Śmierć mózgowa i jej konsekwencje dla prawa transplantacyjnego
Pobranie komórek, tkanek lub narządów do przeszczepienia jest dopuszczalne po stwierdzeniu trwałego nieodwracalnego ustania czynności mózgu (śmierci mózgu). Na gruncie polskiego prawa definicja śmierci mózgowej, jak i wszelkie przesłanki, oraz procedury pozwalające na jej stwierdzenie zawarte zostały w obwieszczeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie kryteriów i sposobu stwierdzenia trwałego nieodwracalnego ustania czynności mózgu (M.P. Nr 46, poz. 547). Z treści niniejszego dokumentu wynika, że śmierć jest zjawiskiem zdysocjowanym. Oznacza to, że śmierć ogarnia tkanki i układy w różnym czasie. W rezultacie prowadzi to do dezintegracji ustroju jako całości funkcjonalnej i kolejnego, trwałego wypadania poszczególnych funkcji w różnej sekwencji czasowej. Niektóre funkcje ustroju lub ich części mogą utrzymywać się przez pewien czas w oderwaniu od innych, wcześniej obumarłych. Taki charakter zjawiska śmierci obserwować można w sposób szczególny w sytuacjach, w których śmierć objęła już mózg, ale krążenie krwi jest nadal zachowane. Z powyższego wynika, że stan mózgu rozstrzyga w sposób ostateczny o życiu lub śmierci człowieka. Nieustanne poszerzanie wiedzy i doświadczenia lekarskiego, wdrażanie nowych metod i technologii medycznych jest na porządku dziennym. Pozwala to na wprowadzanie do praktyki coraz lepszych, pewniejszych sposobów postępowania diagnostycznego i terapeutycznego. Włączenie do procedur ustalania śmierci mózgu metod instrumentalnych to bardzo istotne uzupełnienie badań klinicznych, a w niektórych przypadkach również postępowanie o charakterze rozstrzygającym, bez wykorzystania którego stwierdzenie śmierci mózgu nie może zostać uznane za dopuszczalne.