Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał w poniedziałek wyrok stwierdzający, że stworzony w Polsce system dyscyplinarny wobec sędziów oraz ograniczenie możliwości sprawdzania ich niezawisłości, naruszyły zasady prawa UE. Trybunał odniósł się do powołania i funkcjonowania zlikwidowanej już Izby Dyscyplinarnej SN, działania tzw. ustawy kagańcowej, a także stwierdził, że tylko on ocenia przestrzeganie prawa Unii.

Dla pozbawienia obywatela podstawowych praw człowieka Komisja Państwowa ds. badania wpływów rosyjskich nie musi wykazać jego winy. Zastosowanie środka quasi-karnego może nastąpić także w związku z zachowaniem niezawinionym. To niestety niejedyne skrajne rozwiązanie w tej ustawie - pisze prof. Rafał Adamus z Uniwersytetu Opolskiego.

Kredytobiorcy frankowi, którzy chcą wejść w spór sądowy z bankiem i skorzystać z pomocy radcy prawnego bądź adwokata, muszą liczyć się z tym, że od przestąpienia przez nich progu kancelarii, do momentu złożenia pozwu, upłynie około 1-4 miesięcy. To czas potrzebny m.in. na zgromadzenie dokumentów - np. informacji z banku, jaka kwota, z rozbiciem na raty, została już spłacona.

W projekcie nowelizacji ustawy o Państwowej komisji ds. badania wpływów rosyjskich, prezydent chce wprowadzić zakaz przesłuchiwania jako świadków adwokata albo radcy prawnego co do faktów, o których dowiedział się udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę, duchownego w zakresie tajemnicy spowiedzi oraz mediatora, co do faktów, o których dowiedział się od oskarżonego lub pokrzywdzonego.

Prezydent w poniedziałek zdecydował o podpisaniu ustawy powołującej Państwową Komisję ds. badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne RP w latach 2007-2022 i zapowiedział jej skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego. Teraz jednak przygotował własny projekt zmian do tej regulacji. Chce m.in., by w skład komisji nie mogli wchodzić parlamentarzyści, a odwołania miałby rozpatrywać sąd apelacyjny.

Sąd Najwyższy nie powinien zajmować się sprawą ułaskawienia Mariusza Kamińskiego, a prezydent miał do podjęcia tej decyzji pełne prawo - orzekł dziś Trybunał Konstytucyjny. TK zebrał się w tej sprawie — wyjątkowo, bo wcześniej nie udawało się zebrać wymaganej liczby sędziów — w pełnym składzie. Był to wyścig z czasem, bo we wtorek kasację w tej sprawie ma rozpatrzyć Sąd Najwyższy.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wystąpiło właśnie do premiera Mateusza Morawieckiego, by złożył, na podstawie art. 149 ust. 2 Konstytucji RP, wniosek do Rady Ministrów o uchylenie w całości rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Powód? Zakwestionowanie konstytucyjności tych przepisów przez Trybunał Konstytucyjny.

Wprowadzanie do polskiego porządku prawnego ustawy o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022 jest przykładem ustawowego bezprawia, cechuje się wadą oczywistej niekonstytucyjności i budzi głębokie obawy o przyszłość Polski jako państwa demokratycznego, osadzonego w kulturowej i prawnej wspólnocie Zachodu.

Prezydent podpisał ustawę z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazwy uczelni służb państwowych nadzorowanej przez Ministra Sprawiedliwości i o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Ustawa dokonuje zmiany nazwy uczelni służby państwowej nadzorowanej przez Ministra Sprawiedliwości – Szkoły Wyższej Wymiaru Sprawiedliwości na „Akademię Wymiaru Sprawiedliwości”.

Zbigniew Ziobro zapowiedział w czwartek kolejne zaostrzenie kar dla sprawców śmiertelnych wypadków drogowych oraz wprowadzenie zmian ułatwiających stosowanie środków zapobiegawczych, w szczególności tymczasowego aresztu. Zmiana w przepisach karnych ma podnieść zagrożenie z 12 na 20 lat pozbawienia wolności, a w odniesieniu do środków zabezpieczających ma być wprowadzone ograniczenie możliwości powołania się na stan zdrowia.

Na najbliższym posiedzeniu plenarnym - między 14 a 16 czerwca br. - Sejm raczej nie będzie głosować nowelizacji ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Właśnie poinformowano, że jeśli Trybunał Konstytucyjny wyda oczekiwany przez władze wyrok w sprawie nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, prace nad projektem dotyczącym zmian w TK zostaną wstrzymane.

Sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku Stanisław K. nie zostanie zatrzymany i przymusowo doprowadzony w celu wykonania czynności procesowych do prokuratora z Instytutu Pamięci Narodowej. Wcześniej SN prawomocnie uchylił immunitet tego sędziego na wniosek IPN dotyczący trzech czynów kwalifikowanych jako zbrodnia komunistyczna i zbrodnia przeciwko ludzkości.

Na 27 czerwca br. Trybunał Konstytucyjny wyznaczył kolejny termin rozprawy w sprawie nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym. Uchwalona niedawno nowela ma wypełnić "kamień milowy" dotyczący sądownictwa związany z realizacją unijnego Krajowego Planu Odbudowy. Na razie fundusze są wstrzymane ze względu na wątpliwości co do niezależności sądów w Polsce.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę zakładu leczniczo-rehabilitacyjnego na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta w sprawie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów. Chodziło o ustalenie dobowej opłaty za pobyt i wyżywienie, bez uwzględniania dochodu pacjenta, a tym samym pobieraniu tej opłaty w przeliczeniu na miesiąc pobytu, w wysokości przewyższającej kwotę odpowiadającą 70 proc. miesięcznego dochodu.

Nie można zabronić osobie posądzonej o uleganie wpływom rosyjskim wystąpienia z pozwem o ochronę jej dobrego imienia, mimo że w ustawie zapisano, że decyzja komisji jest ostateczna i nie podlega zaskarżeniu. Praktyka pokaże, jak zachowają się sądy. Natomiast nie ma przeszkód, aby taka osoba kandydowała na posła. Będzie pytanie, czy może zostać ministrem bez certyfikatu.

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego uznała, że należy przyjąć zażalenie na odmowę zajęcia się przez rzecznika dyscyplinarnego sprawą I prezes Małgorzaty Manowskiej, w związku z pełnieniem przez nią funkcji dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, mimo sprzeciwu ówczesnej I prezes SN Małgorzaty Gersdorf. Wcześniej rzecznik odmówił przyjęcia takiego zażalenia.

Jesteśmy szczególnie zaniepokojeni polską ustawą o specjalnej komisji. Komisja Europejska nie zawaha się podjąć działań w tej sprawie, jeśli będzie to potrzebne - powiedział we wtorek komisarz do spraw sprawiedliwości Didier Reynders (fot.). W miniony piątek Sejm odrzucił weto Senatu do tej ustawy, a już w poniedziałek prezydent Andrzej Duda zapowiedział jej podpisanie. Zaniepokojenie ustawą wyraził też rząd USA.

Uchwały podejmowane w trybie art. 269 par. 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie polegają na wyjaśnianiu poprzednich uchwał – stwierdził siedmioosobowy skład Naczelnego Sądu Administracyjnego, podejmując uchwałę odmawiającą Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu przełamania uchwały sprzed roku w sprawie pełnomocnictw.

Ministerstwo widzi w mediacji szansę na odciążenie sądów, także w sprawach karnych. By zachęcić do pracy mediatorów, chce podnieść ich stawki w tym obszarze prawa, i wprowadzić zmiany w zakresie wyliczania kosztów. Projekt zmiany rozporządzenia jest w opiniowaniu, a mediatorzy i część sądów już podnoszą, że propozycje choć idą w dobrym kierunku, są niewystarczające.

Bezpodstawne jest wstrzymywanie prokuratorom przeniesionym do rejonu stawek wynagrodzenia. Zdegradowany prokurator byłej prokuratury okręgowej zachowuje prawo do zmiany stawek wynagrodzenia, jakie przysługiwałyby mu, gdyby pozostał na stanowisku – taki jest sens ostatnich wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należało wypłacić tym prokuratorom dodatek wyrównawczy, tak jakby nie zmienili miejsca służbowego.