Regularnie powraca społeczne oburzenie „dziwnym” zachowaniem parlamentarzystów. Odpowiedzią na nie ma być poselski projekt ustawy, pozwalający marszałkowi na podstawie „uzasadnionych podejrzeń” poddać posła badaniu alkomatem i wykluczyć go z obrad. Choć intuicyjnie pomysł wydaje się rozsądny, w praktyce może rodzić poważne wątpliwości konstytucyjne i ustrojowe. W utrwalonych demokracjach nie ma takich przepisów.

Opublikowano projekt ustawy „o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości” datowany na 12 grudnia 2025 r. Na potrzeby robocze nazwę ją ustawą o transparentności wynagrodzeń. Ustawa jest bardzo ważna więc warto się nią zająć szczegółowo i w spokoju. Swoją pierwszą wypowiedź publiczną zacznę od kwestii pobocznej, ale niepokojącej. Dotyczy ona bowiem zaufania lub braku zaufania co do tego, czy projekt został należycie przemyślany – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Polski ustawodawca, implementując do polskiego porządku prawnego postanowienia dyrektywy 2023/970, musi uwzględnić, że sama dyrektywa odsyła do unijnego rozumienia pojęcia pracownika, a to unijne pojęcie pracownika jest znacznie szersze niż pojęcie pracownika w rozumieniu polskiego kodeksu pracy i obejmuje, pod pewnymi warunkami, także zleceniobiorcę, a nawet osobę prowadzącą działalność gospodarczą - pisze Marcin Różański, radca prawny.

Wysadzenie torów na trasie Warszawa–Lublin w listopadzie 2025 roku obnażyło słabości systemu ochrony infrastruktury kolejowej w Polsce. Choć uniknięto katastrofy, zdarzenie stawia pytania o skuteczność działań państwa i rolę Straży Ochrony Kolei – formacji umundurowanej, której kompetencje i status prawny pozostają ograniczone w porównaniu z innymi służbami mundurowymi – pisze dr Paweł Bała, adwokat specjalizujący się w sprawach dotyczących służb mundurowych.

Powszechny dostęp do ksiąg wieczystych zostaje, my jedynie ograniczamy anonimowe pozyskiwanie danych z tych ksiąg. Zakres danych zawartych w elektronicznym systemie ksiąg wieczystych musi pozostać w niezmienionej formie – mówi Arkadiusz Myrcha, wiceminister sprawiedliwości, który odpowiada za dwa projekty ustaw dotyczące udostępniania danych z ksiąg wieczystych. Jeden z nich ma ułatwić właścicielom dostęp do informacji o ich nieruchomościach, drugi - uniemożliwić masowe pobieranie numerów ksiąg.

W Polsce potrafimy pisać projekty ustaw szybciej, niż jesteśmy w stanie przeczytać ich uzasadnienia. Wystarczy impuls polityczny, komentarz w mediach, nagłówki o aferze i już - kancelarie Sejmu pracują nocami, a eksperci dowiadują się o zmianach z internetu. To nie jest efekt uboczny, to mechanizm. Centralny Rejestr Umów stał się jednym z najjaskrawszych dowodów tej patologii — pisze Grzegorz Bełbowski, prawnik, który uczestniczył w tworzeniu ustawy na etapie rządowym.

Ewolucja języka niesie za sobą zmianę myślenia. Jest ona ważna, ale powinna zachodzić poprzez zmiany w myśleniu, a nie poprzez ustawowe narzucanie odpowiedniego myślenia. Tym bardziej, że zakaz dyskryminacji od dawna zapisany jest w Konstytucji, jak i kodeksie pracy oraz wielu innych przepisach – pisze dr Bartosz Mendyk. Podkreśla, że feminatywy nie są jedynie kwestią stylistyczną lub estetyczną, lecz elementem poszerzania językowego obrazu świata.

Nie wydaje mi się, żeby tak zwane szczyty na temat ochrony zdrowia były miejscem, gdzie tworzy się podstawy pod przyszłe konkretne decyzje. Raczej przedstawia się na nich pomysły i stanowiska, które już wcześniej były uzgodnione, a spotkania te mają je autoryzować - twierdzi dr Krzysztof Bukiel, były przewodniczący Zarządu Krajowego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy i ekspert w dziedzinie ochrony zdrowia.

Stały Komitet Rady Ministrów przyjął kontrowersyjny projekt Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, który pozwala inspektorom pracy na zamianę umów cywilnoprawnych w etaty. Decyzja o przyjęciu nowelizacji została podjęta, pomimo uwag licznych środowisk zawodowych, zgłoszonych w ramach konsultacji publicznych i opiniowania projektu, w których wskazywano na naruszenie Konstytucji i zagrożenia dla rynku pracy – pisze radca prawny Magdalena Czech.

Carport fotowoltaiczny, czyli zadaszenie wyposażone w instalację fotowoltaiczną, może być przyporządkowany do dwóch różnych kategorii budowli, które różnią się zakresem opodatkowania i wysokością podatku. W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych brak jest jednak jakiejkolwiek reguły kolizyjnej, która wskazywałaby, jak postąpić w takiej sytuacji. Oznacza to realne ryzyko, że organy podatkowe będą interpretowały przepisy w sposób maksymalizujący dochody jednostek samorządu terytorialnego - pisze Agata Warzel-Hofman, partner associate w Deloitte.

Dobra polityka społeczna powinna budować odporny system dostosowany do zmian demograficznych, społecznych i klimatycznych. Jednak ten obszar raczej nie stanie się priorytetem politycznym – zamiast kompleksowych działań zobaczymy jedynie gaszenie punktowych problemów i ich chwilowe wprowadzenie na agendę. W efekcie pozostaniemy przy modelu interwencyjnym, a nie wyprzedzającym zmiany społeczne – mówi prof. Paweł Kubicki.

Wielomiesięczne oczekiwanie przez podmioty lecznicze na zapłatę za nadwykonania w świadczeniach nielimitowanych powoduje, że kredytują one publiczny system ochrony zdrowia. Problem jest znany od lat, ale placówki ochrony zdrowia przyzwyczaiły się do tej sytuacji i mało kto zastanawia się, czy taka praktyka NFZ jest w ogóle zgodna z prawem – podkreśla Bernadeta Skóbel, radca prawny, kierownik Działu Monitoringu Prawnego i Ekspertyz Związku Powiatów Polskich.

Czy odpalanie rac podczas Marszu Niepodległości to wykroczenie, czy może jednak integralna część oprawy zgromadzeń odbywających się 11 listopada. Analiza art. 54 Kodeksu wykroczeń oraz rozporządzenia wojewody wskazuje, że penalizacja może budzić poważne wątpliwości natury prawnej – uważa dr Paweł Bała.

Minął prawie rok od uchwalenia ustawy z dnia 5 grudnia 2024 roku o ochronie ludności i obronie cywilnej. Mimo tego nadal nie obowiązuje rozporządzenie w sprawie nadawania i uchylania przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej. Oznacza to, że wojewodowie nie są w stanie właściwie procedować w tych sprawach i tym samym rekrutować personelu obrony cywilnej - pisze dr Jarosław Dolny.

Państwo dokłada ochotniczym strażom pożarnym nowe zadania. W związku z odbudowywanym systemem obrony cywilnej, OSP stały się podmiotami tego systemu z nowymi, trudnymi zadaniami do wykonania z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny. Ochotnicy nie zawiedli podczas pandemii, w chwili ataku Rosji na Ukrainę czy podczas powodzi na Dolnym Śląsku w 2024 r. Jednak w ostatnich dwóch latach państwo nie dostrzega ich poświęcenia i zapomina, aby ich docenić. Ochotników obecnie ustawia się w pozycji „roszczeniowych osób” - pisze dr Dariusz P. Kała.

Reklasyfikacja umów cywilnoprawnych na stosunek pracy oznacza dla przedsiębiorców podwójne obciążenie: dopłaty za przeszłość oraz wyższe koszty w przyszłości. Dla domniemanych pracowników oznacza to z kolei spadek wynagrodzenia netto - pisze Joanna Narkiewicz-Tarłowska. Jak podkreśla, różnice te wynikają zarówno z pełnych składek ZUS i NFZ, jak i z mniej korzystnych zasad opodatkowania PIT w przypadku umowy o pracę.

Zgodnie z projektem nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, okręgowi inspektorzy pracy zyskają nowe uprawnienie - będą mogli wydać decyzję o uznaniu umowy cywilnoprawnej, takiej jak kontrakt B2B, za stosunek pracy. Zmiana ta, choć z pozoru dotyczy głównie rynku pracy i relacji między pracodawcą a pracownikiem, może mieć znacznie szersze konsekwencje - zwłaszcza w kontekście zatrudniania cudzoziemców - pisze Emilia Piechota w Vialto Partners Poland.

Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza zmiany w funkcjonowaniu jednostek pomocniczych. Od 2026 roku pojawi się możliwość tworzenia konwentów przewodniczących, a kierownicy jednostek pomocniczych zyskają nowe uprawnienia, m.in. udział w komisjach rady gminy. Choć konwent ma charakter doradczy, jego rola budzi pytania o wpływ na lokalne decyzje i relacje z organami gminy – pisze dr Bartosz Mendyk.

1 września 2019 roku na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten ma stanowić realizację kamienia milowego nr 4.7 (Ograniczenie segmentacji rynku pracy) w ramach Krajowego Planu Odbudowy – piszą Agata Mierzwa i Wiktoria Kokoszka z kancelarii Domański Zakrzewski Palinka. I zauważają, że pospieszne uchwalanie ustawy, obarczonej dużymi wadami, może jednak okazać się bardziej negatywne w skutkach niż jej uchwalenie w późniejszym czasie, ale w zdecydowanie poprawionej formie.

Wyzwaniem pozostaje brak regulacji prawnych dotyczących neuroatypowości oraz niski poziom świadomości wśród pracodawców. Brak jednoznacznych przepisów powoduje, że działania na rzecz neuroinkluzji często zależą od indywidualnej inicjatywy firm i osób wpływowych w organizacji. To jednak wyraźna strategia na przyszłość, a inwestycja w neuroinkluzywne środowisko pracy to inwestycja w rozwój całej firmy – mówi w rozmowie z Prawo.pl Anna Majdak.