Rośnie liczba wydanych decyzji, wysokość nakładanych kar, a także ocena w globalnym rankingu GCR – wynika z rocznego sprawozdania Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Spada natomiast – i to drugi rok z rzędu – liczba zgłoszeń od sygnalistów w sprawach dotyczących konkurencji. Prawnicy przestrzegają jednak, by nie nadinterpretować tych statystyk. Dla organu antymonopolowego znaczenie ma nie ilość, lecz jakość otrzymywanych sygnałów.
UOKiK w niedawno opublikowanym raporcie rocznym podał, że w 2025 r. wydał 900 decyzji, podczas gdy rok wcześniej było ich 751. W sprawach dotyczących konkurencji liczba decyzji wzrosła co prawda nieznacznie (370 wobec 353), ale w sprawach konsumenckich ten wzrost jest już zauważalny (530 wobec 398). Łączna wysokość kar nałożonych przez urząd w roku 2025 po raz pierwszy przekroczyła miliard złotych (1,15 mld zł). Rośnie liczba nowych postępowań z zakresu konkurencji: wyjaśniających (24 wobec 15) i antymonopolowych (13 wobec 11). Potwierdzeniem rosnącej pozycji polskiego organu antymonopolowego jest najwyższa w historii jego ocena w rankingu Global Competition Review (GCR), w którym otrzymał 3,5 gwiazdki.
Sprawozdanie UOKiK za 2025 r. przypomina o kilku sukcesach w ograniczaniu nieprawidłowej konkurencji. Przykładami są dwa zakończone postępowania stwierdzające zmowy na rynku maszyn rolniczych, postępowanie w sprawie zmowy zawartej pomiędzy dystrybutorem ekspresów do kawy a największymi sieciami AGD, czy wykrycie zmowy na rynku pracy, polegającej na ograniczeniu możliwości przechodzenia kierowców z jednej firmy transportowej do drugiej.
Mogłoby się wydawać, że coraz bardziej zauważalna aktywność organu przyczyni się także do wzrostu otrzymywanych przez niego zgłoszeń. I chociaż „zawiadomień o antykonkurencyjnych praktykach” i „innych sygnałów” faktycznie jest więcej, to wyraźnie spada liczba „anonimowych sygnałów poprzez platformę”. W sprawozdaniu za 2025 r. UOKiK dość oględnie podaje, że otrzymał ich 9999.
Bardziej wylewny był rok wcześniej, gdy w podobnej rubryce opisywał, że chodzi o anonimowe powiadomienia przez platformę dla sygnalistów. Wtedy jednak zgłoszeń odnotowano więcej, bo 14 038. UOKiK, zadowolony z tego wyniku, pisał, że duża liczba zgłoszeń może wynikać z coraz większej świadomości społecznej na temat jego działań. - Szczególnie cennymi sygnałami są te, które pochodzą od obecnych lub byłych pracowników firm uczestniczących w nielegalnych ustaleniach - podsumowywał.
Jeszcze szerzej o programie „Sygnalista” informował w sprawozdaniu sprzed dwóch lat. W 2023 r. liczba zgłoszeń osiągnęła historyczne maksimum i wyniosła 15 545, co było wzrostem sześciokrotnym. - Sygnały można przekazywać poprzez e-formularz, a zastosowany system gwarantuje zgłaszającym ochronę i całkowitą anonimowość, także wobec Urzędu - czytamy w sprawozdaniu za 2023 r.
Zestawienie statystyk z ostatnich trzech lat wskazuje, że sygnałów jest coraz mniej.
| Rok | Liczba anonimowych powiadomień | Zmiana r/r (liczbowo) | Zmiana r/r (procentowo) |
|---|---|---|---|
| 2023 | 15 545 | - | - |
| 2024 | 14 038 | -1 507 | -9,69 proc. |
| 2025 | 9 999 | -4 039 | -28,77 proc. |
Dlaczego tak się dzieje? Radosław Żuk, partner w Kancelarii Żuk Pośpiech oraz doradca podatkowy, podkreśla, by spadek liczby anonimowych zgłoszeń do UOKiK postrzegać ostrożnie.
Sama tendencja jest widoczna, gdyż po skokowym wzroście zainteresowania platformą liczba informacji przekazywanych przez sygnalistów maleje. Nie musi to jednak oznaczać, że naruszeń prawa konkurencji jest mniej ani że narzędzie traci znaczenie. Bardziej prawdopodobne jest, że po okresie intensywnego zainteresowania następuje naturalna stabilizacja sposobu korzystania z tego kanału pozyskiwania informacji - uważa.
Michał Derdak, radca prawny z Wolf Theiss Polska, zgadza się, że spadek liczby zgłoszeń nie ma charakteru systemowego. - W mojej ocenie jest to naturalna stabilizacja po okresie wzmożonego zainteresowania, wynikającego z okoliczności minionych lat - wyjaśnia. - Duża liczba zgłoszeń w latach 2022-2023 była powiązana z intensywnymi działaniami promocyjnymi Urzędu, w tym głośną kampanią „Zmowa rynkowa? Daj sygnał!”. Obecnie temat ten nie jest już tak mocno eksponowany w mediach. Ponadto, w tamtym okresie toczyła się intensywna dyskusja wokół unijnej dyrektywy i polskiej ustawy o sygnalistach, co dodatkowo napędzało ruch na platformie - dodaje mec. Derdak.
Radosław Żuk uważa, że w Polsce zgłoszeń jest wciąż bardzo dużo, jeśli porównamy dane z UOKiK ze statystykami z innych państw. W Niemczech Bundeskartellamt wykazuje ok. 600 tego typu sygnałów rocznie, hiszpański organ w 2024 r. otrzymał ich 213, a włoski AGCM - 194.
- Liczba 10 tysięcy zgłoszeń w 2025 r. to wciąż bardzo duża liczba - oznacza to, że średnio każdego dnia spływa do UOKiK blisko 30 sygnałów. To dowód na to, że platforma na stałe wpisała się w świadomość przedsiębiorców i pozostaje istotnym narzędziem, nawet bez ciągłego wsparcia kampaniami medialnymi - wtóruje mu mec. Michał Derdak.
Prawnicy zgadzają się, że nie ilość, a jakość sygnałów ma znaczenie dla postępowań prowadzonych przez organ. - UOKiK wielokrotnie wskazywał, że najbardziej wartościowe są informacje poparte dowodami, pochodzące od osób z wewnątrz firm. Wiele z tysięcy zgłoszeń z lat ubiegłych mogło w ogóle nie nadawać się do wszczęcia sprawy lub dotyczyć kwestii leżących poza kompetencjami antymonopolowymi urzędu - mówi mec. Derdak.
- Możliwe, że część wcześniejszych zgłoszeń miała charakter ogólny, niepełny albo niezwiązany bezpośrednio z naruszeniami prawa konkurencji. Wraz z dojrzewaniem systemu liczba takich sygnałów mogła się zmniejszyć - mówi Radosław Żuk. Jego zdaniem spadek liczby zgłoszeń nie powinien być automatycznie interpretowany pozytywnie lub negatywnie.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
