O statusie przedsiębiorcy - a tym samym obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu - decyduje zdolność prawna, czyli możność bycia podmiotem praw i obowiązków. Dlatego również nastolatek przed ukończeniem 18. roku życia będzie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, chociaż nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych - uznał Narodowy Fundusz Zdrowia. To zaskakujące, bo ZUS już kilkakrotnie stwierdzał, że takie osoby nie muszą płacić składek na ubezpieczenia społeczne.

Osoby zatrudnione w swoich spółkach otrzymują decyzje ZUS, w których Zakład stwierdza, że przez ostatnie kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt lat nie podlegały one ubezpieczeniom społecznym, mimo że przez cały ten okres od ich wynagrodzeń były opłacane składki. To efekt Polskiego Ładu i przepisów, na podstawie których po upływie pięciu lat nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi, a płatnik traci prawo do złożenia korekty dokumentów rozliczeniowych.

Członkowie korpusu służby cywilnej w Krajowej Administracji Skarbowej muszą odprowadzać składkę zdrowotną od nagród uznaniowych oraz nagrody rocznej, a obowiązku takiego nie mają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej. Minister Zdrowia uważa, że przepis ustawy odpowiada konstytucyjnym wzorcom. W związku z tym nie planuje obecnie zmian legislacyjnych w tym zakresie.

Spółki z o.o. nie powinny już mieć wątpliwości, że świadczenia niepieniężne na ich rzecz realizowane przez własnych wspólników nie są objęte ubezpieczeniem zdrowotnym. Po serii orzeczeń NSA w tej kwestii jeden z popularnych sposobów na poradzenie sobie z Polskim Ładem odchodzi do lamusa. Stosowanie art. 176 kodeksu spółek handlowych nie jest też mile widziane przez fiskusa, który zmienił interpretacje podatkowe w kwestii tego rozwiązania w tzw. estońskim CIT.

Po ukończeniu 18. roku życia osoby pobierające rentę rodzinną, mimo że nadal się uczą, są obciążane składką zdrowotną. Skutkiem jest zmniejszenie wysokości świadczenia, które było wypłacane do czasu osiągnięcia 18. roku życia. Biuro RPO zapytało Ministerstwo Zdrowia o zgodność tej regulacji z konstytucyjną zasadą równości.

Od diet z tytułu podróży członków zarządów spółek należy odprowadzać składki na ubezpieczenie zdrowotne. Nie ma znaczenia, czy prezesi dostają wynagrodzenia, czyli pełnią swoje funkcje społecznie - podkreśla Narodowy Fundusz Zdrowia. Od podwyższonych diet prezesów, mających umowy o pracę, trzeba też częściowo uiścić składki ZUS.

Przedsiębiorcy, którzy wystąpili o wakacje składkowe i je otrzymali, mogą spodziewać się, że ZUS zweryfikuje ich uprawnienia do ulg w opłacaniu składek, i to za kilka lat wstecz. Urzędnicy będą sprawdzać np. jak długo korzystali z preferencyjnego ZUS i czy w terminie zgłosili się do Małego ZUS Plus - ostrzegają doradcy podatkowi. Przedsiębiorcy mogą nie uniknąć korekty rozliczeń z ZUS, a kwota przyznanych wakacji składkowych może być niższa niż zakładali.

Osoby, które prowadziły pozarolniczą działalność w 2024 roku i były z tego tytułu objęte ubezpieczeniem zdrowotnym, a ich działalność była opodatkowana podatkiem liniowym, skalą podatkową lub ryczałtem ewidencjonowanym, mają obowiązek do 20 maja 2025 roku złożyć roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne. Czy będzie to ostatnie takie rozliczenie - okaże się zapewne po wyborach prezydenckich. Zdaniem prawników weto prezydenta może być szansą na uchwalenie nowej ustawy, która kompleksowo ureguluje obciążenie składką zdrowotną każdej osoby i to w tej samej wysokości.

Prezydenckie weto do ustawy obniżającej składkę zdrowotną dla przedsiębiorców to decyzja głęboko niesprawiedliwa i nieracjonalna ekonomicznie - uważa Agnieszka Majewska, rzecznik małych i średnich przedsiębiorców. Jednocześnie deklaruje, że będzie konsekwentnie dążyła do tego, by po wyborach prezydenckich rząd i parlament wróciły do sprawy.

Nie milkną echa piątkowego głosowania w Sejmie i uchwalenia nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, która obniża składkę zdrowotną dla przedsiębiorców. Środowisko lekarskie wyraża swój zdecydowany sprzeciw. Z kolei prawnicy nie kryją, że nowela nie spełnia obietnic wyborczych, bo nie oznacza ani powrotu do rozwiązań sprzed Polskiego Ładu, ani nie jest zapowiadaną reformą.

Przedsiębiorcy rozliczający się według zasad ogólnych i skali podatkowej oraz liniowcy będą od 1 stycznia 2026 r. płacić składkę zdrowotną w wysokości 9 proc. od 75 proc. minimalnego wynagrodzenia, jeśli będą osiągali w danym miesiącu dochód do wysokości 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez prezesa GUS. Projekt po raz drugi wróci do komisji sejmowej.

Przedsiębiorcy, którzy jednego dnia zaliczą do środków trwałych posiadane ruchomości i nieruchomości, np. dealerzy samochodowi – auta, którymi handlują, a mali deweloperzy - mieszkania na sprzedaż czy domy pokazowe, a następnego dnia je sprzedadzą, nie będą musieli płacić składki zdrowotnej od uzyskanego ze sprzedaży przychodu. Bo rząd nie wprowadził żadnego mechanizmu zabezpieczającego przed nadużyciami. W efekcie im bogatszy przedsiębiorca, tym więcej zyska, a ubytek we wpływach ze składki zdrowotnej, który zasila NFZ, może być wyższy niż zakładał rząd.

Przepisy likwidujące składkę zdrowotną od zbycia środków trwałych wejdą w życie 1 stycznia 2025 roku - podpisana przez prezydenta Andrzeja Dudę ustawa w tej sprawie została opublikowana Dzienniku Ustaw. Ustawa zakłada też obniżenie minimalnej podstawy wymiaru składki płaconej przez przedsiębiorców do 75 proc. minimalnego wynagrodzenia.

Składka zdrowotna nie jest podatkiem, więc nie ma konieczności publikowania przepisów zmieniających składkę przed końcem listopada – powiedział PAP wiceminister finansów Jarosław Neneman. Takie podejście, kwestionowane przez niektórych ekspertów, wynika z interpretacji Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Finansów.

Ministerstwo Zdrowia proponuje wyłączenie z podstawy oskładkowania składką na ubezpieczenie zdrowotne przychodów ze sprzedaży środków trwałych. Ma to doprowadzić do obniżenia należnej składki na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorców. Zmiany mają wejść od 1 stycznia 2025 r. i będą stosowane do rozliczeń składek za okres od 1 lutego. Składki należne za okres do dnia 31 grudnia 2024 r. będą rozliczane na dotychczasowych zasadach.

Renta wdowia, program Aktywny Rodzic i wakacje składkowe to obietnice, które udało się zrealizować koalicji rządzącej od wygranych wyborów. Dłuższa jest lista obietnic, które wciąż czekają na realizację, zwłaszcza tych dla pracodawców i przedsiębiorców, jak np. finansowanie przez ZUS wynagrodzenia chorobowego pracowników od pierwszego dnia choroby i odwrócenie negatywnych skutków Polskiego Ładu w zakresie składki zdrowotnej. Jednak niepokój firm budzą nie tyle zmiany, nad którymi trwają prace, co zapowiedzi MRPiPS, które nie były planowane. 

Wyłączenie z podstawy wymiaru składki zdrowotnej opłacanej przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą przychodów i kosztów uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przewiduje projekt ustawy, który wpisany został właśnie do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Rząd ma go przyjąć w IV kwartale 2024 r.

Wprowadzenie składki zdrowotnej od zysków kapitałowych w warunkach 2025 r. przyniosłoby sektorowi finansów publicznych dodatkowe od 7,3 mld zł do nawet 9,4 mld zł, gdyby oskładkowane zostały wszystkie kategorie zysków kapitałowych wykazywanych na formularzach PIT-8AR oraz PIT-38. Ministerstwo Finansów liczy propozycje posłanki Lewicy, tymczasem zdaniem ekspertów, ich realizacja stanowiłaby kolejne obciążenie dla inwestorów. Czy mają one szanse stać się propozycją rządu? Na razie nie wiadomo.

Myślę, że bardzo szybko przedstawimy realistyczny projekt zmian w składce zdrowotnej, możliwie sprawiedliwy - powiedział w piątek na konferencji premier Donald Tusk. Dodał, że poprosił, Andrzeja Domańskiego, ministra finansów, i przedstawicieli partii koalicyjnych, by zaczęli między sobą rozmawiać o projekcie w sprawie zmian w składce zdrowotnej.

Andrzej Domański, minister finansów, zapowiedział w czwartek, że chciałby, aby nowa składka zdrowotna dla przedsiębiorców weszła w życie 1 stycznia 2025 roku. Jak mówił, zależy mu, by powstał wspólny rządowy projekt. Takie rozwiązanie powinno być wypracowane w ciągu kilku najbliższych tygodni. Według marszałka Sejmu Szymona Hołowni składkę zdrowotną można obniżyć bez ryzyka zapaści systemu ochrony zdrowia.