"Aktualna sytuacja przy wschodniej granicy i konflikt zbrojny w kraju bezpośrednio sąsiadującym z Polską wymaga wzmocnienia systemu bezpieczeństwa na terenach przygranicznych oraz zapewnienia wsparcia Straży Granicznej w przypadku ewentualnej eskalacji takich zdarzeń lub wystąpienia określonych zagrożeń" - podkreślają autorzy projektu, który trafił do konsultacji.

Jak wskazuje MSW, celem projektowanych zmian jest wzmocnienie systemu bezpieczeństwa państwa. Projekt wprowadza rozwiązania zapewniające możliwość wsparcia SG przez wojsko, np. żandarmów, w przypadku "zagrożeń bezpieczeństwa publicznego lub zakłócenia porządku publicznego w zasięgu przejścia granicznego oraz w strefie nadgranicznej, do których zwalczania SG nie jest przygotowana".

Zmiany dotyczą także funkcjonowania tej formacji w zakresie zarządzania granicami oraz zapobiegania i przeciwdziałania nielegalnej migracji. I tak, na przykład, w celu uproszczenia procedur w zakresie poszukiwań osób ukrywających się przed wymiarem sprawiedliwości SG ma mieć bezpośredni wgląd do danych gromadzonych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji. "SG realizowałaby poszukiwania bezpośrednio na podstawie danych z KSIP, bez konieczności rejestracji tych samych poszukiwań w bazie SG" - wskazano.

Projekt rozszerza także uprawnienia SG o możliwość wykorzystywania kamer (systemu telewizji dozorowej instalowanej - CCTV) przy drogach publicznych. Jak wyjaśniła rzeczniczka MSW Małgorzata Woźniak, rozwiązanie to ma być wykorzystywane wyłącznie na drogach biegnących w bezpośrednim sąsiedztwie granicy w związku ze zwalczaniem nielegalnej migracji oraz przemytu. "Zarejestrowane materiały z całą pewnością nie będą wykorzystywane do ścigania sprawców wykroczeń drogowych, ponieważ zgodnie z projektem mają być wykorzystywane do realizacji ustawowych zadań SG" - powiedziała.

Dodała, że analizom poddawany jest zakres geograficzny obowiązywania tego uprawnienia SG, tak aby nie wzbudzał żadnych wątpliwości. Zaznaczyła, że dotąd SG nie prowadziła i nie będzie prowadzić w przyszłości tego typu działań w takich aglomeracjach jak Gdańsk i Szczecin, a wyłącznie w bezpośrednim sąsiedztwie lądowej granicy państwa.

 

Planowane zmiany dotyczy także oznakowania tablic informacyjnych ustawianych na granicy państwowej. Zniesienie kontroli osób na granicy RP, stanowiącej granicę wewnętrzną UE, wiązało się z usunięciem z tej części granicy tablic informacyjnych "Granica państwa przekraczanie zabronione". Teraz będą wzory trzech rodzajów tablic informacyjnych: na granicy wewnętrznej - "Granica państwa", na granicy zewnętrznej - "Granica państwa przekraczanie zabronione" oraz napis "Pas drogi granicznej wejście zabronione" w miejscach, w których jest wprowadzony zakaz przebywania.

Projekt doprecyzowuje zasady ponoszenia kosztów związanych z funkcjonowaniem SG w przejściach granicznych w portach morskich, na lotniskach czy w kolejowych i rzecznych przejściach granicznych. Dotyczyłoby to przede wszystkim przejść, gdzie właścicielami lub posiadaczami gruntów lub obiektów są podmioty prawa handlowego, na rzecz których ponoszone są przez wojewodów opłaty czynszowe. W projekcie zostaną wskazane rodzaje powierzchni, za które nie będą ponoszone opłaty czynszowe.

Szereg propozycji zmian w ustawie odnosi się wprost do funkcjonariuszy SG. Nie będą mieli obowiązku powiadamiania przełożonego o zamiarze wyjazdu za granicę, w przypadku wyjazdu do innych krajów UE. Jak podkreśla MSW, zmiany związane z możliwościami swobodnej migracji w ramach UE nie uzasadniają dalszego utrzymywania tego obowiązku. Projekt reguluje także zasady zawierania z funkcjonariuszami umów dot. zwrotu na rzecz SG kosztów poniesionych w związku z podnoszeniem przez nich kwalifikacji zawodowych.

Proponuje się także wprowadzenie, wzorem regulacji zawartej w ustawie o policji, możliwości zawieszenia funkcjonariusza SG w czynnościach służbowych, w przypadku wniesienia przeciwko niemu prywatnego aktu oskarżenia. Zawieszenie to będzie uzależnione od oceny stanu sprawy przez przełożonego funkcjonariusza.

W Straży Granicznej służy 15 tysięcy funkcjonariuszy i ponad 3 tys. pracowników cywilnych. (PAP)