SN: Sędzia postawiła się przełożonemu, ale nie złamała etyki

Sędzia nie ma obowiązku etycznego darzenia sympatią przełożonego. Ma prawo też do wypowiadania swoich opinii, co uczyniła obwiniona sędzia wojskowa. Nie jest to złamanie zasad etycznych ani godności urzędu – przekonała Sąd Najwyższy obrona. Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego uniewinniła sędzię, uznając, że słusznie orzekł tak sąd I instancji. Dodał, że „nie tak powinna przebiegać rozmowa, która miała miejsce w gabinecie prezesa sądu z podwładną”.

Sprawa dotyczyła sędzi Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie podpułkownik Joanny T. Zarzucono jej użycie groźby wobec przełożonego prezesa sądu wojskowego z zamiarem wymuszenia konkretnej decyzji. Chodziło o to, że prezes zdecydował, że Joanna T. weźmie jeden dzień urlopu, mimo że takiego wniosku obwiniona nie składała. Joanna T. w lipcu 2021 roku miała wejść do gabinetu prezesa i wyrazić swoje zdanie. Inną relację przedstawił prezes sądu.

Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku 16 grudnia 2022 r.  uniewinnił Joannę T. od zarzutu obrazy norm etycznych.

Od tego orzeczenia odwołała się Krajowa Rada Sądownictwa i Minister Sprawiedliwości, wnosząc o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zobacz również: Sędzia Matras: Czy sądy jeszcze są potrzebne? Są prokuratorzy…

Bezprawne udzielenie urlopu

Marek Głowienka, Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych , nie polemizował z odwołaniami KRS ani ministra, lecz wnosił o utrzymanie orzeczenia zapadłego w I instancji w mocy.

Magda Gawińska, adwokat, obrońca, przekonywała Sąd Najwyższy, że skarżący kwestionują ustalenia faktyczne sądu, choć zasady logiki i ocena dowodów nie świadczą o jej złamaniu. Przedstawiają inną wersję wydarzeń, ale to nie wystarczy, aby zmienić wyrok. Zarzut użycia groźby przez obwinioną w celu wymuszenia, nie jest trafny. Wypowiedź obwinionej byłą uzasadniona okolicznościami i nawiązywała do kompetencji prezesa sądu. Ograniczała się do uwag w zakresie administracji sądowej, nie orzecznictwa.

Zarzut ministra dotyczył niezachowania powściągliwości i niewyrażania szacunku należnej sędziemu. Otóż – według obrony – obwiniona nie zachowała się emocjonalnie, ale nie ma obowiązku aksjologicznego darzyć przełożonego sympatią. – Kodeks etyczny nie zabrania sędziemu bronienia swoich przekonań i przedstawienia swego stanowiska. To była koleżeńska rozmowa, która nie mogła godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości – dodała mec. Gawińska.

Czytaj też w LEX: Laskowski Michał, Granice wolności wypowiedzi sędziego w warunkach kryzysu praworządności >

SN utrzymuje w mocy wyrok

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego nie zgodziła się z zarzutami postawionymi przez Krajową Radę Sądownictwa i ministra sprawiedliwości. Utrzymała orzeczenie uniewinniające sędzię T. w mocy.

- Nie tak powinna przebiegać rozmowa, która miała miejsce w gabinecie prezesa sądu z podwładną w lipcu 2021 r. , zwłaszcza, że ciążą na nich podwójne obowiązki związane z godnością sędziego i godnością munduru – wyjaśniał orzeczenie prezes Izby Wiesław Kozielewicz. – Ważne jest zachowanie powściągliwości sędziowskiej, wynikającej ze statusu tych osób.

Czytaj też w LEX: Wróblewski Mirosław, Granice ekspresji i wypowiedzi sędziego - zarys problemu >

Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN zaakceptowała wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku – Sąd Dyscyplinarny I instancji nie złamał art. 7 kpk dotyczącego swobodnej oceny dowodów. Sąd miał prawo dokonać własnej oceny zeznań i przyjąć inną wersje wydarzeń niż to się zarzuca Joannie T. Sąd Najwyższy nie dostrzegł potrzeby korekty tego stanowiska.

Wyrok Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN z 21 września 2023 r., sygn. akt II ZOW 23/23

Czytaj też w LEX: Jabłoński Paweł, Kaczmarek Przemysław, Wojtanowski Mateusz, Wolność ekspresji sędziego. Próba konceptualizacji​ >