Patrycja Rojek-Socha

Już 3 kwietnia wchodzą w życie przepisy umożliwiające studentom prawa, po trzecim roku, pracę w sądach na stanowisku młodszego asystenta sędziego. W opiniowaniu jest zmiana rozporządzenia w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko asystenta sędziego, zakładająca m.in., że kandydat będzie zgłaszał się do konkursu poprzez złożenie wniosku o zatrudnienie na stanowisku młodszego asystenta sędziego, asystenta sędziego albo starszego asystenta sędziego. W sytuacji gdy kilku kandydatów uzyska najwyższą liczbę punktów, przeważy doświadczenie w stosowaniu prawa lub dodatkowe kwalifikacje.

Na początku marca przed Trybunałem Konstytucyjnym zostało wszczęte postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej, dotyczącej stosowanie tymczasowego aresztowania - dowiedział się serwis Prawo.pl. Chodzi m.in. o samoistną przesłankę zagrożenia wysoką karą, ale też przesłankę mówiącą o "uzasadnionej obawie, że oskarżony będzie nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób utrudniał postępowanie karne". Do sprawy już przyłączył się Rzecznik Praw Obywatelskich.

Jeden z radców jeszcze w 2020 r. wniósł o umorzenie mu należności z tytułu składek członkowskich, ze względu na zły stan zdrowia. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie odmówiła, więc próbował się odwołać, ale prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uznało, że jest to niedopuszczalne. Teraz NSA uwzględnił skargę kasacyjną KRRP wskazując, że uchwały podejmowane w przedmiocie umorzenia składek stanowią akty o charakterze wewnętrznym, mieszczące się w sferze autonomii korporacyjnej samorządu, a zatem nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, właściwej dla aktów z zakresu administracji publicznej.

Profesor Dariusz Szostek i Magdalena Bentkowska, dwójka spośród sześciu nowych sędziów TK wybranych przez Sejm 13 marca br. złożyła ślubowanie wobec prezydenta Karola Nawrockiego. Zgodnie z ustawą o statusie sędziów TK, to podstawa nawiązania z nimi stosunku służbowego; po ślubowaniu sędziowie- zgodnie z przepisami - mają niezwłocznie stawić się w Trybunale w celu podjęcia obowiązków. Na ślubowanie czeka natomiast nadal pozostała czwórka, a prezydent oczekuje od rządu... publikowania wyroków TK.

Naczelna Rada Adwokacka przygotowała już swoje uwagi do projektu Ministerstwa Sprawiedliwości, który ma uregulować pieczę współdzieloną nad dzieckiem. Główne zastrzeżenia to brak bezpośredniego odniesienia się w ustawie do zagrożenia przemocą wobec dziecka oraz - jak wskazano - próba wprowadzenia przez ustawodawcę takiego modelu jako zasady w postępowaniu zabezpieczającym, dotyczącym wniosku o uregulowanie pieczy nad nim. W ocenie Adwokatury projekt wymaga pogłębionej korekty legislacyjnej, w tym także doprecyzowania zasady ustalania w takiej sytuacji alimentów.

Polscy prawnicy skutecznie występują przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W 2025 r. padł rekord - spraw przed TSUE z ich udziałem było aż 51, najwięcej od momentu przystąpienia Polski do UE. Zaangażowanych w nie było 86 prawników, niektórzy prowadzili jak dotąd nawet po kilkanaście takich spraw - wynika z raportu „Polscy prawnicy przed TSUE: 2004–2025". Prawnicy wskazują, że nie wystarczy doświadczenie przed polskimi sądami i ważne jest dobre przygotowanie części pisemnej.

Rząd przyjął projekt, który ma wzmocnić nadzór sądowy nad kontrolą operacyjną. Zakłada on m.in. wprowadzenie obowiązku informowania sądu o wynikach takiej kontroli po jej zakończeniu, a na jego żądanie również o przebiegu tej kontroli w trakcie jej trwania. Sąd i prokurator będą też mieli uprawnienia do wydania w każdym czasie postanowienia o przerwaniu stosowania kontroli operacyjnej. Już na etapie prac nad projektem część prawników podnosiła, że przepisy mogą się nie sprawdzić w praktyce.

Pod koniec ubiegłego roku Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego przepisy dotyczące składu zgromadzeń w prokuraturach regionalnych. Chodzi o udział w nich prokuratorów funkcyjnych. Teraz wnioskuje do TK o zastosowanie zabezpieczenia dotyczącego sędziów Sądu Dyscyplinarnego przy prokuratorze generalnym, których wybierają także zgromadzenia i którzy – w ocenie związkowców – z tego m.in. powodu mogą być podatni na polityczne wpływy. Mieliby powstrzymać się od orzekania do czasu rozpatrzenia przez TK sprawy dotyczącej konstytucyjności przepisów o zgromadzeniach.

Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury rozszerza swoją działalność o nową filię dydaktyczno-szkoleniową w Gdańsku. Przyszli sędziowie i prokuratorzy będą mogli być tam kierowani, jeśli ich miejsce zamieszkania będzie bliżej właśnie tego ośrodka. W Gdańsku przewidziano 30 miejsc na jednej i 30 na drugiej aplikacji. Już na etapie projektu zmian w rozporządzeniu, które umożliwiają rozpoczęcie aplikacji w Gdańsku, zgłaszane były obawy dotyczące dużej liczby chętnych.

Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do opiniowania projekt regulujący pieczę współdzieloną nad dzieckiem. Nowelizacja, choć wyczekiwana przez sędziów, budzi wątpliwości pełnomocników. Chodzi m.in. o kwestie zabezpieczenia dziecka przed przemocą domową, co wynika z Konwencji Stambulskiej. Podnoszą też potrzebę uregulowania kwestii alimentów, bo jak podkreślają, są rodzice, dla których ich niepłacenie może być główną motywacją. Sędziowie z kolei uważają, że nadmierna kazuistyka nie służy rozstrzyganiu, a dobro dziecka jest jego podstawą.