Na kształt nowelizacji prawa farmaceutycznego, po czerwcowym wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącym reklamy aptek, może wpłynąć to, jak wielu właścicieli aptek podważy wcześniej nałożone przez inspekcję farmaceutyczną kary pieniężne, bądź wystąpi z powództwami cywilnymi o odszkodowania do Skarbu Państwa, także za utracone przez lata korzyści. Sprawdziliśmy, kiedy i na jakich zasadach jest to możliwe.

Pracownik może otrzymać jednocześnie dopuszczenie do wykonywania pracy od lekarza medycyny pracy i orzeczenie o niezdolności do pracy od lekarza orzecznika ZUS. Zdaniem prawników przepisy i kryteria orzekania o zdolności i niezdolności do pracy powinny zostać ujednolicone w systemie. Niektórzy twierdzą jednak, że to sam ZUS i sądy powinny w szerszym stopniu niż obecnie przyznawać ubezpieczonym prawo do świadczenia rehabilitacyjnego.

W czwartek Senat przyjął bez poprawek ustawę o pomocy psychologa dla osób powyżej 13 lat bez zgody opiekuna. Konsultacje mają być możliwe jedynie w gabinetach współpracujących z Narodowym Funduszem Zdrowia. Wiceminister zdrowia Jerzy Szafranowicz poinformował, że świadczenia udzielane w ramach ustawy będą nielimitowane, tak jak wszystkie inne udzielane pacjentom do 18. roku życia.

Bank z towarzystwem ubezpieczeniowym uzależniają udzielenie kredytu, wraz z umową o ubezpieczenie na życie, od przekazania przez obywateli nieuzasadnionych medycznie badań laboratoryjnych, radiologicznych i testu na HIV. Sprawą zainteresował się rzecznik praw obywatelskich. Pojawia się problem naruszenia m.in. Konstytucji RP, ustaw, tajemnicy lekarskiej, rozporządzenia RODO i Karty Praw Podstawowych UE.

Szacuje się, że w Polsce od dwóch do trzech milionów osób wymaga leczenia na choroby rzadkie. Obecnie tworzony jest m.in. anonimowy rejestr takich pacjentów i cyfrowy dokument potwierdzający daną chorobę. Umożliwi to skuteczniejszą pomoc medyczną. Potrzebne są też zmiany legislacyjne, żeby mogły powstawać nowe ośrodki leczenia chorób rzadkich, wykorzystanie środków unijnych i współpraca z partnerami zagranicznymi – podkreśla prof. Urszula Demkow, wiceminister zdrowia.

W Polsce kobiety nadal rodzą w bólu. Tylko 17 proc. w skali całego kraju otrzymuje znieczulenie. Średnia europejska to ok. 40 proc. znieczuleń w porodach naturalnych. Narodowy Fundusz Zdrowia podwyższył stawkę za wykonywanie znieczuleń zewnątrzoponowych. Do refundacji wprowadzono również znieczulenie podpajęczynówkowe. Zapisy zarządzenia weszły w życie.

Obecnie przyjęty dokument, określający ramowy plan działań w zakresie poprawiania diagnostyki i jakości życia pacjentów z chorobami rzadkimi, będzie obowiązywał jeszcze pięć miesięcy. Trwają prace nad regulacją ustawową, resort zdrowia kończy już jednak wypracowywanie rozwiązań, które zostały określone w planie. Prawdopodobnie do końca roku zacznie funkcjonować Karta Pacjenta z Chorobą Rzadką oraz specjalny rejestr statystyczny.

Ministerstwo Zdrowia umieściło sto nowych substancji na Krajowej Liście Leków Krytycznych. Zestawienie, które po aktualizacji liczy ponad 400 pozycji, ma zapewnić bezpieczeństwo lekowe w Polsce. Dodano do niej m.in. leki na stwardnienie rozsiane czy związane z leczeniem zakażenia wirusem HIV.

Krajowe Centrum ds. AIDS uruchomiło portal edukacyjny poświęcony HIV i AIDS dla pracowników medycznych i doradców punktów konsultacyjno-diagnostycznych (PKD). To zebrane w jednym miejscu informacje dotyczące najważniejszych zagadnień związanych z problematyką HIV i AIDS. Jest tam moduł dla lekarzy POZ, którzy od dwóch miesięcy mogą wykonywać testy na HIV w przychodni.

Po raz kolejny podczas konferencji "AI & MEDTECH CEE 2025" został zaprezentowany raport, w którym szczegółowo analizowana jest sytuacja polskich startupów medycznych, najnowsze trendy na rynku oraz przykłady innowacyjnych rozwiązań dla ochrony zdrowia. W tym roku największym zainteresowaniem firm cieszy się kardiologia i onkologia, nie brakuje jednak narzędzi odciążających personel od biurokratycznych obowiązków czy pomagających w komunikacji z pacjentami o szczególnych potrzebach.

W związku z narastającym od lat problemem braku lekarzy orzeczników w powiatowych i wojewódzkich zespołach ds. orzekania o niepełnosprawności resort rodziny planuje rozszerzyć katalog uprawnionych do orzekania lekarzy. Teraz w komisji orzekającej będzie mógł być także lekarz w trakcie specjalizacji oraz lekarz wykonujący zawód przez co najmniej pięć lat. To kolejna propozycja deregulacyjna, którą chce wprowadzić rząd.

Ukrócenie praktyk niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną jest konieczne, ale "lex szarlatan" to nadal za mało - uważa samorząd lekarski. Jak podkreślono w uwagach przekazanych w ramach opiniowania, wciąż aktualny pozostanie problem, w którym podmiot znika z rynku, a tym samym pozbywa się odpowiedzialności. Konieczne są nie tylko sankcje administracyjne, ale przede wszystkim osobista odpowiedzialność karna.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wystosowało stanowisko dotyczące projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), który przewiduje wprowadzenie do stosowania w praktyce usług w zakresie medycyny tradycyjnej, uzupełniającej i alternatywnej. Sprzeciwia się w nim ujmowania pseudomedycznych usług w oficjalnej, państwowej klasyfikacji.

Profilaktyka przedekspozycyjna HIV (PrEP) jest skuteczna, ale w Polsce nie ma takiego programu profilaktycznego. Jest szansa na zmianę tej sytuacji. Obecnie trwają wewnętrzne prace w Ministerstwie Zdrowia wraz z ekspertami nad stworzeniem programu. Jednak daleka jest droga do jego wdrożenia – nie ma jeszcze zgody ministra zdrowia na jego realizację ani nie wiadomo, kto miałby za niego zapłacić.

Elastyczne zatrudnienie lekarzy badających rencistów, inwalidów, chorych i rehabilitantów, to jedna z propozycji, które trafią do Sejmu w powakacyjnej części deregulacji. W kolejce są też ułatwienia w podpisywaniu umów o pracę i powszechne wprowadzenie zasady milczącej zgody w sprawach urzędowych, w tym w budownictwie.

Jak przypomina rzecznik praw pacjenta, zagadnienie stosowania przymusu bezpośredniego w ochronie zdrowia psychicznego budzi istotne wątpliwości etyczne i prawne, zwłaszcza w kontekście opieki nad osobami wymagającymi szczególnego nadzoru. Kluczowe jest rozróżnienie między środkami zabezpieczającymi pacjenta przed upadkiem a formalnym zastosowaniem przymusu bezpośredniego, które regulowane jest przez ściśle określone przepisy.

Podważanie opinii biegłego okazało się bezskuteczne, gdyż ekspertyza jednoznacznie przesądziła o tym, że nie powinno dojść do założenia mostka na niedoleczonym zębie. Obwiniony lekarz nie powinien przerzucać odpowiedzialności na dentystkę, która skierowała do niego pacjentkę w celu wykonania protezy - orzekł Sad Najwyższy, rozpoznając kasację obwinionego lekarza dentysty.

W kolejnej wersji projektu nowelizacji kodeksu karnego oraz wykroczeń znalazła się fakultatywna możliwość zastosowania postępowania przyspieszonego w momencie, gdy dana osoba zachowa się agresywnie w placówce medycznej i stworzy zagrożenie dla personelu. To efekt propozycji zgłoszonej przez resort spraw wewnętrznych i administracji, ale takie rozwiązanie postulowali też wcześniej eksperci w serwisie Prawo.pl.

Sejmowa Komisja Zdrowia odrzuciła w środę wniosek o pozytywne zaopiniowanie projektu planu finansowego NFZ na 2026 r. W projekcie założono, że przychody NFZ wyniosą 217,4 mld zł, wpływy ze składki zdrowotnej - 184,3 mld zł, a dotacja podmiotowa z budżetu państwa - 26 mld zł. We wtorek plan pozytywnie oceniła z kolei Komisja Finansów Publicznych.

Podobnie jak w przypadku pielęgniarek, wybiórczo co do rodzaju czynności potraktowana jest ochrona prawna farmaceutów i ratowników medycznych. Natomiast fizjoterapeuci w ogóle nie są objęci ochroną prawnokarną. Co oznacza, że fizjoterapeuta może w przypadku napaści, naruszenia nietykalności cielesnej lub zniewagi korzystać z ochrony takiej, jak każdy inny obywatel - pisze dr Anna Banaszewska, radca prawny.

Do konsultacji trafił projekt rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie maksymalnego czasu na przejęcie pacjenta od zespołu ratownictwa medycznego do SOR. Zgodnie z proponowanymi zmianami będzie wynosić nie dłużej niż 15 minut. Doprecyzowanie przepisów ma wyeliminować przetrzymywanie zespołów ratownictwa medycznego na podjazdach do szpitali. Zdarzają się przypadki, w których ratownicy kilka godzin czekają z pacjentem na pokładzie ambulansu.

Na rozpoczynającym się we wtorek posiedzeniu Sejmu pod obrady mają trafić dwie ustawy dotyczące psychologów oraz psychoterapeutów. Pierwszy to projekt rządowy, drugi - poselski. I to właśnie proponowany sposób uregulowania zawodu psychoterapeuty budzi ogromny sprzeciw środowiska. W społecznych konsultacjach wzięło udział ponad 7,5 tys. uczestników, a niektórzy posłowie wycofali w międzyczasie poparcie dla projektu.

Od 5 lipca br. obowiązuje nowelizacja ustawy zakazującą sprzedaży osobom poniżej 18 lat wszystkich e-papierosów elektronicznych, w tym bez nikotyny, pojemników zapasowych i woreczków nikotynowych. Nowelizacja wprowadza także zakaz sprzedaży e-papierosów bez nikotyny i woreczków nikotynowych na odległość, w tym przez internet i zakaz ich reklamowania.

Wpływ szczepień na liczne przypadki autyzmu czy weganizm jako dieta powodująca nowotwory - to tylko niektóre przykłady pseudomedycznych stwierdzeń, jakie padają w poselskich interpelacjach, ogólnie dostępnych na stronach sejmowych. Podobne przykłady medycznej dezinformacji można usłyszeć podczas posiedzeń niektórych zespołów parlamentarnych. Przepisy mające zapobiegać takim sytuacjom już są, gorzej z ich egzekwowaniem. A przecież interpelacjom, które nie są merytoryczne, nie trzeba nadawać biegu - wskazują prawnicy.

Błąd diagnostyczny stomatologa pociągnął za sobą poważne konsekwencje. Zanim wykonano protezę, pacjentka straciła trzy zęby. Zgłosiła to przewinienie dość późno, ale karalność nie uległa przedawnieniu. Nie można wszcząć postępowania, gdy od chwili popełnienia czynu upłynęły trzy lata, a karalność przewinienia upływa po pięciu latach. W tym wypadku należy cały proces leczenia traktować jako czyn ciągły, a nie jednorazowy - orzekł Sąd Najwyższy.

Komisja Europejska zakończyła pierwsze w historii postępowanie antymonopolowe dotyczące kartelu na rynku farmaceutycznym. Firma Alchem, która uczestniczyła w niedozwolonym porozumieniu i jako jedyna nie zdecydowała się na współpracę, została ukarana grzywną w wysokości 489 tys. euro.

Pacjent ma prawo współdecydować o swoim leczeniu. Dlatego umożliwienie konsultacji z innym lekarzem realizuje zasadę szacunku dla autonomii pacjenta i jego prawa do informacji oraz opinii innego lekarza - wyjaśnia Komisja Etyki Lekarskiej Naczelnej Rady Lekarskiej w najnowszym komentarzu do znowelizowanego w styczniu art. 19 Kodeksu Etyki Lekarskiej. Jednocześnie samorząd przypomina, że to lekarz prowadzący odpowiada za leczenie.

Usprawnienie przebiegu i organizacji szkoleń z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP) to cel projektu rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przygotowanego we współpracy z Ministrem Zdrowia. Zmiany te są odpowiedzią na nowelizację ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym z 24 kwietnia 2025 r.

Samorząd lekarski stoi na stanowisku, że ochroną przysługującą funkcjonariuszowi publicznemu powinni być objęci wszyscy lekarze, nie tylko pracujący w placówkach z umową z NFZ, ale też prywatnych. Tym bardziej, że pielęgniarki czy ratownicy medyczni pracujący w komercyjnych podmiotach, nie są z tej ochrony wyłączeni. Prawnicy nie widzą powodów do różnicowania sytuacji lekarzy w zależności od miejsca ich zatrudnienia, ale zwracają też uwagę, że konieczne są konsekwentne działania wymiaru sprawiedliwości.

Nie jest konieczne zwiększanie limitów przyjęcia na kierunki lekarskie i lekarsko-dentystyczne, bo zapaść polskiej ochrony zdrowia nie wynika z niedoboru medyków, a błędów systemowych - zaznacza Naczelna Rada Lekarska w opinii dotyczącej rozporządzenia określającego limity przyjęć na studia medyczne w roku akademickim 2025/26. Zgodnie z propozycją, miejsc ma być łącznie 11 690, o 185 więcej niż rok temu.