Rosyjska agresja przeciwko Ukrainie spowodowała stan zagrożenia w Polsce. I dlatego wielu ludzi zaczęło myśleć o zaopatrzeniu się w broń, której posiadanie obecnie wymaga pozwolenia, i jest kosztowne. Tymczasem grupa posłów Kukiz-15 złożyła w Sejmie projekt zmian w ustawie o broni i amunicji. Zmierza on do ułatwienia dostępu obywateli do broni, wprowadzając obywatelską kartę broni, dostępną bez egzaminu.

Przed rosyjską agresją na Ukrainie uciekają też osoby chore i niedołężne. Jeśli legalnie przebywają w Polsce, mogą starać się o przyjęcie do domu pomocy społecznej na takich samych zasadach, jak każdy Polak, ale na razie nie wiadomo, kto i z jakich funduszy sfinansuje taki pobyt. W każdym razie DPS-y nie chcą na razie przyjmować Ukraińców, argumentując, że nie ma aktów wykonawczych do ustawy.

Rząd znowelizował przepisy rozporządzenia w sprawie przyznawania „świadczenia 40 zł”, by umożliwić przekazanie zadań związanych z obsługą wniosków jednostkom organizacyjnym gminy lub gminnym osobom prawnym. Zmiana wchodzi w życie od czwartku. Ma to odciążyć urzędy zaangażowane w wydawanie numeru PESEL uchodźcom. Pracownicy pomocy społecznej przekonują, że tym sposobem rząd przerzuca kolejne zadanie, które nie jest w ich kompetencji.

Rząd wycofał się na razie z dodatkowej ścieżki uznawania kwalifikacji ukraińskich psychologów. Natomiast w przypadku prawników radzi skorzystanie z obowiązujących przepisów - w tym wpisu na listę prawników zagranicznych. Problemem są jednak dokumenty, które muszą przedstawić zainteresowani.

Gdyby Rosja rzeczywiście chciała przejąć na własność majątki zagranicznych przedsiębiorców tylko dlatego, że postanowili oni zaprzestać prowadzenia działalności w tym państwie po dokonanej przez nie inwazji na Ukrainę, byłoby to oczywiście niezgodne z prawem międzynarodowym. Mogłoby stanowić podstawę do dochodzenia od Rosji odszkodowań w arbitrażu międzynarodowym.

Komisja Europejska przyjęła tymczasowe ramy prawne, umożliwiające państwom członkowskim wykorzystanie elastyczności, przewidzianej w przepisach dotyczących pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście inwazji Rosji na Ukrainę. Umożliwią one przyznawanie ograniczonej kwoty pomocy przedsiębiorstwom dotkniętym obecnym kryzysem lub powiązanymi z nim sankcjami.

Na podstawie obowiązującej od rozpoczęcia rosyjskiej agresji specjalnej ustawy, obywatel Ukrainy, który trafił do Polski jako uchodźca może rozpocząć pracę bez posiadania zezwolenia na pracę. Pracodawca musi jedynie pamiętać, aby potwierdzić ten fakt w ciągu 14 dni na stronie internetowej praca.gov.pl. Miniserstwo Rodziny i Polityki Społecznej na też inne rady dla Ukrańców chcących podjąć w Polsce pracę.

Samorządy gminne, powiatowe i wojewódzkie oraz niektóre organizacje pozarządowe mogą już składać do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wnioski o uzyskanie pomocy finansowej na wsparcie udzielone uchodźcom z Ukrainy przebywającym legalnie w Polsce po 24 lutego. PFRON przeznaczył na ten cel 130 mln zł.

Resort nauki przygotował rekomendacje dla jednostek systemu szkolnictwa wyższego i nauki dotyczące działań na rzecz obywateli Ukrainy i Polski w związku z wojną w Ukrainie. Mają ułatwić kontynuowanie studiów oraz pracy naukowej w polskich uczelniach i ośrodkach naukowych, a także podjęcie pracy zgodnie z posiadanymi tytułami naukowymi i kwalifikacjami.

Polacy, którzy studiowali medycynę w Ukrainie, informują o kosztach, które będą musieli ponieść, w związku wyrównywaniem różnic programowych. Specustawa nie rozwiązała tego problemu - alarmuje rzecznik praw obywatelskich. Jak pisze do ministra edukacji i nauki, opłaty w niektórych przypadkach mogą wynieść nawet 10 tys. euro.

Atak Rosji na Ukrainę już jest źródłem kolejnego kryzysu gospodarczego, który może się jeszcze pogłębiać. Nie można wykluczyć pojawienia się ryzyka strukturalnej niewypłacalności. Jest więc pytanie, co zrobić z niewydolnością Krajowego Rejestru  Zadłużonych. System ten wydaje się być dopiero teraz tworzony. Warto też rozważyć wprowadzenie przepisów szczególnych o niewypłacalności.

Na specustawie ukraińskiej mogą zarobić nieźle oszuści. Nie trzeba bowiem mieć tytułu prawnego do mieszkania, by otrzymać pieniądze za udzielenie schronienia wojennym uchodźcom. Trudno też będzie zweryfikować, ile osób skorzystało z noclegu. A ewentualna kontrola w większości przypadków będzie czystą fikcją. Ustawa nie określa też rozliczeń za wyżywienie przyjmowanych Ukraińców.

Rząd zajmie się we wtorek projektem nowelizacji ustawy o cudzoziemcach. Nowe przepisy mają ułatwić legalizację pobytu cudzoziemcom, którzy prowadzą w Polsce działalność gospodarczą i są uczestnikami programów wsparcia. Projekt przewiduje też przeniesienie niektórych kompetencji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Od 21 marca 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych uruchomił specjalną linię telefoniczną w języku ukraińskim i polskim w sprawie świadczeń rodzinnych dla obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 23 lutego 2022 r. w wyniku konfliktu zbrojnego – poinformował ZUS w poniedziałek na swojej stronie internetowej.

Obywatele Ukrainy, którzy przekroczyli naszą granicę po 24 lutego, nie mogą złożyć deklaracji wyboru lekarza rodzinnego. Wszystko przez brak ujęcia ich jako świadczeniobiorców w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. To oznacza, że wbrew deklaracjom resortu zdrowia, nie zostaną objęci kompleksową opieką, w tym badaniami profilaktycznymi i programem szczepień.

Z myślą o obywatelach Ukrainy, którzy w związku z konfliktem zbrojnym w ich kraju przybyli legalnie do Polski, Ministerstwo Rozwoju i Technologii uruchomiło stronę biznes.gov.pl/Ukraina. Znajdą się tam informacje przedsiębiorcom z Polski rozważającym np. zatrudnienie pracowników z Ukrainy oraz obywatelom Ukrainy chcącym założyć działalność gospodarczą w Polsce.

Weszło w życie rozporządzenie ministra finansów o zaniechaniu poboru ryczałtu od dochodów firm przekazujących pomoc humanitarną dla obywateli Ukrainy. Zaniechanie poboru obowiązuje od 24 lutego do 31 grudnia 2022 roku. Będzie dotyczyło dochodów z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Przepisy polskiego prawa umożliwiają ukraińskim lekarzom pracującym w Polsce na umowę o pracę, odbywającym staż podyplomowy lub robiącym specjalizację, skorzystanie z urlopów, także bezpłatnych w celu wyjazdu do swojego kraju. Konieczne jest jednak m.in. uzyskanie zgody pracodawcy i złożenie odpowiedniego wniosku. Lekarze ci mogą ubiegać się także o pomoc ze strony samorządu lekarskiego.

Uchodźcy opuszczający Ukrainę tracą dostęp do aktywów ulokowanych w swoim kraju, często nie mają wystarczających środków do życia - stwierdza Rzecznik Finansowy. I postuluje o zapewnienie uchodźcom co najmniej podstawowych i bezpiecznych usług bankowych, takich jak rachunek płatniczy, instrument płatniczy do rachunku, wsparcia finansowego, niezbędnego w obliczu trwającego konfliktu zbrojnego.

W związku z obecną trudną sytuacją uchodźców z Ukrainy, Migam.org uruchomiło w trybie pilnym i na własny koszt usługę zdalnego tłumacza ukraińskiego języka migowego. - Chcielibyśmy zaoferować dostęp do tłumaczy jak najszerszej grupie podmiotów i instytucji. Przede wszystkim bezpośrednio odpowiedzialnych za przyjęcie uciekających przed wojną Ukraińców - mówi Paweł Potakowski z Migam.org.