Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

Powyborcze emocje jeszcze nie opadły, ale warto przeanalizować, czy i jakie obietnice rządu uda się zrealizować z nowym prezydentem. Obawy prawników dotyczą przede wszystkim wymiaru sprawiedliwości. Trwa pat wokół Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego i KRS. Do tego dochodzi kwestia statusu sędziów powoływanych od 2018 roku. Elekt w kampanii mówił o własnej ustawie sądowej. Do kosza mogą trafić plany dotyczące wiatraków lądowych, obniżenia składki zdrowotnej czy tzw. ustaw światopoglądowych. Prezydent może zakwestionować budżet.

Błąd medyczny lekarza chirurga polegał na niedoszacowaniu utraty krwi przez pacjenta. Prosty zabieg urologiczny zakończył się zgonem. Lekarz został ukarany dyscyplinarnie karą zawieszenia wykonywania zawodu na rok. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej uznał, że kara ta nie jest niesprawiedliwa i nadmiernie surowa.

Spadkobierczyni autora fikcyjnej postaci psa Reksia przysługują autorskie prawa majątkowe do utworu, którego ten pies był bohaterem w serii filmów animowanych - orzekł sąd II instancji, a Sąd Najwyższy zaakceptował orzeczenie. A więc wynagrodzenie należy się, gdy ta postać będzie wykorzystywana do innych utworów poza audiowizualnymi - m.in. książek, gier komputerowych, pocztówek. Ta sprawa pokazuje, jak wyglądały umowy autorskie w PRL, gdzie nabywca otrzymywał często całość praw do utworu.

Protestów nie można składać po I turze wyborów prezydenckich. Z tego powodu pojawił się zarzut, iż to „nie zapewnia skutecznego środka odwoławczego, co jest sprzeczne z zobowiązaniami w ramach OBWE". Sąd Najwyższy zauważył, że w wielu państwach europejskich kwestionowanie różnych aspektów procesu wyborczego możliwe jest dopiero po jego zakończeniu. Dobitnym tego przykładem są m.in. Niemcy czy Austria.

Prokurator z Warszawy dopuścił się przemocy i naruszenia nietykalności fizycznej kobiety w czasie imprezy. Izba Odpowiedzialności Zawodowej, orzekając w pierwszej instancji stwierdziła, że występuje dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. A druga instancja Sądu Najwyższego podzieliła te argumenty i dodała, że naruszenie nietykalności cielesnej nie musi skutkować wyraźnymi obrażeniami - może to być szarpanie i unieruchamianie rąk.

Wynik zbliżającej się drugiej tury wyborów okaże się niezadowalający dla prawie połowy głosujących. Już szykowane są protesty wyborcze, dotyczące choćby tego, jak finansowano wsparcie poszczególnych kandydatów. I choć nie będzie łatwo udowodnić ewentualnej nieważności wyborów, wciąż otwarte pozostaje pytanie, kto miałby to zrobić. Zgodnie z przepisami leży to bowiem w gestii Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN - tej samej, której status jest kwestionowany m.in. przez stronę rządzącą.

Wydanie nakazu zapłaty było niedopuszczalne – orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Roszczenie nie było udowodnione, a sprawa winna być skierowana do rozpoznania w postępowaniu zwykłym - zwłaszcza że spadkobiercy pożyczkobiorcy nie znali umowy, a odsetki za zwłokę okazały się lichwiarskie.

Projekt nowelizacji rządowego rozporządzenia zakłada przedłużenie okresu, za który możliwe będzie umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczeniowych z powodu powodzi. Dotychczasowy okres od 1 sierpnia do 31 grudnia 2024 r. zostaje rozszerzony na kolejne pięć miesięcy – tj. od 1 stycznia do 31 maja 2025 r.

Kobieta prowadząca sprzedaż w internecie została uznana przez ZUS za osobę, która omija prawo i pobiera nienależne zasiłki. Zakład nakazał więc zwrot całej wypłaconej sumy. Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uchylił orzeczenie potwierdzające ustalenia organu rentowego. Wskazał, że trzeba jeszcze raz przeanalizować sytuację, a zwłaszcza świadomość ubezpieczonej, której liczne kontrole nie miały nic do zarzucenia przez lata.

Sąd może wznowić postępowanie sądowo-administracyjne także w przypadku, gdy rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją dotyczy przepisów, stanowiących podstawę wydania prawomocnego orzeczenia niekończącego postępowania w sprawie, w tym orzeczenia w sprawie prawa pomocy i wynagrodzenia pełnomocnika procesowego - taki jest sens uchwały siedmiorga sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.