W związku z epidemią koronawirusa na 21 kwietnia przesunięty został termin Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego w celu wyboru kandydatów na I prezesa tego sądu. Prof. Małgorzata Gersdorf kończy swoją kadencję na tym stanowisku 30 kwietnia. Jeśli do tego czasu nie zostanie wybrany następca, powołana zostanie osoba czasowo kierująca Sądem Najwyższym.

Na podstawie decyzją przedstawicieli rządów państw członkowskich Unii Europejskiej z 11 marca 2020 r., od 23 marca br. na stanowisko rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości, na kadencję trwającą do 6 października 2024 r., został powołany francuski prawnik Jean Richard de la Tour.

Dobrze, że projektowane przez resort sprawiedliwości zmiany pozwolą na wnoszenie pism procesowych do sądu drogą elektroniczną, ale bez wprowadzenia jasnych reguł w tym zakresie nie będzie jakichkolwiek gwarancji wywarcia przez tak nadane pisma skutków prawnych - piszą adwokaci Jacek Dubois i Michał Zacharski.

Badanie uchwał Sądu Najwyższego przez Trybunał Konstytucyjny jest niedopuszczalne prawnie – uważa Rzecznik Praw Obywatelskich. I dodaje, że TK jest zobowiązany do umorzenia postępowania z wniosku Prezesa Rady Ministrów w sprawie konstytucyjności uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.

Adwokat ma prawo do rozmowy z aresztowanym klientem, ale nie może wynosić listów z aresztu śledczego i dostarczać ich bliskim, gdyż oskarżony musi być obiektywnie osądzony - orzeka Izba Dyscyplinarna SN, przyjmując ustalenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego adwokatury. W tym przypadku list powinien być ocenzurowany.

W czasie epidemii, zagrożenia epidemicznego lub jeśli poczta przestanie działać, będzie można wnosić pisma procesowe przy użyciu e-PUAP lub poczty elektronicznej. Powinno być jednak opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym - proponuje MS. Chce dopuścić też skany. Prawnicy generalnie to chwalą, choć widzą braki. W ich ocenie sądy powinny zacząć prace "online".

Prawdopodobnie zaplanowane na 31 marca zgromadzenie sędziów Sądu Najwyższego, które ma wybrać kandydatów na pierwszego prezesa zostanie przesunięte, a być może nie odbędzie się przed zakończeniem kadencji prof. Małgorzaty Gersdorf. Wtedy kierującego tymczasowo Sądem Najwyższym wyznaczy prezydent albo odchodząca pierwsza prezes - mówi sędzia Michał Laskowski, rzecznik SN.

Ponieważ u jednej z sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym Katowice-Wschód potwierdzono zakażenie koronawirusem, decyzją miejscowej Inspekcji Sanitarnej, kwarantanną zostały objęte osoby, które miały bezpośredni kontakt z sędzią. Budynek sądu przy ul. Francuskiej w Katowicach pozostaje zamknięty.

Lata zaniedbań, uprawiania marketingu politycznego zamiast realnych reform, nieumiejętność znalezienia środków finansowych, a w konsekwencji postępujący paraliż sądów, a w dalszej kolejności zapaść finansowa i możliwa redukcja zatrudnienia w szeroko pojętym wymiarze sprawiedliwości. Jeden wirus – obnażył jeszcze bardziej zapaść wymiaru sprawiedliwości

W czasie walki z epidemią koronawirusa także prawnicy rozpoczęli wiele akcji w internecie, które mają służyć wzajemnemu wsparciu i pomaganiu innym. Krajowa Rada Radców Prawnych uruchamia właśnie stronę, która ma radców integrować. Działa też grupa "Korona ci z głowy nie spadnie", w ramach której prawnicy opiekują się dziećmi medyków.

Siedem dni dodatkowego bezpłatnego urlopu na przygotowanie się do egzaminu adwokackiego lub radcowskiego, dla tych którzy nie mogli go zdać w marcu z powodu koronawirusa i trzy dodatkowe miesiące stypendium dla aplikantów sędziowskich egzaminowanych w 2019 r. - proponuje resort sprawiedliwości do noweli specustawy o zagrożeniu COVID-19.

Adwokaci z poszczególnych izb adwokackich zgłaszają się do udzielania pomocy prawnej pracownikom służby zdrowia, w sprawach związanych z obecną sytuacją zagrożenia epidemicznego - informuje Naczelna Rada Adwokacka. Porady będą udzielane telefonicznie lub drogą mailową.

W czwartek 26 marca Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyda wyrok w sprawie "modelu postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów" w Polsce. TSUE odpowie na pytania prejudycjalne polskich sędziów, którzy obawiają się, ich niekorzystne dla władz wyroki mogą być podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Elektroniczny Sąd Arbitrażowy Ultima Ratio od początku swojej działalności rozpoznał już ponad 100 spraw. Obecnie, w związku z zaistniałą sytuacją, sąd otrzymuje coraz więcej zapytań dotyczących możliwości rozstrzygania sporów. Arbitraż online może być lekarstwem na zamknięte sądy powszechne i odwołane rozprawy w okresie pandemii - pisze Krzysztof Stańko.

Wyjątkowo z powodu ataku epidemii koronawirusa sędziowie uzyskali pozwolenia od swoich prezesów na pracę w domu i wynoszenie akt z sądu. Czyli na działania karane dyscyplinarnie w normalnym czasie. Jednak brak dygitalizacji akt w sądach powszechnych nie pozwala na pracę on-line. Tylko Sąd Najwyższy ma intranet pozwalający na zdalne dotarcie do kasacji.

O tym, że w czasie epidemii powroty z zagranicznych wyjazdów są szczególnie trudne przekonały się już tysiące Polaków. Poza granicami kraju utknęli też adwokaci, aplikanci i ich bliscy. Od 15 marca - na bieżąco - stara się im pomagać Naczelna Rada Adwokacka. Nie tylko koordynuje kwestie biletów, szuka miejsc w samolotach, ale też sprawdza stan ubezpieczenia medycznego czy ważność wizy.

Decyzje dotyczące ograniczeń w funkcjonowaniu kancelarii notarialnych, w tym na przykład czasu ich otwarcia, podejmować mogą wyłącznie w sposób samodzielny i suwerenny poszczególni notariusze - stwierdziła w przyjętym w środę stanowisku Krajowa Rada Notarialna.

Uchwała prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczy na razie tych samorządów adwokackich, które zdecydowały się na zawieszenie składek od swoich członków. Takie kroki podjęły m.in. Izby z Poznania i Katowic. Chodzi o procent składek, który w marcu miał zostać wpłacony na rzecz NRA - termin odroczono w tych przypadkach do 31 maja 2020 r.

Ograniczona praca sądów, przejście na pracę zdalną, mniejsza liczba klientów - to wszystko już wkrótce negatywnie odbije się na sytuacji prawników, szczególnie tych, którzy prowadzą własne, niewielkie kancelarie. Samorządy apelują do premiera o objęcie ich pakietem pomocowym, niektóre już zawieszają im składki członkowskie.

W Naczelnym Sądzie Administracyjnym ograniczono pracę biura podawczego do przyjmowania korespondencji jedynie za pośrednictwem operatorów pocztowych, z kolei kasy sądu przyjmują wpłaty jedynie na rachunek bankowy. Podobne zasady są w większości wojewódzkich sądów administracyjnych.