Tranzycja prawna w Polsce to wciąż emocjonalnie i formalnie trudna ścieżka. Jeszcze niedawno wymagała... pozwu przeciwko własnym rodzicom. Choć ustawodawca milczy, w marcu Sąd Najwyższy wydał uchwałę, która wywróciła całą dotychczasową procedurę o 180 stopni. Co się zmieniło?

W grudniu 2024 roku mediana wynagrodzeń miesięcznych brutto w gospodarce narodowej była niższa o 20,2 proc. od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w tym miesiącu - podał GUS. Natomiast mediana wynagrodzeń mężczyzn była o 2,2 proc. wyższa od mediany wynagrodzeń ogółem, a mediana wynagrodzeń kobiet - o 2 proc. niższa.

Obecne przepisy uniemożliwiają uzyskanie prawa wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki i położnej osobom z toczącym się postępowaniem karnym. Rzecznik praw obywatelskich zwraca uwagę, że tak restrykcyjne przepisy mogą naruszać zasady domniemania niewinności. W związku z tym resort planuje zmiany legislacyjne - oceny indywidualnych przypadków dokonają samorządy zawodowe.

Nie ma przepisu w kodeksie pracy, który pozwalałby pracodawcom kierować pracowników na dodatkowe badania medycyny pracy, gdy mają uzasadnione podejrzenia co do stanu zdrowia pracownika - nie tylko psychicznego, ale także np. ich wzroku. Pracodawcy radzą sobie z tym, przyśpieszając badania okresowe, ale - ze względu na stanowisko Urzędu Ochrony Danych Osobowych - nie mogą w skierowaniu podać powodu, dla którego pracownika na to badanie kierują.

Jak wynika z najnowszych danych Związku Powiatów Polskich, z 219 szpitali powiatowych tylko 39 wykazało zysk ze sprzedaży za 2024 rok. Placówki są generalnie w fatalnej sytuacji finansowej, a łączna kwota wymagalnych zobowiązań przekroczyła już miliard złotych. Plany dotyczące reform i programów naprawczych są przewidziane w ustawie o sieci szpitali, jej przyjęcie zostało jednak po raz kolejny przesunięte.

9 czerwca księgowi obchodzą swoje święto. Wskazują, że do największych wyzwań w ich zawodzie należy obecnie rozwój sztucznej inteligencji i sposób jej wykorzystania dla usprawnienia pracy. Księgowi i biura rachunkowe mają też wiele pracy w związku z wdrażaniem Krajowego Systemu e-Faktur.

Czy prezydent miasta miał prawo skierować kierowcę na badania lekarskie w związku z podejrzeniami co do jego stanu zdrowia, mimo że nie było jednoznacznych dowodów medycznych potwierdzających te schorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję prezydenta miasta o skierowaniu na kontrolne badania lekarskie. Rozstrzygnięcie to podważył Naczelny Sąd Administracyjny.

Tegoroczna kampania prezydencka miała wyjątkowo burzliwy przebieg - emocje sięgnęły zenitu i długo jeszcze nie opadną. Co za tym idzie, w mediach społecznościowych pojawiają się ostre i często niezbyt wyrafinowane komentarze na temat prezydenta-elekta. Choć godność prezydenta chroni prawo karne, to elekta ten przepis nie dotyczy - musi dochodzić sprawiedliwości jak każdy obywatel.

W sporach budowlanych dobrze jest unikać emocji. Oszczędność czasu może zapewnić arbitraż. Mediacja, chociaż nie zawsze skuteczna, również bywa dobrym narzędziem dla tych, którym rzeczywiście zależy na ugodzie. Rozmawiali o tym uczestnicy konferencji „Spory budowlane - negocjacje, mediacje, sąd”.

Działający w Polsce od ponad 11 lat system powiadamiania ratunkowego (SPR), nie jest ani jednolity, ani w pełni funkcjonalny - takie wnioski wynikają z kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli. Mimo wprowadzanych rozwiązań, nadal występują poważne niedociągnięcia w wykorzystaniu i wdrażaniu nowoczesnych technologii, dzięki którym docieranie do osób potrzebujących pomocy może być szybsze.

Trybunał Konstytucyjny odroczył w czwartek bez terminu rozprawę w sprawie uchwalonej w lipcu 2024 r. nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Wcześniej pełen skład TK wysłuchał uczestniczących w posiedzeniu: doradcy prezydenta RP Dariusza Dudka i dwóch członków Rady. Według założeń nowelizacji, 15 sędziów KRS wybieraliby wszyscy sędziowie w Polsce w wyborach bezpośrednich, poprzez tajne głosowanie.

Opublikowano rozporządzenie wprowadzające nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego dla pracowników Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Nowością jest określenie maksimum dla stanowisk kierowniczych na poziomie do 23 tys. zł. W przypadku stanowisk samodzielnych górna stawka wzrośnie z 14,5 tys. zł do 18,9 tys. zł. Nie będzie dolnych widełek. Przepisy zaczną obowiązywać 19 czerwca br.

Mężczyźni urodzeni w latach 1949–1952 i w roku 1954 oraz kobiety urodzone w latach 1954–1959, którzy przed dniem 6 czerwca 2012 r. złożyli wniosek o przyznanie emerytury częściowej lub emerytury na podstawie specjalnych przepisów, natomiast prawo do emerytury powszechnej nabyły po dniu 31 grudnia 2012 r., będą mieli ustaloną podstawę obliczenia emerytury bez potrącania kwot wypłaconych emerytur wcześniejszych.

Weszły w życie przepisy ustawy powodziowej 3.0, która wprowadza trzy ścieżki wykupu nieruchomości: wykup jednorazowy na wniosek osoby fizycznej lub gminy w przypadku domów zniszczonych na skutek powodzi. Wykupy inicjowane w 2025 r. przez Wody Polskie – dla nieruchomości położonych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Trzeci wariant dotyczy rządowego wykupu nieruchomości na lata 2026-2034.

10 czerwca br. w Crowne Plaza w Warszawie odbędzie się tegoroczna edycja konferencji AI & MEDTECH CEE. To pierwsze na tak dużą skalę w Europie środkowo-wschodniej wydarzenie poświęcone sztucznej inteligencji i innowacjom w zdrowiu. Nadal można się rejestrować i wziąć udział w konferencji (stacjonarnie lub online). Uczestnictwo jest nieodpłatne, a Prawo.pl zostało patronem medialnym wydarzenia.

Krajowa Administracja Skarbowa stosuje zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. Sytuację podatników dodatkowo poprawi planowane rozszerzenie tej zasady na stanu faktycznego. Jednak ocena, czy w konkretnej sprawie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, pozostaje w gestii organu rozpatrującego tę sprawę - wyjaśnia Ministerstwo Finansów. Według ekspertów pozycja podatników wymaga wzmocnienia.

Martwe dusze na listach poparcia niemal wszystkich kandydatów, nieaktualne nazwiska, niewłaściwe podpisy, PESEL-e, wyborcy bez praw wyborczych - i nikt za to nie odpowiada. Zakończona kampania prezydencka pokazała, że system rejestracji komitetów i samych kandydatów należy poprawić. Czy trzeba jednak zwiększyć limity 1000 podpisów dla utworzenia komitetu i 100 tys. na zarejestrowanie kandydata? Eksperci wskazują inne rozwiązania. I dziwią się, dlaczego wciąż nie ma woli politycznej, aby je wprowadzić.

Od wielu miesięcy planowane były przez rząd kroki przywracające praworządność w wymiarze sprawiedliwości. Teraz, gdy na prezydenta został wybrany Karol Nawrocki, przygotowywane ustawy mogą nie wejść w życie. Prawnicy mówią wprost: trzeba przemyśleć kroki związane choćby z Sądem Najwyższym, Trybunałem Konstytucyjnym czy Krajową Radą Sądownictwa. W przypadku tej ostatniej – w ich ocenie – warto rozważyć wybór nowych sędziów/członków na podstawie obecnej regulacji, ale z udziałem zgromadzeń sędziowskich.

Opłata wnoszona przez producentów ma być ponoszona za każdy kilogram wprowadzanych opakowań, a Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska będzie pełnić rolę organizacji odzysku. Podstawowe założenia przepisów o rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) trafiły wreszcie do wykazu prac Rady Ministrów, a projekt ustawy ma być gotowy w III kwartale br.

Resort rodziny, pracy i polityki społecznej zaproponował podniesienie płacy minimalnej w 2026 roku z obecnych 4666 zł do 5020 zł, czyli o 7,6 proc. Nie musi to być wcale przejaw troski o pracowników, a przynajmniej nie wyłącznie. Zyskuje na tym także budżet państwa, do którego dzięki takiej podwyżce, szerokim strumieniem popłyną pieniądze z wyższych składek na ubezpieczenie społeczne, wyższych grzywien nakładanych przez skarbówkę, mandatów karnych i z… PIT. Zdaniem prawników, państwo samo stymuluje szarą strefę i zachęca przedsiębiorców do ucieczki od legalnych form zatrudnienia.