Patrycja Rojek-Socha

Od 3 marca br. kierowcy przekraczający dozwoloną prędkość o ponad 50 km/h tracą prawo jazdy nie tylko w terenie zabudowanym, lecz także na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym. Do tego można dostać nawet kilka tysięcy mandatu - w przypadku recydywy maksymalna kara to 5 tys. zł. Ci, którzy wsiądą za kierownicę mimo orzeczonego sądowego zakazu prowadzenia pojazdu mogą dożywotnio utracić uprawnienia i stracić auto. Z kolei za brak OC trzeba będzie zapłacić nawet 9619 zł.

Resort cyfryzacji popiera unijny pakiet, który ma m.in. zakazać wykorzystywania AI do generowania fałszywych obrazów o charakterze seksualnym (tzw. deepnude) oraz opóźnić stosowanie przepisów dotyczących systemów AI wysokiego ryzyka. Pod koniec marca Parlament Europejski poparł propozycję Komisji Europejskiej – pakiet legislacyjny nazywany „Omnibus VII" ws. zmiany aktu o sztucznej inteligencji (AI Act).

Rzecznik Praw Obywatelskich w swojej opinii do projektu ustawy o pieczy współdzielonej zwraca uwagę m.in. na „niepełną" definicję opieki współdzielonej. Jak wskazuje, powstaje pytanie, czy sąd może orzec tę formę pieczy nad dzieckiem tylko wtedy, jeżeli w wyniku rozwodu lub rozstania rodziców będą oni mieli różne miejsce pobytu, czy też nawet wtedy, gdy pomimo rozwodu lub rozstania, będą nadal – choćby przez jakiś czas – zamieszkiwać wspólnie. Jego wątpliwości budzi kolejność kryteriów, które miałyby być brane pod uwagę przy orzekaniu, i brak uregulowania kwestii alimentów przy takiej formie opieki na dzieckiem.

Aplikanci XIII i XIV rocznika aplikacji sędziowskiej oraz V rocznika aplikacji uzupełniającej sędziowskiej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury apelują o zmianę zarządzeń ministra sprawiedliwości dotyczących wolnych stanowisk asesorskich dla egzaminowanych aplikantów w 2026 r. Chodzi o to, by więcej miejsc było w południowej części Polski, w szczególności w obszarze apelacji w Krakowie, Rzeszowie oraz Katowicach. W przeciwnym razie – jak wskazują – przyszłych asesorów czekają przeprowadzki. Obecnie w tych apelacjach zaplanowano dla nich zaledwie 32 miejsca na ponad 200 osób, które zdały egzamin sędziowski.

Kuratorzy sądowi od lat zabiegają o to, by ich zawód był wpisany do wykazu prac o szczególnym charakterze, o którym mowa w ustawie o emeryturach pomostowych. Uzasadniają to tym, że praca, którą wykonują, jest szczególna, wiąże się z licznymi zagrożeniami i może skutkować wypaleniem zawodowym. Potwierdza to upubliczniony właśnie raport Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości - wskazując na przeciążenie ich obowiązkami, sprawozdawczością i wymagającą zmian legislacją.

Do opiniowania trafił właśnie wyczekiwany przez biegłych projekt ich ustawy. Prace nad nim przedłużały się m.in. ze względu na to, jak miałoby być uregulowane wynagrodzenie biegłych. Ostatecznie zapisano, że będzie obliczane według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo według taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę i specjalność. Ile mają one wynosić, minister określi w rozporządzeniu.

Już 3 kwietnia wchodzą w życie przepisy umożliwiające studentom prawa, po trzecim roku, pracę w sądach na stanowisku młodszego asystenta sędziego. To jednak nie wszystko, bo ta sama ustawa ułatwia asystentom sędziów awans na stanowisko starszego asystenta. Takie wnioski już wkrótce na pewno się pojawią. Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że sądy są na to finansowo przygotowane, ale sami asystenci obawiają się, że pieniędzy może zabraknąć.

Zgodnie z Konstytucją Prezydent RP jest zobowiązany do odebrania ślubowania od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm. Zwłoka prezydenta lub odmowa odebrania takiego ślubowania stanowi delikt konstytucyjny - wskazuje w swojej opinii Helsińska Fundacja Praw Człowieka. Jak podkreśla, sędziowie TK, zgodnie z art. 194 ust. 1 Konstytucji, są wybierani przez Sejm i żaden inny organ nie uczestniczy w procedurze ich wyboru.

Nowa formuła, dwójka zwycięzców – Aleksandra Penkowska została wybrana Adwokatką Roku 2025, a Michał Adam Sykała – po raz pierwszy – Adwokatem Roku 2025. Wyróżniono ich za profesjonalizm, wybitne osiągnięcia i działalność pro bono. Wręczono po trzy wyróżnienia. Konkurs organizowany jest od 2017 r. Do tego roku jego celem było honorowanie adwokatek wykazujących się osiągnięciami w ramach prowadzonej działalności zawodowej, widocznym zaangażowaniem w prace samorządu adwokackiego, a także inną aktywnością, w tym społeczną lub naukową.

Izba Adwokacka w Warszawie współtworzy opinię amici curiae złożoną przed amerykańskim sądem apelacyjnym USA razem z licznymi organizacjami prawniczymi z Europy. Sprawa dotyczy dekretów prezydenta Donalda Trumpa, które – jak wskazują prawnicy – są wymierzone w konkretne kancelarie prawne w USA, reprezentujące klientów lub sprawy uznane przez władzę za politycznie niepożądane. Chodzi o ograniczenie m.in. dostępu do instytucji federalnych, kontaktów z administracją i realizacji zleceń, co w praktyce może oznaczać – jak wskazano – karanie prawników za to, kogo reprezentują.