- Czy w przypadku śmierci osoby, która zdążyła przed śmiercią złożyć wniosek do ZUS o świadczenie wspierające, ale nie otrzymała jeszcze decyzji, ZUS wypłaci rodzinie pieniądze jako świadczenie niezrealizowane, i czy wypłaci tym sposobem zaległą kwotę od daty złożenia wniosku do WZON? – pyta internauta na forum poświęconym świadczeniu wspierającemu. Nie jest to odosobnione pytanie. Wbrew pozorom to nie tak rzadkie sytuacje, gdyż czas oczekiwania na wydanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia jest zazwyczaj bardzo długi, trwa to wiele miesięcy. Dodatkowo potem ZUS ma określony czas (30 dni, w wyjątkowych sytuacjach dłużej) na rozpatrzenie wniosku o świadczenie wspierające. Zdarzało się, że osoby bardzo schorowane nie doczekały przyznania świadczenia przez ZUS lub jego wypłaty.
Czytaj również: Będą nowe zasady ustalania prawa do świadczenia wspierającego>>
ZUS musi wydać decyzję o przyznaniu świadczenia
W sytuacji, o którą pyta internauta, rodzina zmarłego nie otrzyma po nim świadczenia. Mogłaby je dostać tylko wtedy, kiedy ZUS wydałby już decyzję o przyznaniu świadczenia wspierającego, a osoba uprawniona zmarła potem, ale jeszcze przed jego wypłatą. – W przypadku gdy śmierć osoby z niepełnosprawnością nastąpiła po rozpatrzeniu wniosku o świadczenie wspierające, czyli po ustaleniu prawa do niego, a przed wypłatą świadczenia, przysługuje ono osobie, która mieszkała i wspólnie gospodarowała ze zmarłym. Środki wypłacane są na konto wskazane przez osobę ubiegającą się o świadczenie niezrealizowane – wyjaśnia Piotr Olewiński z biura prasowego ZUS. Zatem tylko wtedy osoba, która wspólnie mieszkała i gospodarowała ze zmarłym uprawnionym do świadczenia, otrzyma je oraz ewentualne wyrównanie za poprzednie miesiące. Nie musi to być osoba spokrewniona ze zmarłym, a jedynie wspólnie mieszkająca i gospodarująca z nim. Prawo do wypłaty świadczenia wspierającego przysługuje do 12 miesięcy od dnia śmierci osoby uprawnionej do niego. Aby otrzymać wypłatę niezrealizowanego świadczenia, bliski zmarłego musi złożyć do ZUS wniosek o symbolu SWN-INF - Zgłoszenie informacji w sprawie świadczenia wspierającego.
Zobacz też w LEX: Świadczenia rodzinne w świetle ustawy o świadczeniu wspierającym >
Nie można wnioskować o niezrealizowane świadczenie wspierające, jeśli osoba z niepełnosprawnością złożyła wniosek o świadczenie do ZUS, ale zmarła przed jego przyznaniem. ZUS nie ma wtedy bowiem podstaw, żeby sprawdzić, czy zmarły spełniał warunki do otrzymania świadczenia wspierającego, czyli:
- miał decyzję wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności z liczbą punktów, która uprawnia do świadczenia,
- złożył wniosek do ZUS o świadczenie wspierające po uzyskaniu ostatecznej decyzji wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON),
- skończył 18 lat,
- mieszkał w Polsce,
- był obywatelem Polski albo Unii Europejskiej (UE) lub Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), a jeśli nie – to przebywał w Polsce i miał dostęp do rynku pracy.
Cena promocyjna: 47.2 zł
|Cena regularna: 59 zł
|Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 44.25 zł
Kiedy świadczenie wspierające nie przysługuje
ZUS nie wypłaci świadczenia wspierającego bliskim zmarłego, jeśli ten miał prawomocną decyzję WZON o poziomie potrzeby wsparcia, ale nie złożył wniosku do ZUS o świadczenie. Sąd Okręgowy w Tarnowie rozpatrywał sprawę (sygn. akt IV U 77/25) o wypłatę świadczenia niezrealizowanego, którego nie przyznał ubiegającej się o nie. Skarżącą była córka. Jej matka otrzymała 99 punktów w skali oceny poziomu potrzeby wsparcie we WZON. Matka nie zdążyła jednak złożyć wniosku do ZUS o świadczenie wspierające. Decyzja ze WZON stała się ostateczna 31 grudnia 2024 r. Matka zmarła 4 stycznia 2025 r. Przed śmiercią nie złożyła wniosku do ZUS o świadczenie, zrobiła to jej córka 17 stycznia 2025 r. Sąd uznał, że nie ma tu zastosowania art. 4 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, który mówi o tym, że w razie śmierci osoby uprawnionej pobierane przez nią świadczenie przysługuje osobie wspólnie z nią zamieszkującej i gospodarującej za pełny miesiąc, w którym zmarła.
- Dyspozycja tego przepisu odnosi się do sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna pobierała świadczenie wspierające, tymczasem uprawniona nie pobierała tego świadczenia, mimo że decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna, ale przed jej śmiercią nie został złożony wniosek o przyznanie świadczenia wspierającego, zaś wniosek o wypłatę tego świadczenia jako niezrealizowanego został złożony już po jej śmierci przez odwołującą K. T. Zatem nie można było uznać, że zmarła M. J. była uprawniona do świadczenia wspierającego – czytamy w uzasadnieniu wyroku sądu.
- W sytuacji, gdy osoba z niepełnosprawnością otrzymała decyzję o poziomie potrzeby wsparcia, a nie złożyła wniosku o świadczenie wspierające, bo zmarła, to świadczenie nie przysługuje – podsumowuje Piotr Olewiński.
Jak poinformował nas ZUS, dotychczas świadczenie niezrealizowane po osobie pobierającej świadczenie wspierające otrzymało 2716 osób.
Sprawdź też w LEX:
Czy przy świadczeniu wspierającym należy się ubezpieczenie zdrowotne? >
Czy jest możliwe łączenie świadczenia wspierającego z zasiłkiem stałym z pomocy społecznej? >
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji.
