Usprawnienie naboru i przebiegu służby wojskowej, podwyższenie odszkodowań za śmierć żołnierza na służbie, dostosowanie przepisów do zakupów nowoczesnego uzbrojenia i konieczności szkoleń zagranicznych - takie m.in. zmiany wprowadza ustawa z 25 czerwca 2025 r., nowelizująca ustawę o obronie Ojczyzny oraz niektóre inne ustawy.

Ustawa, którą popali wszyscy biorący udział w głosowaniu senatorowie, usprawnia proces naboru i przebiegu służby wojskowej. Ma też zwiększyć motywację żołnierzy zawodowych do podejmowania nauki poza granicami państwa, a ponadto reguluje zasady zwrotu kosztu dotarcia żołnierzy na poligon. Ustawa trafi teraz na biurko prezydenta.

Mimo upływu pół roku od wejścia w życie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, organy administracji samorządowej oraz rządowej nadal nie są w stanie skutecznie realizować obowiązków co do nowych obiektów zbiorowej ochrony. Realne działania w tym zakresie będą możliwe dopiero po wydaniu przepisów wykonawczych. Nie oznacza to, że organy te nie mogą nic robić w tego typu sprawach. Powinny skoncentrować się na weryfikowaniu dotychczasowych obiektów ochronnych.

KO, PiS, PSL–Trzecia Droga oraz Polska 2050–Trzecia Droga opowiedziały się za zapisaniem w Konstytucji wydatków na obronność na poziomie co najmniej 4 proc. PKB. Lewica sprzeciwia się sztywnemu poziomowi wydatków do ustawy zasadniczej. Również Konfederacja zapowiedziała, że nie poprze zmian. Projekt został skierowany do prac w komisji.

Obecnie nie są prowadzone prace nad zmianą standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodów medycznych, uczelnie mogą natomiast wprowadzić dodatkowe zajęcia stanowiące elementy szkolenia wojskowo-medycznego. Zdecydował się na to Uniwersytet Warszawski. Ministerstwo Obrony Narodowej pracuje tymczasem nad zmianą organizacji stażu podyplomowego dla lekarzy.

Emerytowani żołnierze zawodowi, którzy wstępują do aktywnej rezerwy, mogą jednocześnie pobierać emeryturę i uposażenie służbowe, które dodatkowo jest zwolnione z podatku PIT. Okres tej służby wlicza się także do wysługi emerytalnej. Zdaniem prawników, to systemowe niedopatrzenie, które faworyzuje żołnierzy wobec innych służb mundurowych, gdzie powrót do służby oznacza zawieszenie świadczeń emerytalnych.

Przepisy dotyczące fotografowania obiektów, m.in. wojskowych, bez zezwolenia mogą utrudnić dokumentowanie nieprawidłowości na granicy z Białorusią – alarmują aktywiści. Mogą być też źródłem problemów dla nieświadomych turystów. MON potwierdza, że zakaz fotografowania może dotyczyć nawet concertiny, zapory granicznej oraz budek żołnierzy, jeśli obiekty te zostaną oznakowane znakiem zakazu fotografowania.

Zarówno gminy, jak i przedsiębiorcy, powinni przeprowadzić przegląd systemów monitoringu, aby nie narazić się na zarzut filmowania bez zezwolenia obiektów wojskowych, strategicznych i krytycznych. Przepisy mogą być też pułapką dla kierowców używających videorejestratory, a także nowoczesnych pojazdów. Prawnicy nie mają wątpliwości - nowe regulacje dostarczą w praktyce wielu problemów.

Agencja Mienia Wojskowego będzie mogła nieodpłatnie przekazać lub sprzedać siłom zbrojnym innych państw sprzęt wojskowy, amunicję lub inne produkty tzw. podwójnego zastosowania. Senat przyjął w środę nowelizację ustawy o AMW. Ma to odciążyć armię od dodatkowego obowiązku. [KONIEC-]

Zasady noszenia mundurów i odznaczeń przez oficerów, którzy odeszli ze służby, reguluje ustawa jeszcze z czasów PRL. Choć rzadko kto przebiera się w mundur codziennie, to w przepisach znajdziemy całą listę przypadków, kiedy można go włożyć. Nieuprawnione chodzenie w wojskowym stroju jest jednak wykroczeniem.

Od 18 kwietnia policja oraz żandarmeria wojskowa będą mogły karać tych, którzy bez zezwolenia m.in. fotografują i filmują szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa obiekty resortu obrony narodowej, obiekty infrastruktury krytycznej oraz ruchomości. Obiekty te zostaną specjalnie oznaczone.

Osoby w spektrum autyzmu, nawet wysoko funkcjonujące i dobrze zaadaptowane społecznie, nie mogą pełnić zawodowej służby wojskowej - informuje Ministerstwo Obrony Narodowej. Nie muszą one być jednak automatycznie dyskwalifikowane jako potencjalni kandydaci do pełnienia czynnej służby wojskowej, np. w formacjach WOT. Mogą również pracować w charakterze cywilnego pracownika resortu.

Uproszczenie i przyspieszenie procesu inwestycyjno-budowlanego w zakresie strategicznych inwestycji obronnych i bezpieczeństwa publicznego – zakłada specustawa o inwestycjach obronnych. Nowe przepisy pozwolą na skrócenie czasu realizacji inwestycji z sześciu do trzech lat oraz wprowadzenie stref ochronnych dla terenów zamkniętych już na etapie przygotowania inwestycji. Wprowadzona zostaje tzw. inwestycja kluczowa. W piątek Sejm przyjął poprawki, naniesione wcześniej przez Senat.

Uchwała rządu o przeniesieniu 30 mld złotych z „Zielonej Transformacji Miast” na Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności budzi obawy samorządów. Krytykują one brak konsultacji w tej sprawie, domagają się rozwiązań zabezpieczających fundusze dla miast, a także zamianę pożyczek na dotacje lub zwiększenie poziomu umorzenia pożyczek.

Od 29 marca zaczną obowiązywać przepisy rozporządzenia w sprawie stanów gotowości obronnej państwa. Nowelizacja ma uprościć i ułatwić reakcje obronne w przypadku zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa. Rozszerza funkcjonowanie stałych dyżurów o dodatkowych uczestników - m.in. niektóre centralne organy administracji rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego.

Nowelizacja ustawy o obronie Ojczyzny stworzyła system gwarancji nieodpłatnej pomocy prawnej dla żołnierzy w sytuacji, gdy wykonywanie zadań służbowych mogłoby wiązać się z popełnieniem przestępstwa. Warto rozważyć stworzenie instytucji zapewniającej profesjonalną obsługę prawną procesów karnych żołnierzy Wojska Polskiego. Powołanie np. Rzecznika Praw Żołnierza, który będzie realizował zadania pomocy prawnej z urzędu dla żołnierzy za pomocą "cywilnych" obrońców.

Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o wypowiedzeniu konwencji ottawskiej, zakazującej produkcji i użycia min przeciwpiechotnych jako środka walki zbrojnej. Ustawa trafi teraz do prezydenta. "Jest poparcie ze strony Pałacu Prezydenckiego do wycofania się z konwencji ottawskiej" - deklarował wcześniej minister obrony narodowej.

Rezygnacja z obowiązku uzyskiwania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy pojazdów przewożących towary niebezpieczne w przypadku prowadzenia działań antyterrorystycznych i kontrterrorystycznych - zakłada nowelizacja rozporządzenia sprawie wydawania zezwoleń wojskowych na przejazd drogowy pojazdów przewożących towary niebezpieczne.

Kwalifikacja wojskowa w 2025 roku potrwa do 30 kwietnia. Ma na celu wprowadzenie danych do ewidencji wojskowej oraz określenie zdolności do pełnienia służby wojskowej przez obywateli Rzeczypospolitej Polskiej. Uchylanie się od stawiennictwa na komisji może zakończyć się grzywną i doprowadzeniem przez policję. Wyjaśniamy, jak przebiega procedura kwalifikacji i jakie dokumenty należy zabrać ze sobą.

Opracowanie nowego modelu szkolenia wojskowego, który pozwoli na przeszkolenie w Polsce każdego dorosłego mężczyzny - zapowiedział w piątek w Sejmie premier Donald Tusk. Premier będzie też rekomendował wycofanie się Polski z konwencji dotyczącej stosowania min przeciwpiechotnych i broni kasetowej.