Bezpłatny e-book Ochrona ludności i obrona cywilna w JST - wyzwania i obowiązki urzędników
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl
malwina kolodziej

Schrony i ukrycia w inwestycjach budowlanych – wyzwanie dla samorządów

Od 2026 roku inwestorzy realizujący nowe inwestycje budowlane będą musieli zmierzyć się z dodatkowymi wymaganiami, dotyczącymi zapewnienia możliwości adaptacji wybranych części obiektów na miejsca doraźnego schronienia. Projektanci i samorządy będą zaś musieli wypracować nowy model współpracy, w którym inwestycje budowlane, obok funkcji użytkowych, staną się również elementem infrastruktury bezpieczeństwa publicznego – pisze Malwina Kołodziej, radca prawny.
marcin pakulski

Pakulski: Długi szpitali to ryzyko ograniczania pacjentom dostępu do świadczeń

Radykalne zmniejszenie kontraktu szpitala z NFZ powoduje pogorszenie komfortu życia pacjentów, zwiększoną absencję chorobową w pracy, a także konieczność wypłacania coraz większej liczby rent chorobowych. W efekcie szpitale balansują na granicy bankructwa oraz płacą coraz wyższe kwoty, m.in. na obsługę długu - twierdzi dr Marcin Pakulski, zastępca dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. NMP w Częstochowie, były członek ministerialnego zespołu ds. zmian systemowych w ochronie zdrowia oraz były prezes NFZ.
julita zawadzka 001

Nieznajomość prawa (spadkowego) szkodzi

Nie będzie to tekst o tym, jak Kowalski poniósł szkodę z powodu swojej nieznajomości prawa, ale o tym, jak nieznajomość prawa - w tym przypadku spadkowego - przez projektodawców ustaw może prowadzić do tego, że osiągną oni skutek odwrotny od zamierzonego. Chodzi o dziedziczenie praw i obowiązków ze stosunku najmu lokalu mieszkalnego - pisze dr Julita Zawadzka, adwokat.
andrzej handerek

Naruszenie zasady równości wobec prawa w ustawie emerytalnej

Uważam, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej stosowany wobec wcześniejszych emerytów, którzy wniosek o wcześniejszą emeryturę złożyli przed 1 stycznia 2013 roku, nie spełnia standardu konstytucyjnego w postaci zasady równości wobec prawa i niedyskryminacji wyrażonych w art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP – pisze dr Andrzej Hańderek. I przedstawia swoje uwagi na tle wyroku SN z dnia 23 czerwca 2025 roku.
michal lizewski 0001

Co z tymi schronami? Samorządy potrzebują narzędzi do realizacji nowych obowiązków

Jednym z najtrudniejszych wyzwań ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej jest zapewnienie mieszkańcom dostępu do miejsc schronienia, zarówno podczas zagrożeń naturalnych, jak i militarnych. Aby ułatwić samorządom realizację tego obowiązku, konieczne jest wprowadzenie przepisów umożliwiających lokalizowanie obiektów ochrony ludności w trybie uproszczonym, wzmocnienie eksperckie samorządów oraz zmiany w finansowaniu takich inwestycji – uważa Michał Liżewski, adwokat, partner w kancelarii LEGALLY.SMART
tomasz prokurat 0001

Nowe uprawnienia PIP to nie troska o pracowników. Chodzi o podatki i składki

W kontekście ostatnich propozycji legislacyjnych, które mają na celu wzmocnienie roli Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), poprzez nadanie jej uprawnień do stwierdzania istnienia stosunku pracy, w sytuacji gdy zawarto umowę cywilnoprawną, warto zastanowić się nad zasadnością i skutkami takiej decyzji w kontekście praworządności i przestrzegania zasad demokracji – pisze Tomasz Prokurat, radca prawny i doradca podatkowy.
paragraf

Kontrola PIP: jak przygotować firmę na nadchodzące zmiany?

W ostatnim czasie działalność Państwowej Inspekcji Pracy znajduje się w centrum zainteresowania środowiska biznesowego. Ma to związek z planowanym przez rozszerzeniem uprawnień kontrolnych tego organu, a dokładnie przyznaniem inspektorom pracy prawa do ustalania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, co będzie miało określone konsekwencje dla pracodawców – piszą Marta Kopeć i Zuzanna Kosiorowska z kancelarii Kopeć Zaborowski.
dariusz kala

Spóźniona obrona cywilna

Mimo że w 2023 r. gotowy był projekt ustawy dotyczący obrony cywilnej, zaakceptowany przez stroną samorządową na Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, oraz skonsultowany w szeroko prowadzonych konsultacjach społecznych, został całkowicie odrzucony przez nowo wybrane władze państwa po wyborach 15 października 2023 r. Nowy projekt ustawy przygotowany przez nową koalicję rządową, wszedł w życie dopiero po około 1,5 roku po wyborach, a proces wydawania rozporządzeń wykonawczych wciąż nie jest ukończony - pisze dr Dariusz Kała.
pawel bala

Ochrona stosunku służbowego żołnierzy – drobna korekta czy głęboka zmiana?

Ustawa o obronie Ojczyzny bardzo dużo miejsca poświęca prawom i obowiązkom żołnierzy jako zbiorczej kategorii osób pełniących czynną służbę wojskową. Prawnie kategoria żołnierza nie jest jednolita. Wiele przepisów dotyczy żołnierzy, czyli osób pełniących czynną służbę wojskową, zawodową zasadniczą, terytorialną, w aktywnej rezerwie, w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, ale część norm prawnych ograniczono do żołnierzy zawodowych, a część jest wspólna dla żołnierzy zawodowych i niezawodowych - pisze dr Paweł Bała.
sylwia benc 0001

Czy pracodawca może jednostronnie wysłać pracownika na zaległy urlop?

To pytanie rodzi wiele wątpliwości. Zasadą w prawie pracy jest, że urlop wypoczynkowy udzielany jest w uzgodnieniu z pracownikiem i zgodnie z planem urlopów. Pracodawca co do zasady nie może więc jednostronnie wysłać pracownika na urlop, ponieważ prawo do wypoczynku ma charakter osobisty i wymaga uwzględnienia potrzeb zarówno pracownika, jak i pracodawcy - pisze Sylwia Benc, radca prawny. Wyjaśnia m.in., czy istnieją wyjątki i w jakich sytuacjach mają zastosowanie.
krzysztof zakrzewski

Zakrzewski: Sposób rozliczeń NFZ z CZP prowadzącymi pilotaż jest wadliwy

Narastające rozliczenie po każdym okresie (a nie w sztywnych, oderwanych półroczach) ma chronić świadczeniodawcę przed arbitralnym uznawaniem przez NFZ części wydatków za bezpodstawne tylko dlatego, że płatność nastąpiła kilka tygodni później, zaś przedsięwzięcie zostało zrealizowane, a koszty poniesione - mówi Krzysztof Marcin Zakrzewski, prawnik i menedżer ochrony zdrowia oraz dyrektor Samodzielnego Zespołu Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa Ochota.
malgorzata szymanska palamarz

Nowelizacja ustawy o CPK to pozorna próba balansu

W pracach nad projektem ustawy spółka CPK podkreśla, że założeniem nowelizacji jest rezygnacja z rozwiązań najbardziej uciążliwych dla osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości objętych inwestycją oraz inwestycjami towarzyszącymi. Jednocześnie w uzasadnieniu do projektu wprost wskazuje się, że celem noweli jest optymalizacja prowadzonych procesów inwestycyjnych. Czy dwa przeciwstawne założenia udało się uwzględnić i pogodzić w nowelizacji - analizuje dr Małgorzata Szymańska-Pałamarz, radca prawny.
marta martyniak 0001

Jak prawidłowo przeprowadzić zwolnienia grupowe?

W obliczu trudności gospodarczych i rosnącej niepewności rynkowej coraz więcej firm staje przed koniecznością przeprowadzenia zwolnień grupowych. To proces wymagający nie tylko trafnych decyzji biznesowych, ale przede wszystkim precyzyjnego przestrzegania przepisów prawa – pisze Marta Martyniak, radca prawny.
arkadiusz sobczyk

Prof. Sobczyk: Przedział wynagrodzenia budzi poważne wątpliwości

Redakcja art. 183ca kodeksu pracy wywołuje wątpliwość, czy pracodawca będzie miał obowiązek poinformowania kandydata do pracy o przedziale wynagrodzenia (płacy) w ogóle, czy też o przedziale płacy początkowej. Różnica jest istotna – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk. I podkreśla, że praktyka stosowania prawa pracy w Polsce przemawia za wykładnią prounijną, a przedmiotem informowania powinien być przedział płacy początkowej, nie zaś płacy w ogóle.
arkadiusz sobczyk

Definicja początkowej wysokości wynagrodzenia nie taka oczywista

W grudniu 2025 roku częścią kodeksu pracy stanie się dodany do niego art. 18(3ca). Nie jest jednak pewne, czy na długo. Jeśli bowiem implementacja dyrektywy 2023/970 przybierze formę oddzielnej ustawy, to być może przywołany wyżej przepis zostanie do niej przeniesiony – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk, radca prawny.
jerzy zajadlo

Prof. Zajadło: Prezydent ma kompetencje, nie prerogatywy. Ograniczone kompetencje

Zgodnie z Konstytucją prezydent posiada pewne wyłączne kompetencje, ale nie można ich nazywać prerogatywami. Nie mają one nic wspólnego z królewskimi prerogatywami np. w Wielkiej Brytanii, gdzie zresztą dysponuje nimi rząd, ani z prerogatywami prezydenta z konstytucji kwietniowej, bo przecież mamy dziś w Polsce zupełnie inny ustrój – twierdzi prof. Jerzy Zajadło z Uniwersytetu Gdańskiego. I podkreśla, że używanie takiej narracji to często próba uzurpacji nienależnej władzy.
zuzanna miasko 0001

Czy członek partii politycznej może zaskarżyć uchwały organów partyjnych?

Sąd Apelacyjny w Warszawie zajął stanowisko w precedensowej sprawie dotyczącej dopuszczalności drogi sądowej oraz możliwości dochodzenia ochrony prawnej przez członka partii politycznej, którego prawa zostały ograniczone na mocy decyzji wewnętrznych organów partyjnych. Sprawa ta rzuca nowe światło na możliwość stosowania art. 189 k.p.c. w relacjach wewnątrzpartyjnych - pisze mec. Zuzanna Miąsko z Kancelarii Dubois i Wspólnicy .
marta podskarbi

Kiedy pracodawca może przymusowo wysłać pracownika na urlop?

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych praw pracownika, mającym na celu zapewnienie odpoczynku i regeneracji sił. Co do zasady, jego termin powinien być uzgadniany pomiędzy pracownikiem a pracodawcą, przy czym propozycja terminu często wychodzi od samego zatrudnionego – pisze adwokat Marta Podskarbi. Jak podkreśla, przepisy prawa pracy przewidują jednak sytuacje, w których to pracodawca może - a niekiedy wręcz musi - samodzielnie skierować pracownika na urlop wypoczynkowy, nawet bez jego zgody.
rafal kran

Jest ważny wyrok NSA w sporze dotyczącym infrastruktury kolejowej

Po wyroku TSUE z 29 kwietnia 2025 r. (C-453/23) zapadł długo wyczekiwany wyrok NSA w sprawie prezydenta miasta Mielca, w którym NSA w pełni podziela stanowisko TSUE. Z uzasadnienia ustnego wynika, że zwolnienie z podatku od nieruchomości dla infrastruktury kolejowej nie może być traktowane jako pomoc publiczna – każdy przedsiębiorca posiadający infrastrukturę i faktycznie udostępniający ją licencjonowanym przewoźnikom mógł z niego skorzystać. Wyklucza to uznanie, że miała miejsce selektywność - pisze Rafał Kran, partner w MDDP.
katarzyna ulejczyk

Niebieska Karta UE – nowy sposób na pozyskanie wysoko wyspecjalizowanych pracowników dla Europy

Obniżenie okresu, na jaki pracodawca ma obowiązek zawrzeć umowę o pracę, umowę o pracę nakładczą czy umowę cywilnoprawną, aby obcokrajowiec miał możliwość ubiegania się o udzielenie zezwolenia - z 1 roku do 6 miesięcy, to jedna ze zmian wprowadzonych kwietniową nowelizacją ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Wydaje się, że zaproponowana zmiana będzie wpływać pozytywnie na rynek pracy specjalistów, gdyż obecnie zarówno pracodawca, jak i pracownik nie są chętni, aby zaciągać długoterminowe zobowiązania, a raczej cenią sobie elastyczność, w szczególności w branżach nowych technologii – pisze adwokat Katarzyna Ulejczyk.