026 r. obowiązuje nowelizacja kodeksu karnego, zwiększająca ochronę funkcjonariuszy publicznych – policjantów, strażaków czy ratowników medycznych – a także osób, które narażają swoje życie i zdrowie, pomagając innym: lekarze, pielęgniarki, ratownicy górscy i wodni oraz zwykli obywatele, którzy reagują na przemoc lub ratują ofiary wypadków. Kary za naruszenie nietykalności tych osób wzrosły z trzech do pięciu lat.

Podwyższenie z 5 tys. zł do 30 tys. zł maksymalnej grzywny za stworzenie zagrożenia pożarowego oraz górnej kwoty mandatów z 500 zł do 5 tys. zł - przewiduje nowelizacja kodeksu wykroczeń i kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, która wchodzi w życie 2 stycznia. Stawki grzywny i mandatów nie były zmieniane od blisko ćwierć wieku. Ale, aby kary były skuteczne, potrzebne są też inne działania.

Kwestię używania materiałów pirotechnicznych regulują przepisy lokalne - na ogół 31 grudnia i 1 stycznia są wyłączone spod zakazu używania fajerwerków, ale warto to sprawdzić, bo na terenie niektórych gmin te wyjątki nie obowiązują. Nigdzie i nigdy nie można natomiast sprzedawać petard, rac, a nawet zimnych ogni nieletnich - jest to przestępstwem.

Używanie marihuany ma negatywne skutki zdrowotne i prawne, dotyczy to zwłaszcza młodzieży, której łatwo jest wejść w konflikt z prawem. W Polsce co do zasady legalne jest tylko stosowanie marihuany leczniczej dostępnej jedynie na receptę, choć i ona nie jest zalecana innym pacjentom niż dorośli.

Sprawa zabójstwa 11-latki na nowo rozgrzała dyskusje nad tym, gdzie powinna zostać postawiona granica odpowiedzialności dzieci za czyny karalne. Tu warto przypomnieć, że już raz – w 2018 r. – rozważano jej obniżenie do lat 10. Krytyka ze strony pedagogów, psychologów, ale i stanowcze wystąpienie ówczesnego rzecznika praw obywatelskich Marka Michalaka skutecznie zniechęciły ówczesne Ministerstwo Sprawiedliwości do podejmowania tematu. Kilka lat później, na kanwie innej tragedii, zdecydowano, że już 14-latki będą mogły, jak dorośli, odpowiadać m.in. za zabójstwo ze szczególnym okrucieństwem.

Skazany uszkodził drzwi wejściowe sąsiadowi, lecz szkodę naprawił jeszcze przed wydaniem wyroku przez sąd rejonowy. Śmierć skazanego w toku procesu nie stała jednak na przeszkodzie wniesienia kasacji przez rzecznika praw obywatelskich. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu I instancji.