Po 25 latach obowiązywania ustawa o dostępie do informacji publicznej coraz częściej krytykowana jest przez ekspertów. Wskazują oni na nieprecyzyjne definicje, nadmierne oparcie systemu na orzecznictwie sądów, problemy z informacją przetworzoną oraz brak regulacji dotyczących nadużywania prawa do informacji. Coraz częściej pojawiają się też postulaty ograniczenia anonimowych wniosków, dostosowania przepisów do realiów sztucznej inteligencji oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa.

Dodatkowe pakiety medyczne, edukacyjne bądź informatyczne, których wartość pompuje koszty pieniądza kredytowanego przez firmy pożyczkowe ocenią unijni sędziowie. Do Luksemburga trafiły bowiem pytania prejudycjalne z Polski dotyczące tych praktyk. Rynek czeka też na decyzje prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w takich sprawach.

Sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego nie uzdrowi niedawny wybór dra Macieja Berka na nowego sędziego TK, ponieważ sam ten wybór budzi poważne wątpliwości - mówi dr hab. Andrzej Olaś, prof. UJ w Zakładzie Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji, adwokat i niezależny arbiter. I dodaje, że chodzi nie tylko o kwestie związane ze spełnieniem przez sędziego wymogów formalnych, bo większy niepokój budzi to, czy Sejm, podczas procedury wyboru, je należycie zweryfikował.

Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury opublikowała projekt Prawa o ustroju prokuratury. Obszerna regulacja wprowadza m.in. jednolity status prokuratora, ale też trzy ewaluacje pracy prokuratora: uproszczoną, kompleksową, dla zwykłych prokuratorów, oraz zarządczą dla funkcyjnych. Kompleksowa będzie się kończyć oceną pozytywną albo negatywną. Ta pierwsza pomoże przy awansie, a dwie negatywne skutkować będą odwołaniem prokuratora przez prokuratora generalnego. Także negatywna ocena przy ewaluacji zarządczej oznaczać będzie odwołanie ze stanowiska np. szefa prokuratury.

Postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie Marcina Ferka trwa od pięciu lat. I tym razem sprawa się nie kończy z powodu nieprzybycia na rozprawę sędziego Tomasza Demendeckiego. W poniedziałek, 14 września br. Izba Odpowiedzialności Zawodowej miała rozpoznać odwołanie Krajowej Rady Sądownictwa od postanowienia tej Izby, lecz do tego nie doszło.

Siedmioro nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego ponownie domaga się zwołania Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK w sprawie budżetu Trybunału na przyszły rok. Chcą, by uczestniczyli w nim wszyscy sędziowie wybrani przez obecny Sejm, a więc także czwórka, która ślubowała w Sejmie w obecności notariusza i nie jest dopuszczana do orzekania. Wskazują również, że działania Bogdana Święczkowskiego, prezesa TK, mogą doprowadzić do tego, że Trybunał zostanie w 2027 r. pozbawiony możliwości działania.

Fiskus potwierdza w większości interpretacji, że świadczone przez prawników usługi nieodpłatnej pomocy prawnej nie podlegają VAT. Istnieją jednak w tym zakresie wątpliwości, czego potwierdzeniem może być fakt, że wydawane dotychczas interpretacje nie są jednolite. Eksperci ostrzegają, że może to w przyszłości prowadzić do sporów, w których nawet otrzymanie pozytywnej interpretacji nie uchroni przed zapłatą podatku.

Sytuacja wokół Trybunału Konstytucyjnego nie napawa obecnie optymizmem. W idealnym świecie prezydent odebrałby ślubowanie od wszystkich nowych sędziów, a ci rozpoczęliby orzekanie. Tyle że gdy w grę wchodzi polityka, świat przestaje być idealny. Mamy obecnie czterech sędziów, którzy nie są dopuszczani do orzekania; wybrany został kolejny, dr Maciej Berek, i nie ma żadnej pewności, jak w jego sprawie zachowa się Karol Nawrocki. Jeżeli dojdzie do kolejnego ślubowania w Sejmie skończy się to ponownie sporem o dopuszczenie do orzekania, a w przyszłości może się wiązać z kwestionowaniem składów sędziowskich – mówi Prawo.pl dr hab. Joanna Juchniewicz, profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Projektowane zmiany w procedurze cywilnej mają zmienić zasady ustalania właściwości sądu w sprawach dotyczących m.in. tzw. kredytu darmowego w umowach konsumenckich oraz polisolokat. Obowiązywać ma zasada, że sądem właściwym zawsze będzie sąd konsumenta-kredytobiorcy, także gdy doszło do cesji wierzytelności i pozew składa wyspecjalizowany podmiot gospodarczy na masową skalę dochodzący takich roszczeń. Ma to odciążyć sądy w Warszawie i niektórych dużych miastach, ale przy okazji ułatwi też dostęp do wymiaru sprawiedliwości słabszym stronom takich sporów.

Projektem nowelizacji Kodeksu karnego wykonawczego, zgodnie z którym o dozór elektroniczny będą mogli wnioskować skazani na karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż trzy lata, którym do jej odbycia pozostało nie więcej niż półtora roku, w nadchodzącym tygodniu zajmie się Sejm. Część sądów uważa, że takie rozwiązanie nie jest dobre i nie gwarantuje skuteczności resocjalizacji. Może też być niesprawiedliwe z punktu widzenia samych skazanych, a dodatkowo obciążyć wydziały penitencjarne.

Polskie postępowania karne gospodarcze coraz częściej przypominają maraton bez linii mety. Sprawy liczące setki tomów akt, dziesiątki podejrzanych i dziesiątki tysięcy stron dokumentów mają w założeniu służyć wyjaśnieniu skomplikowanych zdarzeń gospodarczych. W praktyce nierzadko stają się natomiast czymś na kształt celu samego w sobie. Im bardziej rozbudowane jest postępowanie, tym trudniej doprowadzić je do końca - pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Trybunał Konstytucyjny spełnił ogromną rolę w budowaniu fundamentów państwa prawa. Jednak obecna sytuacja jest kryzysowa - koalicja rządząca nie naprawa błędów poprzedniej, a Trybunał dokonał "dramatycznego odwrotu" od dotychczasowej linii orzeczniczej. Ślubowanie sędziego TK obrosło doktryną, a zdaniem wielu prawników tego ślubowania mogłoby w ogóle nie być. Wymaga to zmiany, podobnie jak zasady wejścia w życie orzeczeń TK czy ustalanie składów orzeczniczych - m.in. takie wnioski płyną z dyskusji podsumowującej 40-lecie TK.

Jeśli nasza propozycja budzi wątpliwości interpretacyjne – na przykład dotyczące tego, czy sądy będą właściwie stosować nowe przepisy i czy funkcja kuratora będzie powierzana w pierwszej kolejności osobom najbliższym – deklarujemy pełną otwartość do zmiany – mówi w rozmowie z Prawo.pl Arkadiusz Myrcha, wiceminister sprawiedliwości. I zapewnia, że resort chce, by w tym zakresie obowiązywały zasady zbliżone do tych, które dziś wynikają z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i, które wprost wskazują, kto powinien mieć pierwszeństwo przy ustanawianiu opiekuna prawnego.

Kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego nie zaczął się wczoraj i nie zostanie rozwiązany przez zastąpienie jednych politycznych wpływów innymi – pisze prezydent Karol Nawrocki w liście z okazji 40-lecia TK. Dodaje, że odpowiedzialność za autorytet tej instytucji ponoszą wszyscy, którzy przez lata uczestniczyli w podporządkowywaniu jej logice bieżącego sporu politycznego, niezależnie od tego, z której jego strony pochodzili. Ocenia też, że ślubowanie nowych sędziów TK w Sejmie było „jaskrawym naruszeniem porządku prawnego”.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty oczekuje, że prezydent Karol Nawrocki niezwłocznie przyjmie ślubowanie od ósmego nowego sędziego TK Macieja Berka. Kancelaria Sejmu w liście skierowanym do niego wskazuje, że kwestionowanie prawidłowości wyboru przez Sejm sędziego TK „nie ma oparcia w jakichkolwiek przepisach”. W ubiegłym tygodniu Kancelaria Prezydenta RP wysłała pismo do Kancelarii Sejmu z pytaniami dotyczącymi okoliczności formalnego procedowania kandydatury ósmego sędziego TK. Chodzi m.in. o weryfikację jego stażu pracy jako radcy prawnego.

Były działacz opozycji w PRL Piotr Niemczyk został ukarany wyrokiem nakazowym przez sąd za tamowanie ruchu na jezdni i niestosowanie się do poleceń policji podczas legalnego protestu w maju 2025 r. Nagrania policyjne pokazują jednak, że mężczyzna nie blokował ruchu, stał na chodniku. Dlatego RPO Sylwia Gregorczyk-Abram skierowała kasację do Sądu Najwyższego. Wczoraj, 11 września br. Sąd Najwyższy poinformował, że wykonanie kary wstrzymano.

Biegły sądowy rozlicza, co do zasady, 20-procentowe koszty uzyskania przychodu. Fiskus zgadza się jednak na odliczenie wyższych kwot, jeśli biegły rzeczywiście poniósł wyższe wydatki na sporządzenie opinii. Można uwzględnić m.in. opłaty za internet, używanie drukarki, programu komputerowego czy papier. Jednak w razie ewentualnej kontroli podatnik musi móc wykazać bezpośredni związek tych wydatków z przychodami.

W latach 2021–2023 r. rząd postanowił zaoszczędzić na wynagrodzeniach m.in. prokuratorów. Spotkało się to z masowymi pozwami, których efekty podsumował właśnie Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP. Z ich analiz wynika, że do lipca 2026 r. łączna kwota roszczeń głównych dochodzonych przez prokuratorów wyniosła 200,25 mln zł brutto, a same odsetki blisko 46 mln zł. To nie wszystko - prokuratury w sporach z prokuratorami korzystały też ze wsparcia zewnętrznych pełnomocników procesowych, a koszt takiej obsługi sięgnął ponad 5 mln zł brutto.

Naszym celem jest usprawnienie sędziowskich postępowań dyscyplinarnych i uwolnienie ich od ryzyka wpływu czynników politycznych. Dlatego proponujemy nie tylko zmianę modelu w zakresie sądów dyscyplinarnych, ale też w wyborze m.in. rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców. Tu decydujący głos będzie miał samorząd sędziowski, a wejście samej ustawy w życie spowoduje przerwanie kadencji dotychczasowych rzeczników - mówi Dominik Czeszkiewicz, dyrektor Departamentu Nadzoru Administracyjnego w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że 9 września 2026 r. minister Waldemar Żurek, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję z 28 maja 2026 r. o odwołaniu dr. Michała Sopińskiego z funkcji Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości. Decyzja jest ostateczna i nie przysługuje od niej odwołanie ani kolejny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.