Krzysztof Sobczak

Gdy nadal niemożliwe będzie uchwalanie ustaw przywracających ład konstytucyjny, a w relacjach politycznych utrzyma się taka ostra konfrontacja i brak skłonności do jakiegoś kompromisu, jak obecnie, to mogą okazać się potrzebne bardziej radykalne i nawet trochę odległe od konstytucji działania dla utrzymania stabilności państwa – twierdzi prof. Leszek Garlicki, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, były sędzia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

W związku z niepełnym wdrożeniem przez Polskę zasad wykonywania europejskiego nakazu aresztowania, skutkującym preferencyjnym traktowaniem polskich obywateli w tej procedurze, nowelizacja kodeksu postępowania karnego ma wprowadzić możliwość, na wniosek państwa wystawiającego ENA, czasowego przekazania osoby ściganej. Jednak po przesłuchaniu lub przeprowadzeniu innych czynności śledczych, taka osoba miałaby zostać „zwrócona” Polsce, chyba że sama zdecyduje inaczej.

Nadużywanie instytucji tymczasowego aresztowania jest polskim problemem systemowym, na który wielokrotnie zwracały uwagę instytucje i trybunały europejskie. Zawetowana przez prezydenta nowelizacja Kodeksu postępowania karnego miała poprawić sytuację, jednak zakładane przez nią ograniczenia nie wejdą w życie. Problem też w tym, że na horyzoncie nie widać rządowego planu „B", który by to zmieniał. Tymczasem karniści podkreślają, że szkopuł nie tylko w przepisach, ale i podejściu sędziów, którzy wnioski prokuratorów rozpatrują często automatycznie.

Powołanie nowego pierwszego prezesa Sądu Najwyższego może rodzić pewne nadzieje na odblokowanie prac w Trybunale Stanu, którym będzie on też kierował – mówi Jacek Dubois, adwokat, wiceprzewodniczący tego konstytucyjnego organu. I zapowiada wniosek o zwołanie pełnego składu Trybunału w celu uchylenia starego regulaminu i uchwalenie nowego, w celu ograniczenia władzy przewodniczącego na rzecz Trybunału jako ciała kolegialnego.

Dobrze, że prezydent nie podpisał nowelizacji procedury karnej – nie ma w tej ustawie nic dla pokrzywdzonych. Także nic, co przyspieszy sprawy i je uprości, wręcz możliwe byłoby wydłużenie spraw karnych. Jest za to wiele zapisów ułatwiających życie przestępcom, wybicie prokuratorom zębów w walce z przestępczością, zniszczenie narzędzi pozwalających na łamanie zmowy milczenia w zorganizowanych grupach przestępczych – uważa prokurator Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury.