Prawo do ściągnięcia zasądzonych kosztów postępowania karnego przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, kiedy należało je uiścić - to zasada obowiązująca od lat. Dlatego dodatkowych należności obrońcy z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata lub radcę prawnego można dochodzić od Skarbu Państwa tylko w tym terminie. Należy go liczyć od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie - orzekła Izba Karna Sądu Najwyższego.

Rok 2024 przyniósł w końcu spadki w produkcji prawa w Polsce. W polskiej legislacji wciąż jednak wiele jest do poprawy. Wśród przykładów można wskazać choćby nieżyciowe przepisy w sprawach cywilnych dla pełnomocników z urzędu, specustawę drogową, która stała się regułą, zamiast wyjątkiem, czy martwe przepisy dotyczące egzekwowania zakazu posiadania zwierząt. Punktujemy je w raporcie "Poprawmy prawo".

Skazany za znęcanie się nad rodzicami mężczyzna nie mógł bez przerwy przez dziewięć lat dręczyć ich fizycznie i psychicznie, gdyż dwa razy odbywał w tym czasie karę pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Jeśli okaże się, że sprawca dopuścił się na szkodę rodziców więcej niż jednego występku, to jego sytuacja prawna niewątpliwie uległaby pogorszeniu.

Sąd Najwyższy odmówił uchylenia immunitetu sędziemu tego sądu w stanie spoczynku, gdyż uznał, że doszło do błędu. Każdy prawnik, w tym sędzia miał obowiązek się stosować do drakońskich przepisów. Przy czym ich interpretacja była specyficzna. W inny sposób sądy dokonywały interpretacji tych przepisów niż obecnie. Zdaniem sędziego Motuka jednak sędzia naruszył rażąco podstawowe zasady odpowiedzialności karnej.

Pełnomocnik przypilnuje, aby osoba występująca w charakterze świadka nie dokonała samodenuncjacji, czyli złożenia zeznań, w których świadek obciążyłby sam siebie. W polskim procesie karnym świadkowie nie mają tego obowiązku i mogą odmówić odpowiedzi na pytania, które mogłyby narazić ich i osoby dla nich najbliższe na odpowiedzialność - mówi dr Andrzejem Tatarą z Instytutu Nauk Prawnych Uniwersytetu Zielonogórskiego, adwokat, partner w Sak, Tatara, Tuński i Partnerzy s.p. w Opolu.

Nowelizacja ustawy o obronie Ojczyzny stworzyła system gwarancji nieodpłatnej pomocy prawnej dla żołnierzy w sytuacji, gdy wykonywanie zadań służbowych mogłoby wiązać się z popełnieniem przestępstwa. Warto rozważyć stworzenie instytucji zapewniającej profesjonalną obsługę prawną procesów karnych żołnierzy Wojska Polskiego. Powołanie np. Rzecznika Praw Żołnierza, który będzie realizował zadania pomocy prawnej z urzędu dla żołnierzy za pomocą "cywilnych" obrońców.

System dozoru elektronicznego, jako forma wykonywania kary pozbawienia wolności, może wkrótce objąć znacznie szerszą niż obecnie grupę skazanych. Konsultowany właśnie projekt przewiduje jego stosowanie przy karze pozbawienia wolności do trzech lat, gdy do odbycia jej w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze do półtora roku - obecnie jest to pół roku. System ma rezerwy do „obsłużenia” większej grupy skazanych.

Powtórzenie przewodu sądowego z przyczyn dowodowych jest niezbędne dopiero wówczas, gdy cała podstawa dowodowa wyroku sądu I instancji jest obarczona mankamentami. Wadliwość ta dotyczyć będzie przeprowadzenia wszystkich dowodów, a nadto nieprawidłowego ujawnienia dowodów z dokumentów, bądź nieujawnienia innych dowodów, na których oparte zostało orzeczenie. Gdy nie zachodzą te okoliczności, przesłuchać świadka może sąd odwoławczy - orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Karnej.

W razie skazania sprawcy za niezastosowanie się do wyroku sądowego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i po odebraniu mu prawa jazdy, sąd jest obowiązany orzec wobec oskarżonego świadczenie pięciu tysięcy złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Przepisy te obowiązują od 1 stycznia 2023 roku, czego Sąd Okręgowy nie zauważył i odstąpił od wymierzenia kary pieniężnej.

Świadek, czyli osoba, która nie jest stroną w sprawie karnej, może ustanowić swojego pełnomocnika, jeżeli wymagają tego jej interesy w toczącym się postępowaniu. Ustawodawca nie zdefiniował jednak pojęcia „interesu w toczącym się postępowaniu” - wymaga to oceny albo prokuratora, albo na etapie sądowym - sędziego. Świadek musi wykazać, że jest to potrzebne - np. wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo, że jego status zmieni się na podejrzanego, a później oskarżonego.

Wszystko jest parkingiem, jeżeli bardzo tego pragniesz - z tego założenia wychodzi spora część kierowców. Mandat wcale nie jest najgorszą rzeczą, jaka może im się za to przytrafić. Bywa, że inni użytkownicy dróg biorą sprawy w swoje ręce i karzą delikwenta np. naklejką z wulgarnym napisem lub spuszczeniem powietrza z opon. Samozwańczy szeryf sam jednak musi liczyć się z problemami z prawem.

Lotniska to miejsca o szczególnym reżimie bezpieczeństwa, w których każda nieprawidłowość czy podejrzane zachowanie może prowadzić do poważnych konsekwencji. Pozostawienie plecaka w miejscach publicznych lub zgłoszenie fałszywego alarmu to sytuacje, które nie tylko wywołują niepokój, ale również mogą wciągnąć pasażerów w poważne problemy prawne. W obliczu takich zagrożeń służby porządkowe i lotniskowe muszą reagować błyskawicznie.

Sąd na wniosek Prokuratury Regionalnej w Poznaniu tymczasowo aresztował na trzy miesiące Roberta G., członka zarządu spółki Cinkciarz.pl. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa dotyczy także Marcina P., prezesa spółki, ten jednak przebywa za granicą.

Ustawa, która miała wzmocnić ochronę małoletnich, sparaliżowała rynek pracy. Pracodawcy nie chcą przyjmować uczniów na praktyki albo wycofują się z tego zamiaru. Powodem jest konieczność wprowadzenia rozbudowanych standardów ochrony małoletnich, w tym przyjęcia odpowiednich dokumentów wewnętrznych i wymóg sprawdzania pracowników, którzy będą opiekunami tych praktyk. Zdaniem prawników przepisy wymagają pilnej korekty, jeżeli chcemy wspierać szkolnictwo zawodowe.

Wciąż trwają zabiegi o wprowadzenie do polskiego prawa europejskiego standardu o obowiązkowym udziale obrońcy już od zatrzymania i pierwszego przesłuchania przez policję. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada załatwienie tej sprawy w ramach przygotowywanego pakietu zmian w procedurze karnej, ale przedmiotem sporu jest nadal sposób traktowania osób z niepełnosprawnością intelektualną. RPO zabiega np. o obligatoryjny wywiad środowiskowy w takich przypadkach.

Sądy zazwyczaj decydują o pozostawieniu dziecka przy rodzicu, który je wywiózł. Jeśli taki stan rzeczy się utrwali w toku postępowania sądowego, opiekun, który wywiózł dziecko, jest określany „rodzicem pierwszoplanowym”, sprawującym bieżącą opiekę nad dzieckiem. Drugiemu opiekunowi pozostaje jedynie stoczyć nierówną walkę o kontakty - piszą Dominika Bielska i Piotr Borowy z kancelarii prawnej Octo Legal.

System kaskadowy, czyli krótkie aresztowanie na sędziowskim dyżurze, a po kilku dniach regularne posiedzenie, na którym sąd podejmie decyzję o zastosowaniu, lub nie, tymczasowego aresztowania – to jeden z wniosków z debaty na ten temat, zorganizowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Przekonywano też do całkowitej rezygnacji z zagrożenia surową karą jako przesłanki stosowania tego środka zapobiegawczego.

Brakuje nam przepisu definiującego, czym jest działalność publiczna sędziego. Jest on częścią społeczeństwa i najlepiej wie, jak ono funkcjonuje, więc nie można mu odbierać prawa wypowiadania się w sprawach wyborczych. Kwestionowanie legalności Izby Kontroli nie może być karane, bo sędzia nie może być ofiarą systemu politycznego – tak orzekł Sąd Najwyższy, uniewinniając kolejnego sędziego, który podpisał apel do OBWE.

Jeśli rozporządzenie ministra obrony narodowej weszłoby teraz w życie, o zgodę na fotografowanie, filmowanie i utrwalanie obiektu wojskowego nie musieliby pytać przedstawiciele kilkunastu zawodów, ale specsłużby - tak. Zabrakło ich w ministerialnej wyliczance wyjątków. Zdaniem prawników, już od dwóch lat MON reguluje nie to, co powinien. Ustawa o obronie Ojczyzny nie upoważnia go do tego.

Od września do grudnia 2018 roku podejrzany był na wolności, a mimo to prokurator nie przeprowadziła z nim wymaganych czynności procesowych. Oskarżyciel zarzucił jej rażącą obrazę prawa, ale sąd dyscyplinarny przy prokuraturze generalnym uniewinnił obwinioną. Chociaż Skarb Państwa musiał zapłacić pokrzywdzonemu 3,5 tys. zł odszkodowania z tytułu przewlekłości postępowania.