Mijający rok przyniósł nam wiele niespodzianek prawnych. Znaczna ich część krok po kroku prowadzi do uchylenia się naszego państwa od przestrzegania reguł prawa europejskiego, które stanowi dorobek ostatnich 30 lat. Ale były też ważne zmiany w gospodarce, podatkach, oświacie czy na rynku medialnym. Oto redakcyjny ranking znaczących wydarzeń zmieniających naszą rzeczywistość prawną.

ZUS zablokował możliwość składania deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA za miesiące od kwietnia 2022 r. Oficjalnie – z powodu przygotowywania nowych formularzy. Osoby, które chciałyby zapłacić składki zdrowotne za cały przyszły rok - nie mogą już tego zrobić. Zdaniem prawników, jest to działanie bezprawne, a Zakład nie może zastępować ustawodawcy.

Polski Ład przewiduje kilka rozwiązań mających zachęcać Polaków do przenoszenia rezydencji do kraju i płacenia w Polsce podatku dochodowego. By skorzystać z preferencji, konieczne będzie poniesienie wydatków na określone cele społeczne. Ich zakres przedstawiło właśnie Ministerstwo Finansów. Rozporządzenie jest już opublikowane w Dzienniku Ustaw.

Ulga dla klasy średniej ma w założeniu złagodzić zmiany w rozliczaniu składki zdrowotnej. Dodatkowym wsparciem ma być także podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 30 tysięcy złotych. Problem jednak w tym, że nowe regulacje najmocniej dotkną zleceniobiorców – odliczenie ulgi nie będzie im przysługiwało wcale, a na korzyści z wyższej kwoty wolnej poczekają aż do kwietnia 2023 roku. Będą więc kredytować budżet państwa.

Dodatkowe 7 mld zł to odczuwalny zastrzyk finansowy dla ochrony zdrowia - powiedział Filip Nowak, prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na konferencji w Ministerstwie Rozwoju i Technologii poświęconej Polskiemu Ładowi. Większe wpływy ze składki zdrowotnej w ramach pozwolą na zwiększenie finansowania sieci szpitali oraz wsparcie onkologii i psychiatrii dziecięcej.

Polski Ład zacznie obowiązywać za nieco ponad tydzień. Nowelizacja wprowadza m.in. przywileje dla informatyków i programistów. Problem jednak w tym, że z preferencji nie można skorzystać, jeśli współpracuje się z tym samym podmiotem, który był pracodawcą. By skorzystać z nowych przepisów, trzeba więc będzie poszukać innego szefa.

Od 1 stycznia 2022 roku diametralnie zmienią się zasady rozliczania przychodu i podatku dochodowego u pracowników, którzy służbowe samochody wykorzystują również do celów prywatnych. Aktualnie wysokość PIT zależy od pojemności silnika, jednak Polski Ład to zmieni. O daninie przesądzi moc pojazdu - w praktyce w większości przypadków trzeba będzie zapłacić wyższy PIT.

Od stycznia przyszłego roku inwestorzy będą specjalnie traktowani przez skarbówkę. Ich obsługą zajmie się Centrum Obsługi Podatkowej Inwestora (COPI). Będzie ono udzielać wsparcia w momencie rozpoczęcia inwestycji, jak i na kolejnych etapach jej realizacji. - Polska jest krajem przyjaznym dla inwestycji - podkreśla minister finansów Tadeusz Kościński.

Istnieje duże ryzyko, że wchodzące w życie 1 stycznia 2022 roku przepisy, dotyczące skutków podatkowych zatrudniania na czarno, nie sprawdzą się. W założeniu miały być walką z szarą strefą, jednak nieuczciwi przedsiębiorcy już szukają sposobów, by je obejść. Pytają księgowych i doradców podatkowych, co zrobić, by w dalszym ciągu móc zatrudniać pracowników na czarno i płacić im „pod stołem”.

W 2021 roku wielu lekarzy uzyskało od fiskusa indywidulane interpretacje, zgodnie z którymi mogliby się rozliczać kartą podatkową. Dzięki temu maksymalny roczny podatek, jaki by zapłacili, nie przekroczyłby 21 888 zł, niezależnie od tego, ile by zarobili. Za sprawą Polskiego Ładu niewielu będzie jednak mogło się tak korzystnie rozliczać. A oferowany im ryczałt wcale nie musi być atrakcyjny.

Przekroczenie, nawet o jedną złotówkę, określonego limitu przychodów uprawniających do wynikającej z Polskiego Ładu ulgi dla klasy średniej spowoduje całkowitą utratę prawa do odliczenia i konieczność dopłaty brakującego podatku. Uzasadnionym może być więc wniosek do pracodawcy, by nie odliczał on ulgi na etapie zaliczek na PIT w trakcie roku, i jej samodzielnie rozliczenie w rocznym PIT.

Pracownicy, przedsiębiorcy – zarówno ci opodatkowani podatkiem liniowym, ryczałtem czy według skali, a także zleceniobiorcy i nawet emeryci - zapłacą podatek od płaconej składki zdrowotnej, czyli de facto - po zmianie zasad jej rozliczania - podatku zdrowotnego. Liniowcy płacić go będą już od 1 stycznia, pozostali sukcesywnie, w zależności od uzyskiwanych dochodów. Wszystkim jednak, bez wyjątku, wzrośnie opodatkowanie.

Wchodzący w życie od stycznia Polski Ład wprowadza nowe stawki ryczałtu od przychodów. Ich konstrukcja może jednak spowodować, że przedsiębiorcom trudno będzie przyporządkować swoje usługi do poszczególnych stawek – chociażby dla informatyków zastosowanie mogą mieć trzy różne. Problemów dokłada skarbówka, która nie chce potwierdzać stawek w interpretacjach podatkowych.

W ramach Rządowego Programu Polski Ład zostanie wyodrębniona specjalna linia dla gmin uzdrowiskowych – poinformowała w środę Izabela Antos, wiceszefowa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Rząd przeznaczy na to dodatkowo około 250 mln zł. Nabór ma być ogłoszony w styczniu 2022 roku.

Osoby samozatrudnione oraz prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą i niezatrudniające pracowników, mogą uniknąć niekorzystnych zmian w opłacaniu składki zdrowotnej. Wystarczy, że zadeklarują i opłacą wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne i składkę zdrowotną za 2022 r. jeszcze w grudniu br. Opłaca się to zwłaszcza tym, którzy na skutek zbiegu tytułów do ubezpieczeń płacą tylko składkę zdrowotną.

Rosną kolejki klientów chcących zakończyć jeszcze w tym roku leasing pojazdu i uciec przed nowym obciążeniem podatkowym. Przepisy wchodzące z początkiem 2022 r. sprawią, że pozbycie się wykupionego na własność samochodu przed upływem sześciu lat - będzie oznaczało konieczność zapłaty podatku dochodowego. Wzrośnie prawdopodobnie popularność produktów z wysoką wartością wykupu.

Do 17 grudnia potrwają konsultacje podatkowe dotyczące ogłaszania niektórych wzorów formularzy podatkowych składanych przez płatników. Projekty formularzy nie będą już zamieszczane na stronie Rządowego Centrum Legislacji, lecz udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Finansów. Zmianę w tym zakresie wprowadza Polski Ład.

Ministerstwo Finansów konsekwentnie zapewnia, że w 2022 roku żaden samorząd nie straci na Polskim Ładzie, a w kolejnych latach ich dochody będą wyższe niż wynika to z prognoz włodarzy. Stworzone mechanizmy ochronne i rekompensaty dotyczą jednak tylko ubytków w PIT i CIT. Tymczasem od przyszłego roku nie będzie można rozliczać się kartą podatkową, a te dochody w całości trafiały do gmin.

Zakłady aktywności zawodowej i zakłady pracy chronionej stracą nieprzekazywane fiskusowi zaliczki na podatek PIT od wynagrodzeń pracowników, jakie zasilały ich zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Taki będzie efekt wchodzącego od 1 stycznia podatkowego Polskiego Ładu. Rząd wiedział o skutkach wprowadzanych zmian, bo różne organizacje sygnalizowały je jeszcze w trakcie prac legislacyjnych, a mimo to nie przewidział rekompensat.

Styczniowe wejście w życie podatkowej części Polskiego Ładu wymusza zmiany organizacyjne w biurach rachunkowych. Księgowi zmieniają umowy z klientami i wprowadzają podwyżki – wszystko przez dodatkowe obowiązki wynikające z nowych przepisów. Trudniej - nie tylko finansowo - będą mieli klienci biur. Komplet dokumentów do zaksięgowania trzeba będzie przekazać dużo wcześniej.