Nowelizując ustawę o drogach publicznych doprecyzowano pojęcie pasa drogowego. Po zmianach jest to grunt, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Dodanie sformułowania „lub będzie” budzi wątpliwości w odniesieniu do treści art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powoduje też konkretne problemy w praktyce.

Ministerstwo rodziny planuje nowelizację przepisów, które określą ważność karty parkingowej na takich samych zasadach, jak orzeczeń o niepełnosprawności. Powstanie zapowiadana od dawna centralna ewidencja posiadaczy kart parkingowych, która ma być instrumentem zapobiegania nieuczciwemu korzystaniu z nich. Nie będzie też trzeba podpisywać wniosku o wydanie karty parkingowej w zespole orzeczniczym.

Uzyskanie dostępu do informacji publicznej to dla obywatela często droga przez mękę. Podmioty zobowiązane do jej udzielenia opóźniają moment przekazania informacji - np. twierdzą, że nie jest publiczna albo - jak spółki należące do Skarbu Państwa - że stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. W efekcie są sprawy, które trwają po 9 lat, a wyroki sądowe niewiele zmieniają. Sprawa o dostęp do kalendarza Julii Przyłębskiej została wygrana dopiero przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Zdaniem prawników konieczna jest nowelizacja ustawy.

Wyodrębnienie trzech grup stanowisk w samorządach: urzędniczych, merytorycznych oraz innych niż stanowiska urzędnicze. Zmiany w przyznawaniu dodatku stażowego i nagrody jubileuszowej. Powiązanie wynagrodzenia z waloryzacją minimalnego wynagrodzenia za pracę, zmniejszenie liczby kategorii zaszeregowania - to niektóre z postulatów zmian zasad wynagradzania w samorządach.

Jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, przedsiębiorstwa wodociągowo‐kanalizacyjne oraz spółki wodne mogą już wnioskować do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na dofinansowanie projektów wspierających ochronę wód, zrównoważoną gospodarkę wodną i oczyszczanie ścieków. Nabór trwa do 11 kwietnia 2025 roku, a budżet wynosi 570 mln złotych, z możliwością jego zwiększenia.

Jednym z realizatorów usługi asystencji dla osób z niepełnosprawnościami finansowanej z budżetu państwa będą mogły być powiaty. Z zaproponowanych przepisów na razie nie wynika, na jakich zasadach mają działać, ani jakie pieniądze otrzymają na realizację zadania. Z drugiej strony, powiat za nierealizowanie usługi asystencji może zostać ukarany finansowo. Asystencję będą też mogły realizować organizacje pozarządowe, ale spełniające ściśle określone warunki.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje reforma finansowania samorządów. W założeniu za główne źródło dochodów samorządów służyć teraz będą dochody podatkowe, a nie subwencje z budżetu państwa. Jak ocenia ekspertka Fundacji Batorego, powiaty i województwa pozbawione są w praktyce własnych, zależnych od ich decyzji dochodów. Powinna więc wrócić dyskusja o własnych dochodach dla samorządów wszystkich szczebli.

Właściciel pojazdu, uprawniony do parkowania na miejscu dla niepełnosprawnych, nie uiścił opłaty za postój w strefie płatnego parkowania. Tłumaczył, że wszystkie miejsca uprzywilejowane były zajęte, dlatego zajął miejsce ogólnodostępne, auto jest wyposażone w CB radio, co oznacza, że korzysta również ze zwolnienia dla pojazdów ratowniczych.

Ponownie wyłączną kompetencją rady gminy będzie zatwierdzanie taryf za wodę i ścieki. Wody Polskie mogłyby ingerować w taryfy tylko w ograniczonym zakresie w dwóch przypadkach. Gmina będzie też mogła wprowadzić taryfę progresywną - wynika z projektu nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Przedstawiciele urzędów wojewódzkich uważają, że przyjęte przez MSWiA kryteria mogą spowodować, że zabraknie szkolących z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Nie wszystkich przekonuje też zaproponowany zakres szkoleń. Samorządowcy uważają, że za dużo tam teorii, za mało praktyki, choćby odpowiedzi na wnioski płynące z wrześniowej powodzi czy konfliktu w Ukrainie.

Ministerstwo Klimatu rozpoczęło pracę nad zmianą przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Gminy i podmioty, którym powierzono gospodarowanie odpadami mają uzyskać większy dostęp do rejestrów i danych, aby mogły zweryfikować złożone deklaracje odpadowe.

Od 1 stycznia można już składać wniosek o dodatek dopełniający do renty socjalnej, choć pierwsze wypłaty będą dopiero w maju. Wniosek muszą złożyć osoby, które na dzień 1 stycznia nie mają orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji a mają prawo do renty socjalnej i są całkowicie niezdolne do pracy. Dodatek dopełniający wynosi 2520 zł.

Organ jednostki samorządu terytorialnego powinien ustalić swoją kwalifikację jako organu publicznego w rozumieniu ustawy o ochronie sygnalistów. Jeżeli dany organ może prowadzić działania następcze w zakresie przedmiotowym wskazanym w ustawie, to powinien wprowadzić procedurę zgłoszeń zewnętrznych - uważa Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w odpowiedzi przesłanej serwisowi Prawo.pl. Część ekspertów jest zdania, że może to doprowadzić do niejednolitego stosowania przepisów.

Niedopuszczenie do procedury zamówień publicznych ofert na oprogramowanie z rynku wtórnego zgodnie z Dyrektywą 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych może być uznane za sztuczne zawężenie konkurencji „z zamiarem nieuzasadnionego działania na korzyść lub niekorzyść niektórych wykonawców”. Zbliżone rozwiązania prawne zostały również przyjęte na poziomie krajowym - pisze Michał Baudys z Forscope.

Opóźnienie wejścia w życie systemu kaucyjnego o trzy kwartały przysporzy problemów samorządom i podmiotom zajmującym się gospodarką odpadami. Konieczne może okazać się renegocjowanie zawartych, nawet kilka miesięcy temu, umów. Zmiany odbiją się zapewne też na cenach odbioru odpadów dla mieszkańców.

Przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jak i ustawy o samorządzie gminnym regulującej status radnego, nie przewidują zakazu zasiadania radnych w gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych - wyjaśnia ekspert z programu LEX.

W 2025 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie tylko raz. Obniżeniu ulegnie natomiast minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej płaconej przez przedsiębiorców. Grozi nam za to podwyżka podatku od nieruchomości. Wzrosną wynagrodzenia nauczycieli, a prawnicy zaczną lepiej zarabiać na urzędówkach. Wchodzą w życie zmiany dotyczące segregacji odpadów i e-doręczeń. To jednak nie koniec zmian, jakie czekają nas w Nowym Roku.

W Polsce żadna z jednostek samorządu terytorialnego nie posiada zdolności upadłościowej ani restrukturyzacyjnej. Zadłużenie gmin w Polsce stanowi jednak realny problem, a to jednoznacznie uzasadnia sens poszukiwania odpowiednich środków prawnych na wypadek niewypłacalności. Czas na dyskusję o potrzebie niewypłacalności municypalnej w Polsce – uważa prof. Rafał Adamus.

Od 1 stycznia 2025 roku na mapie Polski pojawi się 7 nowych miast, z czego aż trzy w województwie lubelskim. Miastami zostaną Końskowola, Kurów, Wąwolnica, Kazanów, Kobylnica, Sobków, Zaniemyśl. Zmienią się też granice niektórych gmin i miast, a także w jednym przypadku siedziba władz gminy.

Prawo.pl i LEX rozpoczynają piątą edycję akcji "Poprawmy prawo". Po raz kolejny będziemy chcieli wskazać problematyczne przepisy, które na pewno należy zmienić. Chodzi o regulacje, które mają istotny wpływ na: wymiar sprawiedliwości, prawników, podatki, pracę, działalność gospodarczą, zdrowie, oświatę, samorząd i administrację. Do zgłaszania wadliwych aktów prawnych zapraszamy naszych Czytelników.