Projekt ustawy przygotowującej grunt pod Tarczę Wschód przewiduje daleko idące ingerencje w prawo własności na obszarze przy wschodniej granicy, z wywłaszczeniami włącznie. Problem mogą mieć ci, którzy nie przeprowadzili do dziś postępowania spadkowego. Eksperci wytykają, że projekt ustawy i ocena skutków regulacji w wielu miejscach są napisane niechlujnie. Istnieje obawa, że słowa-klucze „obronność państwa” lub „interes publiczny” mogą być uzasadnieniem dla decyzji naruszających prawa obywatelskie.

Usprawnienie procesu rekrutacji do służby wojskowej oraz stworzenie finansowej motywacji do podejmowania przez żołnierzy zawodowych nauki poza granicami - to główne cele projektu noweli ustawy o obronie Ojczyzny i Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który ukazał się w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Rząd ma go przyjąć jeszcze przed końcem roku.

Na powołanie do obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej lub na ćwiczenia nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich brak zaskarżalności takich decyzji do sądu może prowadzić, w przypadku wydania decyzji niezgodnej z prawem, do naruszenia licznych konstytucyjnych praw i wolności. MON nie zamierza jednak zmieniać prawa, uzasadniając, że to wywołałoby szereg negatywnych konsekwencji.

Stymulacja inwestycji związanych z produkcją broni, amunicji i materiałów wybuchowych oraz rozwój gospodarczy wschodniej Polski – takie cele przyświecają planowanej nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji.

Powołanie do czynnej służby wojskowej pełnionej w ramach zawodowej służby wojskowej - do 16 000 osób, ćwiczeń wojskowych – do 200 000 żołnierzy rezerwy i do 30 000 żołnierzy rezerwy pełniących służbę na podstawie powołania na czas nieokreślony, przewiduje projekt rządowego rozporządzenia. Rada Ministrów ma je przyjąć w IV kwartale 2024 r.

Zastąpienie odprawy wypłacanej pracownikom powołanym do terytorialnej służby wojskowej świadczeniem początkowym, wprowadzenie preferencji dla przedsiębiorców ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego, przy wykonywaniu którego będą zatrudniać pracowników - żołnierzy WOT oraz wprowadzenie preferencji podatkowych dla przedsiębiorców - osób fizycznych i prawnych, zatrudniających pracowników będących żołnierzami OT i żołnierzami AR to najnowsze propozycje zmian.

Rząd przedłużył, od dziś na kolejne 90 dni, obowiązywanie strefy buforowej przy granicy z Białorusią. Jednak mimo strefy i mimo naszpikowania granicy elektroniką, ruch przez granice nadal jest duży. Więcej osób próbuje jednak przekraczać nielegalnie granicę kilkadziesiąt kilometrów na północ od terenu, gdzie obowiązuje zakaz przebywania.

Określenie trybu postępowania oraz sposobu dokumentowania przez żołnierza poniesionych przez niego kosztów pomocy prawnej, w przypadku występowania w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego (oskarżyciela posiłkowego) lub oskarżonego w następstwie wykonywania określonych obowiązków służb – zakłada projekt rozporządzenia MON opublikowany przez Rządowe Centrum Legislacyjnym.

We wtorek Rządowe Centrum Legislacji przedstawiło projekt rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej zmieniającego rozporządzenie w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego oraz kosztów utrzymania miejsca zakwaterowania. Określi ono wysokość stawki podstawowej i współczynnik świadczenia mieszkaniowego dla każdego garnizonu.

Rządowa ustawa wspierającą działania wojska i służb została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Według przyjętej przez rząd autopoprawki zasady użycia broni przez żołnierzy w działaniach na terytorium kraju będą jawne. Przepisy zapewniają również funkcjonariuszom szerszą pomoc prawną. Wśród zaakceptowanych wcześniej przez Sejm zmian znalazła się m.in. poprawka PiS, zgodnie z którą zatrzymanie żołnierza w czasie wykonywania przez niego czynności lub zadań służbowych "może być stosowane jako środek ostateczny, o ile nie zachodzi konieczność zatrzymania żołnierza na gorącym uczynku".

Strzegących granicy z Białorusią atakują nie tylko agresywni migranci szkoleni przez reżim Łukaszenki. Jest też cichy wróg - kleszcze i inne pajęczaki. MON zapowiada, że będzie z nimi walczył. Żołnierze, funkcjonariusze Straży Granicznej i policjanci chroniący granicę na Podlasiu będą mogli za pomocą aplikacji zgłosić przypadek ugryzienia kleszcza. A od przyszłego roku ruszy „Operacja borelioza”.

Zakaz fotografowania obiektów ważnych dla obronności państwa i infrastruktury krytycznej ma objąć wszelkie sposoby utrwalania, fotografowania i filmowania - zarówno z terenu, jak i z powietrza. Zakaz obejmuje też szkicowanie, zapisywanie tekstu i samego dźwięku. Wydanie zezwolenia na fotografowanie albo odmowa jego wydania nie będzie miała charakteru decyzji administracyjnej. Eksperci twierdzą, że resort się zagalopował i chce uregulować to, czego nie powinien.

Termin wdrożenia zmian umożliwiających wydawanie dowodów rejestracyjnych przez organy rejestrujące służb - m.in policji i straży granicznej zostanie wydłużony o rok. Nowy, graniczny termin to 1 października 2025 r. W dniu 2 sierpnia weszła w życie nowelizacja ustawy o dokumentach publicznych, która wprowadza tę zmianę.

Udzielanie pomocy humanitarnej w strefie buforowej przy granicy budzi wątpliwości prawne. Na wejście do ustanowionej 13 czerwca strefy aktywiści muszą mieć zezwolenie. Dotychczasowe orzecznictwo, dotyczące pomocy migrantom w pasie drogi granicznej, pokazuje nieskuteczność prób kryminalizowania niesienia pomocy humanitarnej. Sądy uważają, że ratowanie życia jest stanem wyższej konieczności.

31 organizacji społecznych zaangażowanych w obronę praworządności i praw człowieka zaapelowało do Senatu o wprowadzenie zasadniczych poprawek do uchwalonej przez Sejm ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz Straży Granicznej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa. Wskazują, że przyjęte przez Sejm rozwiązania naruszają Konstytucję RP oraz Konwencję o Ochronie Praw Człowieka.

W ubiegłym tygodniu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, przy udziale podległych instytucji we współpracy z Europejską Agencją Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex), przeprowadziło ćwiczenia symulacyjne. Miały one na celu przetestowanie krajowego planu zarządzania kryzysowego w zakresie ochrony granic zewnętrznych kraju. Nie była to jednak sytuacja wyjątkowa.

Czy Rzeczpospolita Polska posiada długoterminową strategię zarządzania konfliktem granicznym, czy jedynie zamierza działać reaktywnie ad hoc i na podstawie prowizorycznych rozwiązań instytucjonalnych? Nie widzę długoterminowej strategii zarządzania kryzysem granicznym. Trudno za taką uznać instytucjonalną korektę prawnej relacji pomiędzy formacjami mundurowymi - pisze adwokat dr Paweł Bała.

Zgodnie z projektem ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej w skład krajowej rezerwy obrony cywilnej mają wejść także nie podlegający obowiązkowi służby wojskowej funkcjonariusze służb specjalnych m.in. ABW, CBA, kontrwywiadu i wywiadu wojskowego. Mają trafić do specjalnej ewidencji. Eksperci przestrzegają, że taka ewidencja może zdekonspirować agentów specsłużb i zagrozić bezpieczeństwu państwa.

Przyjęte w projekcie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej unormowania, związane z ochotniczym zaciągiem do służby w obronie cywilnej, wymagają uzupełnienia i doprecyzowania. Liczę, że na etapie dalszych prac legislacyjnych, kwestie te zostaną wszechstronnie przeanalizowane i projektowane przepisy uzyskają bardziej przejrzysty kształt - pisze dr Jarosław Dolny, radca prawny.

W 2022 roku 9 proc. żołnierzy otrzymało oceny niedostateczne z egzaminu ze sprawności fizycznej. Tymczasem dbałość o kondycję jest jednym z ustawowych obowiązków żołnierzy zawodowych. Z kontroli przeprowadzonej przez NIK wynika, że Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych niewłaściwie realizowało zadania dotyczące wychowania fizycznego, współzawodnictwa sportowego oraz obozów kondycyjno-szkoleniowych.