Sąd Apelacyjny w Warszawie odniósł się do niezwykle istotnej i dotąd niedookreślonej w polskim orzecznictwie kwestii - granic dopuszczalnej krytyki osoby zmarłej w debacie publicznej. Orzeczenie, dotyczące katastrofy smoleńskiej, może stać się fundamentem nowej linii orzeczniczej, zgodnej ze standardami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Sąd uznał, że wolność krytycznego spojrzenia na historię – w tym na odpowiedzialność osób publicznych – jest wartością nadrzędną wobec jednostkowego poczucia naruszenia kultu pamięci – pisze adwokat Zuzanna Miąsko.

Nawet trzy czwarte umów dzierżaw na wsiach jest zawieranych w formie ustnej, co sprzyja nadużyciom przy płatnościach bezpośrednich i przy przetargach na grunty rolne – uważa Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi i chce to zmienić specjalną ustawą. Niestety, nowe przepisy nie obejmą działek, których własność jest zagmatwana – te nadal będą czekały na odważnych do ich zasiedzenia albo pozostaną odłogami.

Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem tych koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. A sąd z urzędu powinien badać nakłady poczynione z majątku osobistego – stwierdził Sąd Najwyższy i uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach do ponownego rozpoznania. SN uznał, że sądy niedostatecznie ustaliły nakłady poczynione z majątku wspólnego na majątek osobisty byłego męża oraz z majątku osobistego żony na majątek wspólny małżonków.

Postanowienia Konstytucji lub prawa międzynarodowego, jedynie ograniczające swobodę ustawodawcy, lecz nieustanawiające normy prawa, nie mogą być stosowane bez pośrednictwa ustaw. Żaden przepis Konstytucji nie stanowi o ilościowym składzie sądu – orzekł jednoosobowo sędzia Izby Cywilnej Sądu Najwyższego i odrzucił skargę; nie dopuścił zatem do jej rozpoznania.

Przyznanie dzierżawcy nieruchomości rolnej Skarbu Państwa uprawnienia do zakupu nieruchomości z zastosowaniem prawa pierwszeństwa nie skutkuje obowiązkiem drugiej strony podjęcia czynności zmierzających do zawarcia umowy sprzedaży tej nieruchomości. Sąd Najwyższy nie wyjaśnił jednak, czy uprawnienie to skutkuje jedynie powstaniem prawa pierwszeństwa. Toczące się od 2023 roku postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej nie może więc znaleźć finału w postaci wyroku.

Każda firma, nie tylko - jak dziś - zatrudniająca do 9 pracowników, będzie mogła zawrzeć umowy o pracę na okres próbny, na czas określony albo na czas nieokreślony, a także umowy o zakazie konkurencji i te o współodpowiedzialności materialnej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego - przewiduje nowa wersja projektu o eUmowach. Państwowej Inspekcji Pracy przyznano możliwość kontrolowania takich umów. Zdaniem prawników, niektóre zaproponowane zmiany wymagają zmian w Kodeksie pracy, a tych ministerstwo nie proponuje.

W razie braku korzystania ze służebności mieszkania albo domu powinna ona wygasać po upływie 12 miesięcy. Powinny z niej korzystać też jedynie osoby niepełnosprawne albo starsze, a nie w pełni zdatna do pracy młodzież. Nie może też służyć do sprowadzania pod dach obcych osób albo tworzenia rodzin zastępczych – petycja z takimi postulatami trafiła właśnie do Sejmu. Ma to pomóc w rozwiązywaniu konfliktów rodzinno-majątkowych, a także ułatwić obrót nieruchomościami obciążonymi takimi służebnościami.

Minimalne wynagrodzenie nie może być tak szeroko chronione przed egzekucją, gdyż prowadzi to do bezskuteczności dochodzenia zasądzonych roszczeń, a ponadto demoralizuje zalegających z płatnościami. Należy też pilnie udrożnić niektóre instrumenty prawne dla komorników, w tym egzekucję z ruchomości, dostęp do informacji oraz elektronicznych platform płatniczych – uważa Katarzyna Gajda, adwokat z kancelarii Targosz Gajda Adwokaci Spółka Cywilna.

Pracodawca, który weryfikuje kwalifikacje osoby ubiegającej się o pracę czy pozyskuje opinie o niej od byłego pracodawcy bez jej zgody, naraża się na zarzut naruszenia dóbr osobistych i RODO. Prawnicy przyznają, że temat jest bardzo delikatny, bo możliwości sprawdzenia kandydata przez potencjalnego pracodawcę są ograniczone. Zdaniem ekspertów od HR potrzebna jest systemowa zmiana – nie po to, by ograniczać prawa kandydatów, ale by przywrócić równowagę w relacji pracownik-pracodawca.

W dobie powszechnego dostępu do smartfonów i mediów społecznościowych ochrona wizerunku staje się coraz trudniejsza. Przekonali się o tym niedawno także uczestnicy koncertu zespołu Coldplay. Uczestnictwo w wydarzeniach masowych, takich jak koncerty czy festiwale obecnie wiąże się z ryzykiem utraty kontroli nad wizerunkiem – czy w zakresie tego w jaki sposób dana osoba zostanie utrwalona, czy też jak takie treści zostaną dalej udostępnione – pisze Karolina Lutomirska, radca prawny.

Przy okazji innych prac legislacyjnych Senat dostrzegł niedopatrzenie, na które od dawna zwraca uwagę samorząd rzeczników patentowych: oficjalna lista osób wykonujących ten zawód nie zawiera ich numerów PESEL. Problem, wydawałoby się kosmetyczny, ma jednak istotne znaczenie w praktyce: z powodu takiej regulacji rzecznicy patentowi nie mogą w prosty sposób korzystać z portalu informacyjnego sądów i odbierać kierowanej do nich korespondencji.

Resort sprawiedliwości – po wymianie opinii z innymi ministerstwami, a także prawnikami-legislatorami – opublikował kolejną wersję ustawy frankowej. Niewielkiej korekcie ulega sposób obliczania kosztów procesowych w zależności od momentu podniesienia przez banki zarzutu potrącenia wzajemnych roszczeń.

Poker, jako jedna z niewielu gier karcianych, jest nad Wisłą wpisany do ustawy hazardowej. Co najmniej raz w każdej kadencji środowisko graczy – przez jakiegoś posła albo prawnika – podejmuje nieśmiałe próby zmiany przepisów, ale resort finansów gasi je w zarodku, próbując jednocześnie ograniczyć nielegalne gry w internecie. Gdyby ktoś chciał urządzić turniej z klasycznymi stolikami, to ma do załatwienia wiele różnych formalności.

Nowy szef resortu rolnictwa zapowiada, że szybko powstaną przepisy, które zablokują pozwy niezadowolonych z wiejskich zapachów i hałasów, aby nie było kolejnych przegrywanych przez rolników spraw o immisje i ochronę dóbr osobistych, jak ta Szymona Kluki z okolic Łodzi. Są też inicjatywy legislacyjne, aby normy hałasu nie przeszkadzały korzystającym z boisk i stadionów. Pomysły te zderzają się jednak z protestami okolicznych mieszkańców, sceptyczny jest też Rzecznik Praw Obywatelskich.

Na postanowienie sądu, co do skargi na oddalenie przez komornika sądowego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, przysługuje zażalenie – brzmi uchwała Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Przy czym sąd dodał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wykonania obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego uprawnionemu może być umorzone tylko za zgodą likwidatora funduszu.

Senat bez poprawek przyjął w czwartek nowelizację ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego, która zakłada objęcie rękojmią deweloperów wad mieszkań i domów nabytych również na podstawie umów deweloperskich. Nowela czeka już teraz tylko na podpis prezydenta, mimo kontrowersji co do jej zapisów wśród prawników.

Powódka domagała się uzgodnienia treści księgi wieczystej, tak by w miejsce dotychczasowych właścicieli wpisać ją jako wyłączną właścicielkę nieruchomości. Twierdziła, że nabyła nieruchomość przez zasiedzenie, a udziały innych współwłaścicieli nie należą do nich, gdyż otrzymali je od osoby ubezwłasnowolnionej, czyli niezdolnej do rozpoznania swoich działań.

Osoby, za które alimenty uiszczano z Funduszu Alimentacyjnego, nie mogą liczyć na to, że ich zaległości się przedawnią - wynika ze środowej uchwały Sądu Najwyższego. Nie ma znaczenia, czy chodzi o obecnych dłużników, czy też tych, których sprawy alimentacyjne powstały jeszcze przed 2004 r., czyli za czasów „starego" Funduszu. Pojawiają się też postulaty upaństwowienia procesu ściągania alimentów, gdyż nadal na dzieci nie płaci ponad milion rodziców.

W ostatnim czasie Naczelny Sąd Administracyjny zajmował się skargą kasacyjną strony w sprawie wpisania w dowodzie osobistym dziecka jako rodziców dwóch matek. Stanowisko NSA zasługuje na pozytywną ocenę, biorąc pod uwagę przepisy polskie i prawo unijne - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Ministerstwo Sprawiedliwości błyskawicznie wycofało się z opublikowanych tabel alimentacyjnych. Nie jest wykluczone, że resortowe wyliczenia jednak wrócą, po dalszych konsultacjach. Pytanie jednak, czy takie rozwiązanie faktycznie mogłoby pozytywnie wpłynąć na sytuację dzieci i ich rodzin, a także usprawnić pracę prawników zajmujących się prawem rodzinnym.