Zofia Jóźwiak

Podmiotom wprowadzającym na rynek produkty w opakowaniach i samorządom trudno porozumieć się co do zasad rozszerzonej odpowiedzialności producenta, nakładających opłaty za wprowadzane opakowania. Pierwsi chcą, by pieniądze trafiały do niezależnych podmiotów. Drudzy nie mają nic przeciwko rządowej ingerencji w system. Ustawa o ROP miałaby zostać przyjęta jeszcze w 2025 r., ale wciąż nie znamy jej projektu. A do kompromisu droga daleka.

Nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miała rozwiązać problemy związane z tworzeniem planów ogólnych. Samorządy alarmują jednak, że zmiany są niewystarczające - brakuje czasu, wykonawców, a nowe obowiązki generują ryzyko paraliżu inwestycyjnego. Domagają się dalszego wydłużenia terminów, zawieszenia kar i doprecyzowania przepisów, aby ułatwić powstawanie planów.

Do konsultacji skierowany został projekt ograniczający dostęp do zamówień wykonawcom z państw trzecich. Zamawiający będą musieli uważać, bo mogą doprowadzić do wykluczenia najtańszych wykonawców i dostawców z krajów, z którymi Unia Europejska nie ma podpisanych stosownych umów. By do tego nie doszło, w ogłoszeniu będzie niezbędny odpowiedni zapis.

Każdy przedsiębiorca ma prawo zorganizować własny przetarg. Co do zasady nie będzie to jednak przetarg publiczny. Jego podstawą nie jest bowiem prawo zamówień publicznych, a kodeks cywilny. Mimo że nie nakłada on na organizatora wielu wymagań, to warto się dobrze przygotować, po to by wybrać najlepszego wykonawcę.

Urzędy gmin są zasypywane wnioskami o wuzetki i obawiają się kar za nieterminowe ich wydanie. W niektórych urzędach wzrost liczby wniosków przekracza 100 procent. Gminy próbują się bronić, uchwalając przystąpienie do planów miejscowych. Kto do końca 2025 roku nie zdąży uzyskać prawomocnej bezterminowej wuzetki, w przyszłym roku dostanie ważną tylko pięć lat.

Resort klimatu i środowiska zaprezentował założenia do ustawy o rozszerzonej odpowiedzialności producenta, które wzbudziły aplauz samorządów i branży odpadowej. Ale nie spodobały się wprowadzającym i organizacjom odzysku. Przedsiębiorcy szacują, że opłaty za recykling mogą wzrosnąć nawet trzykrotnie. System miałby zacząć funkcjonować stopniowo od 2026 roku.

Trzeba wstrzymać ustawę o kaucjach i wprowadzić je łącznie z przepisami o ROP - postulują samorządowcy i eksperci. Batalia o rozszerzoną odpowiedzialność producentów będzie miała miejsce dziś podczas sejmowej podkomisji. Zapewne ostra, bo rządowe założenia budzą potężny rozdźwięk między wprowadzającymi opakowania a samorządami. Te ostatnie wskazują, że ciężar finansowania systemu spocznie na konsumencie.

Projekt nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw wydłuża nie tylko czas na przygotowanie planów ogólnych, ale i możliwość wystąpienia o warunki zabudowy na starych zasadach. To rodzi obawy o dalsze pogłębianie chaosu przestrzennego i sens całej reformy.

Niewielkie ilości warzyw i owoców bez plastikowych owijek. Sól, pieprz, ketchup w obiektach gastronomicznych na stołach, a na wynos nie w plastikowych jednorazówkach, zakaz pakowania w zbyt duże opakowania - to tylko niektóre wymogi, z którymi przyjdzie się zmierzyć przedsiębiorcom. Do 2030 roku praktycznie wszystkie opakowania na rynku Unii Europejskiej mają nadawać się do recyklingu w rentowny sposób.

Samorządowcy coraz częściej skarżą się na lokalne monopole na rynku odpadów komunalnych. Bardzo często w przetargu uczestniczy tylko jedna firma, co w rezultacie oznacza dyktat cenowy. I kolejne podwyżki dla mieszkańców, z roku na rok trudniejsze do udźwignięcia. Zdaniem ekspertów wpływ na koszty mają nie tylko inflacja czy trudna sytuacja na rynku pracy, ale i niewłaściwe działania czy wręcz zaniechania ze strony samorządów.