Ochrona dóbr kultury na czas wojny – 530 podmiotów musi przygotować plany
Archiwa, biblioteki, muzea, teatry, samorządy, instytucje państwowe parafie, łącznie 530 podmiotów musi sporządzić plany ochrony dóbr kultury na czas wojny. Minister kultury opublikował wykaz podmiotów objętych obowiązkiem. Określił także procedurę wpisywania kolejnych podmiotów do wykazu. Rozporządzenie wykonuje przepisy ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej.
Od środy 28 października 2029 r. obowiązuje rozporządzenie ministra kultury i dziedzictwa narodowego z 1 października 2026 r. w sprawie wykazu podmiotów zobowiązanych do sporządzenia planu ochrony dóbr kultury na czas wojny oraz trybu zgłaszania tych podmiotów w celu wpisania ich do wykazu. Akt został wydany na podstawie art. 45 ust. 9 ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.
Kto musi przygotować plan ochrony dóbr kultury
Załącznik do rozporządzenia zawiera szczegółowy wykaz podmiotów zobowiązanych do sporządzenia planu ochrony dóbr kultury na czas wojny. Na liście znalazły się m.in. archiwa państwowe, biblioteki, muzea, uczelnie artystyczne, instytucje kultury, jednostki samorządu terytorialnego, podmioty kościelne i wyznaniowe, a także niektóre instytucje państwowe.
Obowiązek obejmie między innymi Bibliotekę Narodową, Bibliotekę Jagiellońską, Archiwum Akt Nowych, Archiwum Główne Akt Dawnych, Filharmonię Narodową, Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny, Europejskie Centrum Solidarności, Muzeum Historii Polski, Muzeum Historii Żydów Polskich Polin oraz liczne muzea regionalne i specjalistyczne.
W wykazie znalazły się również m.in. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Kancelaria Prezydenta RP, Kancelaria Sejmu RP, a także Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej. Wykaz podmiotów obejmuje łącznie 530 pozycji.
Możliwy wpis kolejnych podmiotów
Rozporządzenie przewiduje możliwość wpisania kolejnych podmiotów do wykazu. W tym celu zainteresowany podmiot może wystąpić do ministra kultury z wnioskiem o wpis.
We wniosku trzeba wskazać:
- nazwę podmiotu,
- dobro kultury, dla którego zostanie sporządzony plan ochrony,
- uzasadnienie zawierające wskazanie wartości i znaczenia tego dobra dla dziedzictwa narodowego.
Wniosek można złożyć zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. W przypadku formy elektronicznej dokument musi zostać opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Jeżeli minister stwierdzi braki formalne lub błędy we wniosku, wezwie wnioskodawcę do ich uzupełnienia lub poprawienia w terminie 30 dni. Wnioski nieuzupełnione lub niepoprawione w tym czasie pozostaną bez rozpoznania.
Przepisy przewidują również możliwość wezwania podmiotu do przedstawienia dodatkowych informacji istotnych z punktu widzenia ochrony dóbr kultury. Na ich przekazanie także przewidziano 30 dni od dnia otrzymania wezwania.
