W Polsce po wielu latach jest szansa na wprowadzenie unijnych dyrektyw obrończych, zakładających m.in. dostęp do obrońcy od momentu zatrzymania. Regulacja jest wyczekiwana, ale łyżką dziegciu w beczce miodu są kwestie stawek za te czynności dla adwokatów i radców prawnych z urzędu. MS już planuje kolejne nowelizacje „urzędówkowych" rozporządzeń, by te stawki określić kwotowo - na poziomie 90 i 150 zł. W przeciwnym razie w budżecie może zabraknąć kilkudziesięciu milionów złotych.

Biorąc pod uwagę doświadczenia ostatnich lat, uważam, że w nowej ustawie o SN powinny znaleźć się klarownie ujęte przesłanki dotyczące kandydatów na sędziego SN: wybitne osiągnięcia w zakresie prawoznawstwa lub praktyki jego stosowania, wymóg niezawisłości, bezstronności i niezależności oraz apolityczności traktowany ultra serio i wymóg doświadczenia praktycznego w przypadku akademików. Co więcej, powinny być badane dokładnie z taką samą wnikliwością i drobiazgowością - pisze prof. dr hab. Piotr Kardas, adwokat, Uniwersytet Jagielloński.

Samorządy adwokatów i radców prawnych od lat zabiegają o zrównanie tajemnicy adwokackiej z obrończą, czyli zapewnienie bezwzględnej ochrony wszystkim informacjom, jakie pełnomocnik usłyszy od swojego klienta. Projekt nowelizacji procedury karnej, nad którym zaczął właśnie prace Sejm, przewiduje tylko wzmocnienie tajemnicy adwokackiej, ale pojawił się wniosek o zrównanie tych dwóch instytucji w trakcie prac w komisjach.

Wojewoda nie podważy uchwały rady, która oczekuje od wójta sądzenia się z osobami i organizacjami naruszającymi dobre imię gminy, bo nie widzi w niej realnego zagrożenia dla wolności słowa. Przy okazji po raz kolejny ujawnił się spór o to, czy jednostka samorządu terytorialnego w ogóle ma prawo do ochrony takich dóbr. W literaturze dominuje pogląd, że nie, ale orzecznictwo sądowe skłania się raczej do uznawania, iż jst należy się ochrona przed naruszeniem ich dóbr osobistych na równi z pozostałymi osobami prawnymi.

Dr hab. Tomasz Scheffler, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu, zwrócił się do dziekana opolskiej izby adwokackiej Łukasza Wójcika, wyrażając "głębokie rozczarowanie i oburzenie" wypowiedziami byłego dziekana - adwokata Mariana Jagielskiego, dotyczącymi radców prawnych. Chodzi o stwierdzenia, które padły w dyskusji na KZA, m.in.: "powtarzam moim aplikantom, radca prawny to prawnik, który udaje adwokata; on nie jest adwokatem, on nie będzie adwokatem". W jego ocenie potrzebne są publiczne przeprosiny.

Polska nie ratyfikowała dotąd Protokołu nr 12 z 2000 r. do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który wprowadza ogólny zakaz dyskryminacji. Zabiega o to m.in. rzecznik praw obywatelskich, według którego oznaczałoby to rozwój standardów antydyskryminacyjnych. Tymczasem według rządu, ratyfikacja tego protokołu mogłaby skutkować nadmierną ingerencją w wolności obywatelskie.

Lekarz nie poniesie konsekwencji nieudanego zabiegu korekty nosa, gdyż po uniewinnieniu sprawa się przedawniła. Sąd Najwyższy orzekł, że Naczelny Sąd Lekarski wydał niesłuszne, stronnicze orzeczenie, nie dysponując żadnym pozytywnym dowodem na niewinność chirurga. Braki dokumentacji medycznej także nie zostały potwierdzone dowodami – stwierdziła Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN.

W Gdańsku rusza proces sternika jachtu, który podczas rejsu po Kanale Kaszubskim kierował jednostką, z której do wody wypadło kilkanaście osób, a cztery z nich się utopiły. Prokuratura zarzuca mu zignorowanie przepisów żeglugowych, przez co sprowadził nieumyślnie katastrofę w ruchu wodnym. Polskie prawo dość dokładnie określa zasady poruszania się po wodzie, a przepisów tych uczą się już nastolatki na kursach na patent żeglarski.

Rzecznik praw obywatelskich zwrócił się do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o rozważenie zainicjowania prac legislacyjnych w zakresie dopuszczalności tzw. częściowej prawomocności orzeczenia. Marcin Wiącek jako przykład podaje sytuacje, gdy odrębne rozstrzygnięcia dotyczące odrębnych przestępstw zawarte w wyroku uprawomocniają się w różnym czasie.

Skuteczna readaptacja ma znaczenie nie tylko dla osób, które były skazane, umożliwiając im powrót do społeczeństwa. Stanowi też gwarancję bezpieczeństwa dla wszystkich obywateli. Dobrze przeprowadzona zmniejsza ryzyko recydywy. W Polsce w tym obszarze jest jednak jeszcze dużo do zrobienia, począwszy od edukacji, poprzez przepisy karne, stworzenie odpowiednich warunków pracy np. kuratorów sądowych, po kwestie związane ze współpracą służb i organizacji pozarządowych — mówi Grzegorz Miśta, dyplomowany kurator specjalista.

Powodem umorzenia postępowania w sprawie uchylenia immunitetu prof. Manowskiej, I prezes Sądu Najwyższego było wadliwe powołanie na stanowisko nowego prokuratora krajowego Dariusza Korneluka, który został dokoptowany do Prokuratury Krajowej przez p.o. prokuratora krajowego Jacka Bilewicza. Te działania pozostawały w rudymentarnej opozycji do zasady legalizmu i były klasycznym przykładem tzw. falandyzacji prawa – orzekł Trybunał Stanu 18 września.

Dawid Miąsik, sędzia Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na zarządzenie wydane przez pierwszą prezes SN Małgorzatę Manowską. Chodzi o powierzenie kierowania tą Izbą a także prawo do podejmowania wybranych czynności z zakresu prawa pracy sędzi Agnieszce Górze-Błaszczykowskiej, która zastąpiła legalnego sędziego Miąsika, a wcześniej – sędziego Piotra Prusinowskiego, któremu kadencja wygasła.

Bezpieczeństwo, innowacje i konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo oraz cyfryzacja to cztery priorytety, na których będzie skupiał się rząd Donalda Tusk - zapowiedział minister Maciej Berek. Wśród planowanych działań są m.in. rozwój wojsk dronowych, utrzymanie niskich cen energii dla rodzin, uproszczenie systemu podatkowego, dalsze deregulacje, usprawnienie pracy sądów i prokuratury.

W Prokuraturze Krajowej został powołany zespół „do spraw zapobiegania negatywnym skutkom orzeczeń" wydanych przez sędziów powołanych od 2018 r. przy udziale obecnej KRS. Jak poinformowała prokurator Anna Adamiak, rzeczniczka prokuratora generalnego, pokieruje nim prokurator Agnieszka Welenc. Z kolei minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek zapowiedział pozwy regresowe wobec takich sędziów orzekających w SN.

Krajowa Izba Radców Prawnych (KIRP) we współpracy z Pracownią Lingwistyki Migowej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego opracowała pierwszy w historii Polski słownik terminów prawnych w polskim języku migowym (PJM). Innowacyjny projekt to – jak podkreśla KIRP – wyraz jej misji społecznej, a celem jest zapewnienie równego dostępu do prawa dla każdego, bez względu na używany język. Słownik zawiera już 800 pojęć, a założenie jest takie, że będzie rozwijany.

W połowie października mają być zaprezentowane założenia do ustawy o pracownikach sądowych. Projekt - jak już wcześniej zapowiadało Ministerstwo Sprawiedliwości - miałby być gotowy pod koniec 2025 r. lub na przełomie 2025 i 2026 r. Rozważane jest m.in. uregulowanie zatrudniania pracowników - część związków postuluje mianowanie, oraz nowy model wynagradzania, np. uzależnienie go od przeciętnej płacy. Przedstawiciele MS zapowiedzieli również zwiększenie o prawie 400 etatów urzędniczych w sądach w 2026 r.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiedział pozwy regresowe wobec sędziów powołanych od 2018 r. do Sądu Najwyższego na podstawie opinii KRS, w skład której wchodzi 15 sędziów/członków wybranych przez Sejm, a nie przez sędziów. Uzasadnił, że powołanie ich w wadliwej procedurze sprawia, iż nie tworzą sądu, a w związku ze skargami m.in. do ETPCz Polska w ramach ugód wypłaciła już 5,5 mln zł.

18 września ponownie zebrał się Trybunał Stanu w sprawie wniosku Prokuratury Krajowej o uchylenie immunitetu prof. Małgorzaty Manowskiej, I prezes Sądu Najwyższego. Było to niejawne posiedzenie trzyosobowego składu, które zwołał sędzia adw. Piotr Andrzejewski. Postępowanie zostało umorzone. Część sędziów TS uważa, że obrady były bezprawne.

Technologia, która może służyć m.in. do tworzenia efektów specjalnych w filmach, może również prowadzić do nadużyć – w tym do naruszania praw i wolności ludzi na niespotykaną dotąd skalę – uważa Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Postuluje wprowadzenie przepisów, które zapewnią ofiarom deepfake’ów możliwość skutecznego i szybkiego dochodzenia ochrony swoich praw.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował, że trwają intensywne prace m.in. nad dwoma priorytetowymi projektami – ustawą o praworządności, która reguluje m.in. kwestie statusu sędziów powołanych od 2018 r., oraz ustawą o Krajowej Radzie Sądownictwa. Ta ostatnia ma zakładać przywrócenie składu sędziowskiego sprzed poprzedniej noweli ustawy KRS, czyli sprzed grudnia 2017 r. Podstawą zmiany ma być przerwanie kadencji poprzednich sędziów/członków Rady.