Zanim przejdziemy do konkretnych kwot, warto przypomnieć, że duże zmiany w sposobach karania kierowców za wykroczenia zostały wprowadzone w 2022 roku. Aż... dziesięciokrotnie wzrosła maksymalna wysokość mandatu - wcześniej najwyższą karą przewidzianą za przewinienie drogowe był mandat w wysokości 500 zł, teraz może on wynieść nawet 5000 zł. Uważać należy też na punkty karne, za wykroczenie można zgarnąć maksymalnie aż 15. Najwyższa grzywna nakładana przez sąd wynosi obecnie 30 000 zł.
Czytaj: Za jazdę po pijanemu wyższa kara, ale utrata auta dopiero za pół roku >>
Prawo surowe dla pijanych, ale mało skuteczne wobec brawury na drodze >>
Co się zmieniło w ostatnich miesiącach?
Zmiany wprowadziła m.in. ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Od 3 marca br. przewiduje automatyczną utratę prawa jazdy na trzy miesiące za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej, poza obszarem zabudowanym.
Oznacza to, że kierowca jadący z nadmierną prędkością na tego typu drodze – mimo że znajduje się poza terenem zabudowanym – musi liczyć się z natychmiastowym zatrzymaniem prawa jazdy. Rozszerzenie regulacji wynika z analizy zdarzeń drogowych, które pokazują, że właśnie na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych dochodzi do wielu poważnych wypadków, w tym zderzeń czołowych - mówiła w rozmowie z Prawo.pl asp. Aneta Błędniak-Kałka, WRD KWP w Łodzi.
Z kolei od 30 marca obowiązują obostrzenia wprowadzone ustawą z 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dotyczą one zakazu kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem w sposób:
- powodujący celowy poślizg kół (drift),
- powodujący celową utratę styczności z nawierzchnią chociaż jednego koła pojazdu.
Kto złamie zakaz, musi liczyć się z zatrzymaniem prawa jazdy na trzy miesiące.
Dodatkowo od 3 czerwca 2026 r. wejdą także zmiany, które zablokują możliwość redukowania punktów karnych za poważne wykroczenia. Wzrośnie więc ryzyko utraty prawa jazdy ze względu na liczbę zebranych "oczek".
Czytaj: Utrata prawa jazdy, mandaty do kilku tysięcy złotych - nowe przepisy obowiązują>>
Obligatoryjnym dożywotnim zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zagrożony jest kierowca, który nie zastosował się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a także spowodował wypadek w czasie nielegalnego wyścigu w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia lub spożywał alkohol lub zażył środek odurzający po popełnieniu czynu, a przed poddaniem go badaniu.
Z kolei osoba, która złamała sądowy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, będzie też obciążona obowiązkiem zapłaty świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 10 tys. zł (do 60 tys. zł.). Wobec sprawców, którzy zaś spowodują wypadek w czasie nielegalnego wyścigu, będą prowadzić pojazd w czasie wyścigu, lub rażąco przekroczą prędkości i zasady bezpieczeństwa, sąd będzie orzekał świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu w wysokości co najmniej 5 tys. zł (do 60 tys. zł.)
Kiedy sąd orzeknie obowiązkowo przepadek pojazdu
Doprecyzowane zostały też przepisy dotyczące przepadku pojazdu mechanicznego lub jego równowartości. (art. 44d k.k.). Istotna jest granica zawartości alkoholu w organizmie sprawcy - co najmniej 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo prowadząca do takiego stężenia. Jeśli kierowca, prowadzący pojazd w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym będzie mieć:
- od 0,5 do 1,5 promila alkoholu we krwi lub jest objęty zakazem prowadzenia pojazdów, sąd będzie mógł zdecydować o przepadku pojazdu,
- powyżej 1,5 promila - sąd będzie miał obowiązek orzec przepadek pojazdu, chyba że zachodzi wyjątkowy przypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
Nadto w przypadku kierowców prowadzących pojazd z zawartością alkoholu powyżej 1,5 prom., ograniczona została możliwość orzekania kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Nowelizacja art. 44b k.k. uchyliła też przepisy, które zawierały zasady orzekania przepadku równowartości pojazdu, przy którym decydujące znaczenie przypisywano nie okolicznościom popełnienia czynu i właściwościom sprawcy, lecz kwestiom własności i wartości pojazdu. Obecnie rozwiązanie stanowi, że jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy albo orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego nie jest możliwe lub celowe (w szczególności z uwagi na jego zbycie albo utratę przez sprawcę, zniszczenie lub znaczne uszkodzenie), przepadku nie orzeka się, natomiast sąd orzeka albo może orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 tys. do 500 tys. zł.
Noga z gazu, albo słono zapłacisz
Główną przyczyną wypadków w Polsce jest brawura, a wiąże się ona z nadmierną prędkością. Przekroczenie dopuszczalnej prędkości jest nadal surowo karane, sama wysokość mandatu zależy od tego o ile km/h przekroczono dopuszczalną prędkość. I tak w 2026 roku grozi:
- za przekroczenie prędkości do 10 km/h – 50 zł
- przekroczenie prędkości o 11-15 km/h – 100 zł
- przekroczenie prędkości o 16-20 km/h – 200 zł
- przekroczenie prędkości o 21-25 km/h – 300 zł
- przekroczenie prędkości o 26-30 km/h – 400 zł
- przekroczenie prędkości o 31-40 km/h – 800 zł / 1600 zł ((w przypadku recydywy)
- przekroczenie prędkości o 41-50 km/h – 1000 zł / 2000 zł (recydywa)
- przekroczenie prędkości o 51-60 km/h – 1500 zł / 3000 zł (recydywa)
- przekroczenie prędkości o 61-70 km/h – 2000 zł / 4000 zł (recydywa)
- przekroczenie prędkości o 71 km/h i więcej – 2500 zł / 5000 zł (recydywa)
Uważaj na punkty karne
Maksymalna liczba punktów za jedno wykroczenie wynosi 15 - przy czym maksymalna liczba punktów skutkująca utratą prawa jazdy pozostaje bez zmian - 24 dla kierowców z rocznym stażem, 20 dla "młodych" kierowców.
Punkty karne za prędkość w 2026 roku:
- przekroczenie prędkości o 10 km/h – 1 punkt karny;
- przekroczenie prędkości od 11 do 15 km/h – 2 punkty karne;
- przekroczenie prędkości od 16 km/h do 20 km/h – 3 punkty karne;
- przekroczenie prędkości od 21 do 25 km/h – 5 punktów karnych;
- przekroczenie prędkości od 26 km/h do 30 km/h – 7 punktów karnych;
- przekroczenie prędkości od 31 km/h do 40 km/h– 9 punktów karnych;
- przekroczenie prędkości od 41 km/h do 50 km/h – 11 punktów karnych;
- od 51 km/h do 60 km/h - 13 punktów karnych;
- od 61 km/h do 70 km/h - 14 punktów karnych,
- od 71 km/h - 15 punktów karnych
Maksymalną liczbą 15 punktów karnych można być ukaranym m.in. za:
- sprowadzenie katastrofy w ruchu, sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu, spowodowanie wypadku w ruchu;
- kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu;
- kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego;
- nieudzielenie pomocy ofiarom wypadku;
- używanie pojazdu w sposób zagrażający bezpieczeństwu osoby znajdującej się w pojeździe lub poza nim;
- omijanie pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu;
- wyprzedzanie na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi;
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu dla pieszych albo na nie wchodzącemu;
- niezatrzymanie pojazdu w razie przechodzenia przez jezdnię osoby niepełnosprawnej, używającej specjalnego znaku lub osoby o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej w celu umożliwienia jej przejścia.
Czytaj: Bat na piratów – zabójstwo drogowe lub nowa definicja zamiaru ewentualnego>>
Pasy mają być zapięte, telefon odłożony
Jazda bez zapiętych pasów bezpieczeństwa może skutkować mandatem w wysokości 100 zł, taki sam mandat grozi, w sytuacji gdy pasażerowie podróżują bez zapiętych pasów.
Dzieci, zwłaszcza te najmniejsze, powinny podróżować w foteliku. Przewożenie dziecka bez fotelika lub przewożenie go w foteliku w nieprawidłowy sposób może zakończyć się otrzymaniem mandatu w wysokości 300 zł. Młody pasażer może podróżować bez fotelika, jeśli osiągnie powyżej 150 cm wzrostu.
Kategorycznie zabronione jest też korzystanie podczas jazdy z telefonu, za złamanie zakazu grozi 500 zł mandatu i aż... 12 punktów karnych.
Za brak włączonych świateł do 300 zł
Zgodnie z taryfikatorem jazda bez wymaganych świateł od zmierzchu do świtu może skończyć się mandatem w wysokości - 300 zł, a od świtu do zmierzchu - 100 zł. Jazda bez wymaganych świateł pojazdami niewyposażonymi w światła mijania, drogowe lub do jazdy dziennej - to mandat w wysokości 100 zł, a jeśli kierowca nie włączy świateł w tunelu, niezależnie od pory doby - 200 zł.
Za nieużywanie wymaganego oświetlenia podczas zatrzymania lub postoju w warunkach niedostatecznej widoczności - od 150-300 zł. Z kolei za używanie przez kierowcę "szperacza" podczas jazdy grozi - 100 zł.
Uwaga na przejazdy kolejowe i torowiska!
Za naruszenie przez kierującego pojazdem zakazu objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór oraz wjeżdżania na przejazd, jeśli opuszczanie ich zostało rozpoczęte lub podnoszenie ich nie zostało zakończone, można otrzymać mandat w wysokości od 2 tys. zł do 4 tys. zł.
Tyle samo grozi za naruszenie zakazu wjazdu za sygnalizator przy sygnale czerwonym, czerwonym migającym lub dwóch na przemian migających sygnałach czerwonych lub za inne urządzenie nadające te sygnały.
Z kolei za naruszenie zakazu wjeżdżania na przejazd tramwajowy, jeśli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy, kierowca może zapłacić 500 zł.
Zagrozisz bezpieczeństwu pieszego - mandat 1500 zł
Taryfikator mandatów przewiduje kary w wysokości 1500 zł (3000 zł w warunkach recydywy) za wykroczenia związane z bezpieczeństwem pieszych, takie jak m.in.:
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu dla pieszych lub wchodzącemu na to przejście,
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu przez jezdnię drogi poprzecznej, na którą skręca kierujący pojazdem,
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przy przejeżdżaniu przez chodnik lub drogę dla pieszych,
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu podczas włączania się do ruchu,
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przy cofaniu pojazdem,
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu w strefie zamieszkania,
- wyprzedzanie pojazdu na przejściu dla pieszych, na którym ruch nie jest kierowany, lub bezpośrednio przed tym przejściem,
- omijanie pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu,
- naruszenie zakazu jazdy wzdłuż po chodniku lub przejściu dla pieszych.
Za jazdę "na zderzaku" 500 zł, za korytarz życia do 2 500 zł
Kierowca może też zapłacić mandat:
- od 500 do 2500 zł za naruszenie przez kierującego zakazu korzystania z “korytarza życia” dla pojazdów uprzywilejowanych,
- 2000 zł (4000 zł za recydywę) za naruszenie zakazu objeżdżania zapór/półzapór i wjeżdżania na przejazd, jeśli ich opuszczanie zostało rozpoczęte lub podnoszenie nie zostało zakończone, a także zakazu wjeżdżania na przejazd kolejowy, jeśli po drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy,
- 2000 zł za jazdę autostradą lub drogą ekspresową w kierunku przeciwnym do dozwolonego,
- 1000 zł (2000 zł za recydywę) za naruszenie zakazu wyprzedzania pojazdu (np. określonego znakiem drogowym, na skrzyżowaniu, przejeździe kolejowym/rowerowym),
- od 300 do 500 zł za złamanie zakazu “jazdy na zderzak” na autostradach i drogach ekspresowych,
- 300 zł za wyprzedzanie bez zachowania bezpiecznego odstępu,
- 200 zł za niewłaściwe sygnalizowanie manewru,
- 150 zł za zajmowanie więcej niż jednego pasa ruchu,
- 100 zł za nadużywanie sygnałów dźwiękowych lub świetlnych .
Nieprawidłowe zawracanie nawet 400 zł
Kierowca, który pomylił drogę i musi zawrócić, również może zapłacić mandat. Za zawracanie w warunkach, w których mogłoby to zagrażać bezpieczeństwu ruchu lub ruch ten utrudnić grozi od 200 do 400 zł mandatu.
Za zawracanie w tunelach, na mostach i wiaduktach oraz na drogach jednokierunkowych - 200 zł.
Utrudnianie lub tamowanie ruchu poprzez niesygnalizowanie lub błędne sygnalizowanie manewr również - 200 zł.
Od 100 do 300 zł kary grozi za zatrzymanie pojazdu w sposób stwarzający zagrożenie dla innych czy w sposób niedozwolony na chodniku, 1200 zł za parkowanie na miejscu dla osoby niepełnosprawnej.
Za tamowanie ruchu lub utrudnianie ruchu - 500 zł
W 2026 r. kara za niewskazanie kierującego pojazdem wynosi:
- 2000 zł – gdy dojdzie do kolizji;
- 4000 zł – do takiej kwoty wzrośnie kara w razie wypadku.
- Jeżeli fotoradar zarejestruje przekroczenie dopuszczalnej prędkości, to Inspekcja Transportu Drogowego może nałożyć dwukrotność grzywny, którą otrzymałby sprawca wykroczenia (ale nie mniej niż 800 zł).
- W przypadku innych naruszeń przepisów mandat za nieujawnienie kierowcy wynosi 500 zł (sąd może podwyższyć stawkę do 30 000 zł).
Brak polisy OC uderzy po kieszeni
Brak polisy OC może mocno uderzyć po kieszeni posiadacza pojazdu. Z jednej strony jeśli wyrządzi on szkodę, będzie musiał ja pokryć z własnej kieszeni, a z drugiej – nawet jeśli szkody nie wyrządzi, to będzie musiał zapłacić karę. Wysokość kar za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC zależy od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Obecnie w przypadku samochodu osobowego, od 1 stycznia 2026 r. opłata karna wynosi:
- 1920 zł za brak OC do trzech dni,
- 4810 zł za brak ubezpieczenia od czterech do 14 dni,
- 9619 zł za przerwę w OC powyżej 14 dni.
Kary nakłada Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG), który dysponuje narzędziami, pozwalającymi na skuteczne wyłapywanie kierowców niemających polisy. Osoby, które UFG wezwał do uiszczenia opłaty karnej, mogą się odwołać, tłumacząc się trudną sytuacją życiową i czasem Fundusz idzie im na rękę i umarza opłatę, natomiast do tej pory nie mogli skarżyć się do sądów administracyjnych.
Czytaj: Ważna uchwała w sprawie waloryzacji odszkodowania po wypadku>>
Kiedy recydywa?
Kiedy obowiązuje kara związana z recydywą? Jeśli w ciągu dwóch lat kierowca zostanie przyłapany na popełnieniu tego samego przewinienia, to zapłaci podwójną stawkę mandatu za dane wykroczenie drogowe.
