Wśród osób pobierających w grudniu 2024 r. emeryturę w wysokości niższej niż najniższa, aż 46 proc. (45,7 proc. mężczyzn i 46,1 proc. kobiet) miało emeryturę wyliczoną jedynie z kwoty zwaloryzowanego kapitału początkowego (nie miało odnotowanych składek) – twierdzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, że osoby te nie odprowadziły ani jednej składki na ubezpieczenie emerytalne po 1998 r. Co ciekawe, brak kapitału początkowego Zakład obserwuje u 5,3 proc. (7,4 proc. ogółu mężczyzn i 4,7 proc. kobiet) emerytów pobierających w grudniu 2024 r. emeryturę w wysokości niższej niż najniższa.

Do dodatku dopełniającego nie są uprawnione osoby z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy. Taka sytuacja różnicuje osoby często z takimi samymi niepełnosprawnościami, ale z innym czasem ich nabycia – przed osiągnięciem pełnoletniości lub już po ukończeniu 18 lat. Resort rodziny przygotował projekt ustawy o dodatku dopełniającym dla osób pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy, ale nie może on jeszcze zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.

Zdarza się, że ZUS stawia przedsiębiorcom zarzuty fikcyjnego zatrudnienia pracowników w celu wyłudzenia świadczeń, bez oparcia w materiale dowodowym. Wydaje się, że zarzuty mają pasować do z góry przyjętej tezy. W efekcie chorzy pozostają często bez środków do życia i muszą czekać na orzeczenie sądu – mówi Michał Cielibała, doradca podatkowy, prezes Biurex.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ostrzega przed fałszywymi mailami. ZUS nie kieruje do swoich klientów drogą mailową informacji z prośbami o podanie danych wrażliwych czy o błędnym logowaniu do PUE ZUS, w których zachęca do otwierania plików lub linków - przypomina ZUS. I przestrzega, żeby w żadnym przypadku nie odpowiadać na maile, ani nie otwierać załączników pochodzących od oszustów.

Ministerstwo Pracy zamierza podjąć analizę, wraz z oszacowaniem skutków finansowych ewentualnej zmiany przepisów, w sprawie wydłużenia okresu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne dla osób pobierających świadczenia opiekuńcze. Obecnie nie prowadzi żadnych prac legislacyjnych w tym obszarze. Tymczasem opiekunowie osób z niepełnosprawnościami, którzy pobierają świadczenie pielęgnacyjne, mają opłacane przez państwo składki tylko przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia, co równa się najniższej emeryturze.

W sytuacji równoczesnego pobierania renty rodzinnej i renty socjalnej oba świadczenia jako samoistne tytuły ubezpieczenia zdrowotnego powinny być obciążone składką na ubezpieczenie zdrowotne, stosownie do art. 82 ust. 6 i 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Skoro ani jedna, ani druga renta nie zostały wskazane w katalogu wyłączeń, to w sytuacji pobierania przez ubezpieczonego tych dwóch świadczeń, właściwy organ rentowy odlicza, pobiera i odprowadza składkę od każdego z tych świadczeń - taki jest sens uchwały trzech sędziów Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN.

Dyrektywa work-life balance przynosi efekty i zachęca ojców do zaangażowania się w opiekę nad dziećmi. W 2024 roku aż 41 900 ojców skorzystało z urlopu rodzicielskiego – ponad dwa razy więcej niż w 2023 roku (19 000) i jedenaście razy więcej niż w 2022 roku (3 700) – poinformował we wtorek Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Według danych Zakładu liczba panów, którzy wykorzystali swój urlop ojcowski wyniosła 162 300, co stanowi 64 proc. uprawnionych.

Niezdolność do pracy należy rozumieć jako obiektywnie istniejący stan, który uniemożliwia podjęcie pracy z przyczyn zdrowotnych, bez względu na to, czy został stwierdzony zaświadczeniem lekarskim. W sferze realizacyjnej niemożliwe jest nabycie prawa do zasiłku bez wykazania niezdolności do pracy zaświadczeniem lekarskim. Niemniej sam fakt niezdolności do pracy może zostać udowodniony innymi dowodami, np. opinią biegłego.

Na koniec 2024 roku liczba zadłużonych aktywnych płatników wzrosła o prawie 2 proc. w porównaniu z 2023 rokiem. Zdaniem ekspertów zmiana ta jest dość niepokojąca. Zadłużonych pozostaje aż ok. 28 proc. płatników. Z kolei łączna kwota zadłużenia powiększyła się o ponad 1,5 mld zł, czyli o ponad 8 proc., podczas gdy liczba złożonych wniosków o układ ratalny spadła o 1,4 proc.

Wprowadzenie do porządku prawnego art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej stanowi przykład naruszenia szeregu standardów konstytucyjnych. Analizując orzecznictwo dotyczące tego przepisu, można zauważyć, że często pojawia się teza, iż emeryt od 6 czerwca 2012 roku, czyli od chwili ogłoszenia ustawy nowelizującej wprowadzającej art. 25 ust. 1b, powinien był wiedzieć, że stan prawny uległ zmianie i w przypadku emeryta pobierającego emeryturę wcześniejszą, emerytura przyznana mu w wieku powszechnym ulegnie obniżeniu. Z tezą tą nie sposób się jednak zgodzić – pisze dr Andrzej Hańderek.

Dobrowolny ZUS zakłada indywidualną odpowiedzialność za brak środków na starość. Bez przymusu odprowadzania składek tacy ludzie oczekiwaliby od państwa wsparcia. Owszem, żyjemy w Europie, gdzie opieka socjalna jest standardem, ale chcemy, żeby każdy był kowalem swojego losu i płacił składki, aby miał wypracowaną przez siebie emeryturę - mówi Zbigniew Derdziuk, prezes ZUS, w rozmowie z Prawo.pl. Podkreśla, że osoby prowadzące działalność gospodarczą mają możliwość płacenia wyższych składek emerytalnych niż ryczałt. A ile osób to robi? Mniej niż 1 procent.

Niektóre ośrodki pomocy społecznej uznają orzeczenia wydane przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności za ostateczne, mimo, że zostały one zaskarżone do sądu. Wstrzymują wtedy wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego. Chodzi o różną interpretację jednego z przepisów ustawy o rehabilitacji, który obowiązuje od sierpnia ubiegłego roku. Orzecznictwo nie jest jeszcze ugruntowane i nie ma jednolitej praktyki, przepisy są więc różnie interpretowane przez poszczególne ośrodki.

Od 1 lutego rodzice i opiekunowie mogą składać wnioski o 800 plus na nowy okres świadczeniowy, który potrwa od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wypłynęło już blisko 2,6 mln takich wniosków na ponad 4 mln dzieci - poinformował ZUS we wtorek. Od daty złożenia wniosku z wymaganymi dokumentami zależy termin ustalenia prawa i wypłaty świadczenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi analizy dotyczące oskładkowania pracy platformowej - świadczonej m.in. za pośrednictwem stron internetowych czy aplikacji mobilnych - dowiedział się serwis Prawo.pl. Prawnicy nie są tym zaskoczeni - twierdzą, że w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych nie trzeba wyodrębniać takiej pracy jako nowego tytułu do ubezpieczeń. Należy natomiast precyzyjnie określić podmiot, który będzie miał obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń oraz składkowego - wiąże się to z przekazywaniem do ZUS m.in. danych o osiąganych przychodach.

Możliwość ustalenia wysokości emerytury powszechnej, bez pomniejszania podstawy obliczenia emerytury o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych, o ile wniosek o emeryturę wcześniejszą został złożony przed 6 czerwca 2012 r., a prawo do emerytury powszechnej zostało ustalone decyzją ZUS po 2012 r. – przewiduje projekt ustawy, który został wpisany do rządowego wykazu prac legislacyjnych. Regulacją mają zostać objęte kobiety urodzone w latach 1954-1959 i mężczyźni urodzeni w latach 1949-1952 oraz w 1954.

Nawet incydentalna praca, choćby umowa zlecenia na kilkugodzinny wykład na uczelni, powoduje automatyczne wyrejestrowanie z dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Prawnicy ostrzegają: taka jest ustawa i takie są elementy umowy, które nie podlegają negocjacjom, bo wynikają z przepisów. A jedyne co zostaje ubezpieczonym, to uważnie czytać umowy podpisywane z NFZ.

W tym roku, po marcowej waloryzacji, próg dochodowy dla świadczenia uzupełniającego wzrośnie nieznacznie o około 130 zł. Osoby uprawnione nie muszą składać nowych wniosków o świadczenie chyba że upłynął okres, na który była orzeczona niezdolność do samodzielnej egzystencji lub gdy nowy próg umożliwia uzyskanie świadczenia. Wzrost progu dochodowego może bowiem oznaczać, że ze świadczenia skorzysta więcej osób.

Trzeba usunąć z przepisów dolne ograniczenie wagi urodzeniowej dziecka, bo matki lub ojcowie wcześniaków nie będą kwalifikowali się w ogóle do dodatkowego urlopu macierzyńskiego - alarmują czytelnicy. Obawiają się, że gdy 19 marca 2025 r. wejdą w życie zmienione przepisy Kodeksu pracy, wpisane do nich 1000 g masy urodzeniowej dziecka będzie rodziło problemy dla rodziców wcześniaków.

Świadczenie pielęgnacyjne jest przychodem matki lub ojca, a nie dziecka z niepełnosprawnością, które jest na utrzymaniu rodzica, który się nim opiekuje. Dlatego przychodu z tytułu świadczenia nie uwzględnia się przy ustalaniu dochodu osoby z niepełnosprawnością, dzięki czemu rodzic może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Taką interpretację indywidualną od dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej otrzymała jedna z matek.

W związku z nieopublikowanym, korzystnym dla wcześniejszych emerytów, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 140/20, Marcin Wiącek, rzecznik praw obywatelskich, wystąpił do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Chce m.in. wiedzieć, na jakim etapie są prace nad projektem ustawy, który ma rozwiązać problem pomniejszania emerytury powszechnej o kwotę wypłaconych emerytur wcześniejszych.