Komisja Europejska zajmowała się we wtorek sytuacją dotyczącą praworządności w Polsce. Według nieoficjalnych informacji wiceszef KE Frans Timmermans bardzo krytycznie ocenił uchwalone kilka dni temu zmiany znoszące m.in. prawo do odwołania się kandydatów do Sądu Najwyższego od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa.

Walka z nierównościami, zwiększanie innowacji, walka z monopolami i protekcjonizmem gospodarczym, zwiększanie wydatków i ochrona granic oraz ochrona demokracji - takich pięć filarów reformy Unii Europejskiej proponuje premier Mateusz Morawiecki. Nie ma na tej liście wspólnych standardów demokracji i praworządności.

Kilka tysięcy osób demonstrowało w poniedziałek w Pradze i w innych czeskich miastach przeciwko planowanej zmianie na stanowisku ministra sprawiedliwości, która zdaniem demonstrujących, zagraża niezależności wymiaru sprawiedliwości. W tle śledztwo przeciwko premierowi Andrejowi Babiszowi.

Od kilkunastu do nawet kilkuset tysięcy złotych - tyle bezdzietne pary są gotowe zaoferować za niemowlę. Nie brakuje ofert, ani chętnych. Resort sprawiedliwości chce ukrócić ten proceder karami, jednak eksperci wątpią, czy to wystarczy. Dla organów ścigania najtrudniejsze są względy etyczne - z jednej strony dziecko, choć nielegalnie, trafia do rodziny, która może zapewnić mu lepszy byt. Z drugiej - jego prawa są zagrożone.

Stale rośnie liczba spraw o ustalenie kontaktów z dzieckiem, bo coraz częściej właśnie te kontakty stają się sposobem na odegranie się na niewiernym byłym lub na podwyższenie alimentów. Wywożenie dzieci, manipulowanie nimi, zarzucanie molestowania czy... wyłączenie prądu - pomysły - głównie matek - są nieograniczone.

Oczekiwanie na rozprawę sięgające 15 miesięcy jest przewlekłością - orzekł Sąd Najwyższy w nowej Izbie Kontroli Nadzwyczajnej. I dodał, że jest to wynik działań prawodawcy, który nakazując rozpoznawanie spraw zgodnie z kolejnością wpływu, nie stworzył instrumentów umożliwiających efektywne funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości.

W tym roku wynik pozytywny uzyskało aż 541 uczestników egzaminu radcowskiego, czyli 89 proc. wszystkich zdających. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie opublikowała kompletne wyniki tegorocznego egzaminu. Największą zdawalność odnotowano wśród osób, które skończyły aplikację.

Ani razu, ani przez moment nie porównałem dzisiejszych sędziów do sędziów z czasów Vichy - powiedział premier Mateusz Morawiecki. Porównałem tylko konieczność przeprowadzenia reformy wymiaru sprawiedliwości do sytuacji w NRD w 1990 r. i do Francji, na początku lat 60. - wyjaśnił.

Paweł Z. nie posiadając uprawnień pełnomocnika profesjonalnego miał pomagać pewnemu małżeństwu przy dochodzeniu na drodze sądowej odszkodowania za śmierć ich syna. Za usługi zażądał 30 proc. od wypłaconych pozwanym świadczeń. Sąd Apelacyjny jego roszczenia uwzględnił - w ocenie Prokuratora Generalnego jednak z naruszeniem zasad prawa.

Część sądów w najbliższy czwartek będzie zamknięta. Decyzje o tym, czy pracownicy sądów tego dnia mają dzień wolny od pracy, zależy od prezesów i dyrektorów sądów. Tymczasem niezłożenie pisma w sądzie w dniu 2 maja, gdy jest to ostatni dzień terminu, może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla strony.

Pozwani byli wezwani do uiszczenia opłaty od skargi. W zakreślonym terminie zlecili przelew bankowy na rachunek sądu. Choć pewne czynności bankowe zostały przeprowadzone już po upływie terminu, to nie uzasadniało to odrzucenia skargi. Pozwani dochowali terminu do uiszczenia opłaty - orzekł Sąd Najwyższy.

Zgromadzenie Przedstawicieli Sędziów Apelacji Wrocławskiej zdecydowało o odroczeniu opiniowania kandydatów na stanowiska sędziowskie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości UE pytań prejudycjalnych skierowanych przez Sąd Najwyższy i NSA dotyczących prawidłowości procesu wyłaniania sędziów - członków Krajowej Rady Sądownictwa.

W ciągu ostatnich sześciu lat w ponad 70 krajach na całym świecie przyjęto prawa, które ograniczają swobodę działania organizacjom społeczeństwa obywatelskiego - wynika z analizy organizacji zajmujących się obroną praw człowieka. Jej autorzy wymieniają na tej liście także Polskę.

Ponieważ obecna procedura zapisana w artykule 7 traktatu unijnego nie mogła zapobiec temu, co stało się w Polsce, na Węgrzech czy w Rumunii, proponuję ulepszenie mechanizmu egzekwowania praworządności, by stał się bardziej niezależny i bardziej skuteczny. Taką deklarację składa kandydat Europejskiej Partii Ludowej (EPL) na przewodniczącego Komisji Europejskiej Manfred Weber.

Pogłębienie współpracy sędziów, reakcja Unii na łamanie wartości w każdym z państw członkowskich, wykorzystanie Karty Praw Podstawowych to - według uczestników międzynarodowej konferencji zorganizowanej w piątek w Sądzie Najwyższym - remedium na kryzys rodzący się w Unii Europejskiej.

Ogólna efektywność sądów jest w Polsce lepsza niż średnia w Unii Europejskiej, ale pogarsza się ocena ich niezależności zarówno przez obywateli jak i przedsiębiorstwa - stwierdziła Komisja Europejska w komentarzu do kolejnego rankingu wymiarów sprawiedliwości państw unijnych.

Bez poprawek Senat w piątek przyjął nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, która m.in. wyklucza możliwość wnoszenia odwołań od uchwał zawierających wnioski o powołanie sędziów Sądu Najwyższego. Przygotowana przez posłów PiS ustawa ma też skutkować umorzeniem wcześniej wniesionych odwołań odrzuconych kandydatów na sędziów SN.

Sprawca osadzony na mocy decyzji sądu w zakładzie psychiatrycznym będzie miał prawo do udziału w posiedzeniu dotyczącym jego dalszego pobytu w tej placówce - to zmiana, którą wprowadza nowelizacja kodeksu karnego wykonawczego. Weszła właśnie w życie.

Rzecznik Praw Pacjenta złożył do Sądu Najwyższego pierwszy wniosek. Pyta w nim, czy w razie częściowego uwzględnienia żądania pacjenta, wnoszącego o zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego, sąd może podjąć decyzję o obciążeniu go obowiązkiem zwrotu wszystkich kosztów procesu, zamiast ich proporcjonalnego rozdzielenia.

Adwokat, która była pełnomocnikiem przy rozwodzie żony, nie może stać się pełnomocnikiem męża przy podziale majątku wspólnego tych klientów - orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej. - Kara zawieszenia na rok wydaje się sankcją adekwatną w stosunku do środowiska korporacyjnego - dodał sąd.