Wykonywanie ustaw kryzysowych uchwalonych przez władze państw musi być starannie nadzorowane przez sądownictwo, a tymczasem te regulacje ograniczają, a nawet uniemożliwiają pracę sądów, co może być niebezpieczne - alarmuje Jose Igreja Matos, prezydent Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów.

Sejm wybrał w poniedziałek adwokata Bartłomieja Sochańskiego na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Zajmie on miejsce zmarłego w końcu stycznia sędziego Grzegorza Jędrejka. Za wyborem Sochańskiego głosowało 234 posłów, 223 było przeciw, 2 wstrzymało się od głosu.

Ograniczenia związane z epidemią koronawirusa wymuszają nowe, bardziej funkcjonalne spojrzenie na praktykę notarialną, która gwarantowałaby dostęp do notariatu w stanach kryzysowych. Dobrym kierunkiem poszukiwań jest dopuszczenie elektronicznych aktów notarialnych - piszą Ewa Rott-Pietrzyk, Fryderyk Zoll, Dariusz Szostek i Mateusz Grochowski.

Projekt Tarczy2 przewiduje możliwość doręczania m.in. wezwań, zawiadomień, pism z postępowań egzekucyjnych, karnych i karno-skarbowych za pomocą przesyłki hybrydowej. Warunek - zgodę na to musi wydać sąd, bądź organ prowadzący. To zamach na tajemnicę adwokacką, radcowską, obrończą i wprowadzenie fikcji doręczeń na niebywałą skalę - alarmują prawnicy.

Eksperci nie mają wątpliwości, że kancelarie prawne znalazły się w trudnej sytuacji. Wpływa na to ograniczona praca sądów oraz niepewna sytuacja klientów - zarówno indywidualnych, jak i biznesowych. Podobnie - wyzwania związane z koniecznością pracy zdalnej. Mimo postulatów, nie ma też nadal ustawowych rozwiązań regulujących choćby doręczenia pism procesowych online.

Od 2017 roku, kiedy weszła w życie ustawa zwiększająca zakres zadań Prokuratorii Generalnej, rośnie liczba prowadzonych przez nią spraw sądowych. Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie oceniła system obsługi prawnej zorganizowany przez ten organ. Prokuratoria zmaga się jednak z niedofinansowaniem, a istniejące bariery prawne uniemożliwiają wykorzystanie pełnego jej potencjału i zniechęcają państwowe osoby prawne do korzystania z jej usług.

Z jednej strony prokuratorzy alarmują, że nie mają wystarczającej ilości środków ochrony osobistej by w czasie epidemii koronowirusa, bezpiecznie wykonywać czynności. Z drugiej - specustawa, która przed COVID-19 ma chronić - daje im kolejne uprawnienia i wzmacnia pozycję. - Trend nie jest nowy, prokurator staje się nadsędzią - mówią prawnicy.

Stan epidemii to także utrudniony dostęp do poczty, długie kolejki, ograniczenie godzin otwarcia. Zdarza się, że cała poczta jest na kwarantannie, a musimy nadać pilny list lub odebrać avizo z urzędu lub sądu. Powstaje też problem jak udowodnić, że poczta była zamknięta? A przecież nadal obowiązuje tzw. fikcja doręczeń po podwójnym avizo.

O zapewnienie - mimo epidemii koronawirusa - dostępu do nieodpłatnych usług pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego i mediacji - zaapelowały samorządy prawnicze. Ministerstwo Sprawiedliwości przyznaje, że obecnie wiele osób doświadcza trudności i problemów, których rozwiązanie wymaga pomocy prawnej. Zaleca takie wsparcie m.in. online.

Wszyscy chcący organizować w maju wybory prezydenckie mogą odpowiadać za popełnienie przestępstwa - stwierdzają w przyjętym w poniedziałek stanowisku sędziowie ze Stowarzyszenia "Themis". I wzywają innych sędziów, którzy są członkami komisji wyborczych, do wycofania się z tych organów. A Forum Współpracy Sędziów domaga ogłoszenia stanu nadzwyczajnego.

Zgodnie z przyjętą 28 marca przez Sejm nowelą specustawy dotyczącej koronowirusa, aplikanci adwokaccy i radcowscy mogą liczyć na dodatkowe siedem dni bezpłatnego urlopu na przygotowanie się do egzaminu - który nie mógł odbyć się w marcu. Z kolei aplikantom sędziowskim przyznano dodatkowe 3 miesiące stypendium, chodzi o osoby egzaminowane w 2019 r.

Obowiązek informowania klienta o alternatywnych sposobach rozwiązania sporu, rezygnacja z części ograniczeń związanych z reklamą i wskazanie, że w przypadku adwokatów jest możliwa, ale jako informacja o ich działalności zawodowej - to jedne z głównych zmian proponowanych do nowego Kodeksu Etyki Adwokackiej.

Jedne kancelarie prawne kwitną, prawnicy otrzymują więcej zleceń niż zazwyczaj, zwłaszcza eksperci od restrukturyzacji, prawa upadłościowego i prawa pracy. Inne - już odczuwają zastój, bo od połowy marca żadne rozprawy sądowe się nie odbyły. Jeśli ich klienci upadną, to stworzą się wielkie zatory płatnicze i mogą pociągnąć mniejsze kancelarie.

Ministerstwo Sprawiedliwości na czas epidemii koronawirusa otwiera nowe możliwości w komunikacji sądów ze stronami, ale też komornikami. Po tygodniu prac nad projektem zmian w specustawie, który dawał początkowo możliwość wnoszenia pism procesowych online, idzie dalej i proponuje, by w ten sam sposób strony mogły otrzymywać pisma z sądów.

Zaprzestanie wysyłki korespondencji sądowej wydaje się dobrym rozwiązaniem, ma jednak negatywne skutki dla szeregu uczestników postępowania - pełnomocników z urzędu, kuratorów procesowych, mediatorów, biegłych sądowych i tłumaczy. Co z tego, że wydawane są postanowienia o przyznaniu im wynagrodzeń, skoro nie są doręczane. Skutek to brak prawomocności - pisze sędzia Zbigniew Miczek.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie systemu postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów są niedopuszczalne - stwierdził w czwartek Trybunał Sprawiedliwości UE, odpowiadając na pytania sądów z Łodzi i Warszawy. Ale dodał, że zadawanie przez sędziów pytań nie może być podstawą dyscyplinarek wobec nich.

Koronawirus ograniczył pracę sądów, a to może bezpośrednio uderzyć w pełnomocników z urzędu, kuratorów procesowych, mediatorów i biegłych sądowych - alarmują prawnicy. Żeby postanowienie o wynagrodzeniu było prawomocne, musi bowiem zostać doręczone. Tymczasem NRA wystąpiła do MS w sprawie należności dla adwokatów - zaległości sięgają kilku miesięcy.

Propozycje Ministerstwa Sprawiedliwości idą wyraźnie w kierunku wygaszenia pracy sądów. Taka decyzja byłaby słuszna, gdybyśmy wiedzieli, że epidemia potrwa kilka tygodni, a przecież wszyscy wiemy, że tak nie będzie. Trzeba więc znaleźć sposób, by wymiar sprawiedliwości jednak nie stanął - piszą adwokaci Grzegorz Prigan, Karol Pachnik.

W związku z epidemią koronawirusa na 21 kwietnia przesunięty został termin Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego w celu wyboru kandydatów na I prezesa tego sądu. Prof. Małgorzata Gersdorf kończy swoją kadencję na tym stanowisku 30 kwietnia. Jeśli do tego czasu nie zostanie wybrany następca, powołana zostanie osoba czasowo kierująca Sądem Najwyższym.

Na podstawie decyzją przedstawicieli rządów państw członkowskich Unii Europejskiej z 11 marca 2020 r., od 23 marca br. na stanowisko rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości, na kadencję trwającą do 6 października 2024 r., został powołany francuski prawnik Jean Richard de la Tour.