Zofia Jóźwiak

Projekt ustawy o rozszerzonej odpowiedzialności producentów idzie w dobrą stronę, choć zasady rozdziału środków z opłaty opakowaniowej są zbyt uznaniowe. Przedstawiciele jednostek samorządu i firm gospodarujących odpadami komunalnymi liczą, że reguły nie będą ustalane przez instytucje rządowe, a zostaną wpisane do ustawy.

Zasady postępowania z opakowaniami i odpadami, które z nich pozostają jeszcze bardziej się skomplikują – wszystko przez szykowane przepisy o rozszerzonej odpowiedzialności producentów. Rząd planuje przy okazji także inne zaskakujące zmiany. Nowe regulacje przesuwają ciężar odpowiedzialności finansowej na producentów i importerów.

Sklepy muszą dostosować się do startującego w październiku systemu kaucyjnego. Wymaga to zarówno podpisania umów z operatorami, jak i zapewnienia niezbędnych finansów. Tymczasem - choć jest jeszcze wiele niewyjaśnionych kwestii i kontrowersji - sklepy już boją się wysokich sankcji finansowych, biurokracji, trudności z systemami IT i kłopotów z rozliczaniem pieniędzy z kaucji.

Od lat nie mamy obowiązującej koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju. Zamiast planowania regionalnego mamy specustawy oraz wuzetki w miejsce planów miejscowych. Wszystko to tylko pogłębia chaos przestrzenny. Nie dziwi więc zapowiedź kolejnej reformy planowania przestrzennego, obejmującej w znacznej mierze plany regionalne.

Organizacje pozarządowe alarmują, że system kaucyjny nie obejmie tzw. małpek, czyli małych butelek po alkoholu. Co więcej, może się okazać, że z systemu wypadną nawet zwrotne szklane butelki po piwie. Przez wymogi dla operatorów systemu zbieranie ich stanie się tak kosztowne, że bardziej opłacalne może być przestawienie się na jednorazówki.

Ani mieszkańcy, ani organizacje pozarządowe nie mają w Polsce możliwości skutecznego zaskarżenia programów ochrony powietrza. Tymczasem są to kluczowe dokumenty określające niezbędne działania do poprawy jakości powietrza. Zauważyła to Komisja Europejska, która w czerwcu skierowała skargę na Polskę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

Choć przepisy o uprzywilejowaniu krajowych i unijnych wykonawców w zamówieniach publicznych dopiero czekają na parlamentarną akceptację, to efekty unijnego wyroku Kolin już dają się zauważyć w krajowych postępowaniach. Przykładem jest Centralny Port Komunikacyjny, który wymaga, by wykonawca dużego zamówienia legitymował się doświadczeniem zdobytym w naszym kraju. Wkrótce możemy doczekać się sejmowej debaty nad nowelizacją polskich przepisów.

Datę startu systemu kaucyjnego wyznaczono na 1 października 2025 roku. Od tego dnia za oznakowaną odpowiednim logotypem butelkę klient zapłaci kaucję, którą odzyska przy jej zwrocie. Uwaga - początkowo będą też dostępne napoje w podobnych, niekaucjonowanych opakowaniach.

Nowe przepisy o planowaniu przestrzennym, to cios dla rolników mających gospodarstwa w zabudowie rozproszonej. Brak możliwości ustalenia obszaru uzupełnienia zabudowy skutkować może paraliżem inwestycyjnym, ze względu na trudny i czasochłonny proces zdobywania zgód budowlanych.

Opłata wnoszona przez producentów ma być ponoszona za każdy kilogram wprowadzanych opakowań, a Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska będzie pełnić rolę organizacji odzysku. Podstawowe założenia przepisów o rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) trafiły wreszcie do wykazu prac Rady Ministrów, a projekt ustawy ma być gotowy w III kwartale br.