Monika Pogroszewska: Już na początku stycznia 2026 roku odbędzie się VII Krajowy Zjazd Doradców Podatkowych, podczas którego wybrany zostanie skład nowej Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Dlaczego zdecydował się Pan kandydować na stanowisko szefa KRDP i jaka jest Pana wizja roli samorządu doradców podatkowych w najbliższych latach?
Mirosław Michna: Od lat aktywnie angażuję się w prace samorządu doradców podatkowych, więc nie jest to decyzja przypadkowa. Od 2010 roku pełnię funkcję sędziego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Doradców Podatkowych, a w latach 2010 - 2018 z ramienia KRDP wykonywałem obowiązki członka Państwowej Komisji Egzaminacyjnej. Byłem także delegatem Małopolskiego Oddziału Krajowej Izby Doradców Podatkowych (KIDP) na kolejne zjazdy doradców podatkowych, począwszy od trzeciego zjazdu, pełniłem też funkcję Przewodniczącego V Krajowego Zjazdu Doradców Podatkowych.
Uważam więc, że dysponuję dużym zasobem zaufania ze strony doradców podatkowych, których mam nadzieję reprezentować na Zjeździe oraz jako kandydat na przewodniczącego KRDP. Mogę również powiedzieć, że doskonale znam problemy tego zawodu i jestem gotów pracować nad ich rozwiązaniem – oczywiście w duchu współpracy – z każdą grupą doradców podatkowych.
Poza tym, że wywodzę się z dużej firmy doradczej, na co dzień pracuję w oddziale krakowskim, co daje mi możliwość współpracy z mniejszymi firmami w różnych regionach. Łączę zatem ugruntowane doświadczenie lokalne z perspektywą ogólnopolską oraz doświadczeniem międzynarodowym.
Jakie będą – Pana zdaniem – najważniejsze zadania nowej KRDP?
Lista jest długa, ale przede wszystkim należy wyróżnić cztery kluczowe zadania. Po pierwsze, konieczna jest kontynuacja prac nad wzmacnianiem wizerunku i znaczenia zawodu doradcy podatkowego, w tym dalsze rozszerzanie uprawnień doradców. Po drugie, prace nad zmianami trybu przyjmowania kandydatów do zawodu doradcy podatkowego. Po trzecie, kwestie ochrony zawodu i skutecznych działań nakierowanych na tych, którzy naruszają ustawę o doradztwie – nie tylko księgowych. Po czwarte, wypracowanie polityki wspierania małych regionów.
Odnosząc się do dwóch pierwszych wątków, chciałbym podkreślić, że zawód doradcy podatkowego jest zawodem zaufania publicznego. Oznacza to, że państwo nakłada na nas zadanie wspierania obywateli w realizacji ich obowiązków podatkowych. Z drugiej strony oczekuje od nas wysokiego poziomu wiedzy z zakresu podatków oraz kwestii celnych i księgowych. Dlatego zasadne wydaje się wykorzystanie tej wiedzy również w sprawach karnych skarbowych, gdzie istotą zarzutów są kwestie podatkowe, a także w postępowaniach cywilnych, dotyczących ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. Doradcy podatkowi powinni mieć możliwość występowania przed organami i sądami oraz doradzania klientom również w tych dziedzinach.
Idąc dalej – skoro doradcy podatkowi są wysokiej klasy specjalistami w zakresie prawa podatkowego – osoby posiadające wykształcenie prawnicze powinny móc kandydować na stanowiska sędziów sądów administracyjnych orzekających w sprawach podatkowych, na zasadach identycznych jak radcowie prawni czy adwokaci.
To oznacza, że konieczna jest kontynuacja zmian w ustawie o doradztwie podatkowym i aktach powiązanych. Zmiany zawarte w obecnej nowelizacji ustawy należy traktować jako początek drogi, a nie jej zakończenie. Przypomnijmy, że nowelizacja, która wejdzie w życie 1 marca 2026 roku, m.in. poszerzy zakres czynności wykonywanych przez doradców podatkowych oraz wzmocni ochronę zawodu.
Poza tym w rozmowach z doradcami podatkowymi, które prowadziłem, przygotowując się do zgłoszenia kandydatury, pojawiało się wiele ciekawych inicjatyw, w tym np. współpraca z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury w zakresie szkoleń przyszłych sędziów i prokuratorów w obszarze prawa podatkowego. Pojawiają się też pomysły spotkań konsultacyjnych z organami podatkowymi czy Krajową Informacją Skarbową. To inicjatywy, które w oczywisty sposób zwiększają rozpoznawalność zawodu, a tym samym jego prestiż.
Zobacz też w LEX: Klucz do skutecznej komunikacji w praktyce doradcy podatkowego >
W jaki sposób powinien się zmienić tryb przyjmowania kandydatów do zawodu?
To kwestia do dalszych dyskusji w nadchodzącej kadencji Rady.
Z jednej strony często podnosi się problem niskiej zdawalności egzaminów na doradcę podatkowego. Jednak z drugiej strony do egzaminu można przystąpić bez formalnego, organizowanego i nadzorowanego przez samorząd procesu przygotowania do zawodu, czyli bez aplikacji. To najbardziej otwarta formuła spośród zawodów zaufania publicznego. Wynika to z unikalnego charakteru zawodu doradcy podatkowego jako zawodu multidyscyplinarnego, skupiającego zarówno prawników, ekonomistów, jak i specjalistów z branży finansowej.
Jestem przeciwny preferowaniu dostępu do zawodu wyłącznie dla osób z wykształceniem prawniczym. Dlatego forma przygotowania do egzaminów i wykonywania tej profesji nie powinna być kopią tradycyjnej aplikacji prawniczej.
Przypomnę też, że nowelizacją ustawy o doradztwie podatkowym wprowadzono nowy model egzaminu ustnego, oparty na pracy z tekstami prawnymi. Poczekajmy na efekty nowej formuły.
Jeśli więc nie aplikacja, to co powinno się zmienić w zakresie przygotowania praktycznego?
Na pewno należy rozważyć wydłużenie praktyk, które obecnie trwają sześć miesięcy, w wymiarze ośmiu godzin tygodniowo. To okres zbyt krótki, aby stanowił wartościowy element procesu kształcenia. Rozwiązaniem wartym rozważenia mogłoby być wydłużenie praktyk np. do roku i które można by alternatywnie zastąpić rokiem pracy w kancelarii doradcy podatkowego lub firmie doradztwa podatkowego.
Warto też rozważyć model rozwoju współpracy z uczelniami. Już obecnie absolwenci uczelni, które zawarły umowy z komisją egzaminacyjną, są zwolnieni z części pisemnej egzaminu i muszą zdawać jedynie część ustną w ciągu dwóch lat od ukończenia studiów.
![Wykładnia prawa podatkowego. Zagadnienia filozofii, teorii i praktyki [PRZEDSPRZEDAŻ]](/gfx/prawopl/_thumbs/produkty_foto/83190/978-83-8438-017-8_,mXqL62OeqFTLkrXdmIyYmw.jpg)
Cena promocyjna: 159.2 zł
|Cena regularna: 199 zł
|Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 159.2 zł
A jeśli chodzi o trzeci punkt – ochronę zawodu?
Jak już wspomniałem, zawód doradcy podatkowego jest zawodem zaufania publicznego. Oznacza to nie tylko uprawnienia związane z realizacją zadań publicznych, ale również podleganie regulacjom, które mają zapewnić prawidłową i samodzielną realizację tych zadań. Gwarancją tego jest obowiązkowa przynależność do samorządu zawodowego. Przypomnijmy, że cechą samorządu jest niezależność, osobowość prawna, określona struktura władz, tajemnica zawodowa, własne źródła finansowania oraz własny system odpowiedzialności dyscyplinarnej i wymóg dokształcania. Co istotne, doradcy podatkowi mają także obowiązek posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej.
To determinuje odrębność zawodu doradcy podatkowego, również w odniesieniu do czynności usługowego prowadzenia ksiąg, które nie są wykonywane w ramach zawodu zaufania publicznego i nie podlegają podobnym regulacjom.
Dlatego uważam, że zakres usług świadczonych przez osoby prowadzące księgi – czyli zajmujące się prowadzeniem ksiąg rachunkowych, innych ewidencji oraz sporządzaniem zeznań i deklaracji podatkowych – powinien być interpretowany ściśle. Zdecydowanie nie obejmuje on tej części usług doradztwa podatkowego, która polega na sporządzaniu porad, opinii i wyjaśnień, zgodnie z art. 2 ustawy o doradztwie podatkowym.
Nie wynika to z oceny umiejętności poszczególnych osób, lecz z faktu, że funkcjonujemy w ramach odmiennych systemów, które różnią się choćby w zakresie tajemnicy zawodowej czy obowiązku posiadania ubezpieczenia OC.
Jesteśmy oczywiście gotowi do współpracy ze środowiskiem księgowych, ale granice między usługowym prowadzeniem ksiąg, a świadczeniem usług doradztwa podatkowego, powinny być wyraźnie zaznaczone.
Czytaj też w LEX: Nieuprawnione świadczenie usług doradztwa podatkowego – teoria i praktyka >
Wskazał Pan również na kwestie polityki wspierania małych regionów. Jak należy pogodzić interesy dużych i małych regionów w Izbie przy malejącej liczbie doradców podatkowych? Czy dopuszcza Pan łączenie regionów – a jeśli tak, na jakich zasadach powinno się to odbywać?
Jedną z największych wartości samorządu zawodowego jest jego obecność w poszczególnych regionach, ponieważ decyduje to o rozpoznawalności zawodu doradcy podatkowego. Dlatego temat małych regionów nie powinien sprowadzać się do dyskusji o ich łączeniu z większymi, czy likwidacji z powodów budżetowych. Powinniśmy raczej zastanowić się, jak zapewnić im stabilne funkcjonowanie i finansowanie. Uważam, że łączenie małych regionów z dużymi nie jest rozwiązaniem, ponieważ prowadziłoby de facto do likwidacji ich odrębności. Poza tym, jeśli chcemy napływu nowych doradców podatkowych, musimy pracować nie tylko na poziomie największych regionów, ale przede wszystkim tych mniejszych.
W dyskusjach z doradcami pojawiały się praktyczne propozycje wsparcia mniejszych regionów, jak np.: dofinansowanie inicjatyw lokalnych na poziomie oddziałów, współpraca z większymi regionami czy wykorzystanie środków z funduszu restrukturyzacyjnego Rady.
Liczyłbym też na pobudzenie aktywności oddolnej, która mogłaby wzmacniać wizerunek zawodu doradcy podatkowego.
Zobacz też w LEX: Debata: AI w pracy księgowych, doradców podatkowych oraz działów kadr i HR >
W jaki sposób doradcy podatkowi powinni korzystać w swojej pracy ze sztucznej inteligencji? Czy AI postrzega Pan przede wszystkim jako szansę rozwoju zawodu, czy jako potencjalne zagrożenie?
Wprowadzenie nowej technologii jest zawsze pewnego rodzaju wyzwaniem. Powinniśmy je postrzegać przede wszystkim jako możliwość uzyskania korzyści i przewagi konkurencyjnej.
Kluczowa dla skutecznego wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) w pracy doradcy podatkowego jest umiejętność konstruowania promptów, czyli poleceń tekstowych zadawanych sztucznej inteligencji. Dzięki temu, budując tzw. agentów AI, można zoptymalizować wiele skomplikowanych procesów.
Przechodząc do praktyki – powszechnie przyjmuje się, że sztuczna inteligencja ma największe zastosowanie w działaniach powtarzalnych, wymagających weryfikacji danych, np. researchu opartego na orzecznictwie i interpretacjach. AI świetnie sprawdza się również przy analizach umów, czy analizach ekonomicznych, np. w zakresie cen transferowych. To obszary, w których należy zapewnić doradcom szeroki zakres szkoleń.
Jednocześnie kluczowe będzie budowanie standardów etyki w zakresie korzystania ze sztucznej inteligencji oraz standardów bezpieczeństwa informacji.
Widzę tu przestrzeń do aktywnego dzielenia się posiadaną przeze mnie wiedzą i doświadczeniem w procesie przygotowywania takich standardów. Jako partner odpowiedzialny za ryzyko w jednej z dużych firm doradczych uważam, że mogę wnieść w tym zakresie wiele.
Czy istnieje ryzyko, że młodym osobom trudniej będzie wejść do zawodu, skoro część pracy przejmie sztuczna inteligencja?
Moim zdaniem młode osoby nie będą musiały zajmować się zadaniami takimi, jak przegląd interpretacji indywidualnych, orzecznictwa czy piśmiennictwa, ale szybciej przejdą na wyższy poziom pracy merytorycznej. Ktoś musi zweryfikować research przygotowany przez sztuczną inteligencję. AI zwalnia nas z wykonywania wielu pojedynczych czynności, ale nie zwalnia z obowiązku weryfikacji efektów i jakości jej pracy, ani z dbałości o precyzyjne formułowanie pytań i poleceń.
Mirosław Michna jest doradcą podatkowym i radcą prawnym. Podatkami zajmuje się od ponad 30 lat. W organach samorządu Krajowej Izby Doradców Podatkowych pełni funkcję sędziego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego począwszy od 2010 roku. Z ramienia Krajowej Rady Doradców Podatkowych był oddelegowany do pełnienia funkcji członka Państwowej Komisji Egzaminacyjnej przez dwie kadencje – 2010-2018. Był delegatem Małopolskiego Oddziału KIDP na kolejne Krajowe Zjazdy Doradców Podatkowych począwszy od III Zjazdu Krajowej Izby Doradców Podatkowych, pełniąc funkcję Przewodniczącego V Zjazdu Krajowej Izby Doradców Podatkowych. Jest partnerem w dużej firmie doradztwa podatkowego.
Czytaj również: Wiśniewski: Aplikacja na doradcę podatkowego rozwiązałaby wiele problemów
