Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Policja używa nieproporcjonalnych środków wobec demonstrantów, państwo płaci odszkodowania

Sypią się zadośćuczynienia od Skarbu Państwa na rzecz demonstrantów sprzeciwiających się prawu antyaborycyjnemu w Polsce. Osoby te były niesłusznie zatrzymane i źle traktowane przez policję – co stwierdzają sądy karne. W następstwie pokrzywdzeni wnoszą o naprawienie krzywd. Zadośćuczynienia za dzień pozbawienia wolności zwykle nie przekraczają kwoty 1000 zł za dobę.

policja radiowoz kogut
Źródło: iStock

Takim przykładem nadmiernej interwencji policji jest Dominik B. , który otrzymał zadośćuczynienie za niewątpliwe niesłuszne zatrzymanie 18 listopada 2020 r., gdy demonstrował przeciwko wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji. Sąd Okręgowy w Warszawie 23 stycznia 2023 r. zasądził na jego rzecz 1 200 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę od Skarbu Państwa.

Tłum przed Trybunałem

Rzecz się działa przed budynkiem Trybunału. Tłum, w którym znajdował się uniewinniony, wykrzykiwał wulgarne hasła również w kierunku funkcjonariuszy i używał wobec nich słów i zwrotów powszechnie uznawanych za obelżywe.

Czytaj w LEX: Użycie lub wykorzystanie pałki służbowej proporcjonalnie do stopnia zagrożenia >>
W okresie bezpośrednio poprzedzającym zatrzymanie doszło do próby siłowego przedarcia się przez kordon części demonstrantów.  Gdy demonstrantom udało się przerwać kordon funkcjonariusze policji podejmowali czynności zatrzymania wobec demonstrantów. Jednym z nich był Dominik B., który został zatrzymany przez funkcjonariusza policji . Wobec wnioskodawcy zastosowano siłę fizyczną, przewrócono go na ziemię, funkcjonariusz dokonujący zatrzymania przycisnął kolanem go do ziemi, a następnie zakuł kajdankami z tyłu. W trakcie zatrzymywania wnioskodawca głośno krzyczał "zdejmij nogę, nogę z pleców proszę", krzyczał, że ma 17 lat i swoje dane osobowe. W odpowiedzi usłyszał od policjanta: „zamknij mordę!”

Czytaj w LEX: Użycie przez Policję właściwego rodzaju kajdanek w związku z zatrzymaniem osoby >>

Ustalenie tożsamości przez kilkanaście godzin

W tej samej sprawie demonstrowała Katarzyna Augustynek. Po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw wyroku TK w sprawie aborcji spontanicznie protestowała wraz z tłumem innych osób  przed siedzibą trybunału. Policja otoczyła ich i przez kilka godzina trzymała w "kotle".

Sąd Okręgowy w Warszawie 17 maja 2022 roku (sygn. akt:  XVIII Ko 16/22) na razie nieprawomocnie zasądził na rzecz Katarzyny Augustynek 20 tysięcy złotych zadośćuczynienia. Takie zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie przez policję na kilkanaście godzin 60-letnia kobieta miało pokryć krzywdę, którą jej nim wyrządzono wobec bezprawnego pozbawienia jej wolności. Na komendzie w Pruszkowie trzymali ją przez całą noc. Przeszła w brudnej toalecie - rewizję osobistą. Policjantki siłą ściągnęły jej rajstopy. Nie dostała nic ciepłego, aby się okryć, a rano nie pozwolono jej dokończyć śniadania, bo rzekomo czas na tę czynność upłynął. Sąd orzekł wówczas, że do zatrzymania doszło bez podstawy prawnej.

Czytaj w LEX: Paralizator jako środek przymusu przeznaczony do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej >>

Środki przymusu bezpośredniego użyte niewłaściwie i nieprofesjonalnie

Natomiast za demonstrację przed Sądem Najwyższym w obronie sędziego Igora Tulei i zatrzymanie, Sąd Apelacyjny w Warszawie prawomocnie zasądził na rzecz Katarzyny Augustynek 8 tysięcy złotych zadośćuczynienia. ( sygn. akt II Aka 229/22, wyrok z 16 marca 2023 r. ). Sąd potwierdził, że zatrzymanie przez policję 21 kwietnia 2021 r. było niewątpliwie niesłuszne, a zastosowane podczas zatrzymania środki przymusu bezpośredniego były użyte niewłaściwie i nieprofesjonalnie.

- Sąd Apelacyjny orzekł, że działania demonstrantów, w tym wnioskodawczyni były legalne, gdyż nigdy nie zabroniono prawa do publicznego wyrażania poglądów oraz odbywania zgromadzeń, w tym też tych niezgodnych z przekonaniami władzy. A takie zakazy nie mogły nigdy się znaleźć się w rozporządzeniu – mówi radczyni prawna Agata Bzdyń. – Każdy ma prawo spontanicznie się gromadzić i wyrażać opinie.

Czytaj w LEX: Użycie broni palnej przez funkcjonariusza Policji lub innego uprawnionego organu - LINIA ORZECZNICZA >>

Czytaj w LEX: Użycie przez Policję siły fizycznej przy zastosowaniu wybranych technik >>

 

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.

Polecamy książki prawnicze dla każdego