Od 3 marca kierowcy przekraczający dozwoloną prędkość o ponad 50 km/h stracą prawo jazdy nie tylko w terenie zabudowanym, lecz także na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym. To jedna z wielu zmian, które wchodzą w życie w 2026 roku — obok zaostrzenia zasad dla młodych kierowców, nowych obowiązków dla dzieci korzystających z hulajnóg oraz kar za celowy drift.
Ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 3 marca, przewiduje automatyczną utratę prawa jazdy na trzy miesiące za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej, poza obszarem zabudowanym. Do tej pory przepisy dotyczyły tylko strefy zabudowanej. Od wtorku ciężka noga po minięciu znaku D-43 (koniec obszaru zabudowanego) może wiązać się z ryzykiem pieszych spacerów przez kilka następnych tygodni.
Oznacza to, że kierowca jadący z nadmierną prędkością na tego typu drodze – mimo że znajduje się poza terenem zabudowanym – musi liczyć się z natychmiastowym zatrzymaniem prawa jazdy. Rozszerzenie regulacji wynika z analizy zdarzeń drogowych, które pokazują, że właśnie na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych dochodzi do wielu poważnych wypadków, w tym zderzeń czołowych - wskazuje asp. Aneta Błędniak-Kałka, WRD KWP w Łodzi.
Czytaj też w LEX: Odpowiedzialność wykroczeniowa za tzw. "wyścigi słoni" – krytyczne uwagi dotyczące wprowadzenia nowej postaci zakazu wyprzedzania >
Ze statystyk Komendy Głównej Policji wynika, że w 2025 roku policja zatrzymała 77 875 uprawnień do kierowania pojazdami, a ponad jedną trzecią (24 341 przypadków) stanowiły sytuacje, w których kierowca przekroczył prędkość o powyżej 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Dobrze, że wprowadzono analogiczny przepis także poza terenem zabudowanym, ale nowe przepisy pominęły obszary szybkiego ruchu czyli autostrad i dróg ekspresowych dwujezdniowych, a tam również dużo się dzieje złego. Tym bardziej, że proces szkolenia i egzaminowania w ogóle nie dotyka tych odcinków, co jest problemem. Mam nadzieję, że kiedyś dojrzejemy do tego, aby objąć restrykcjami także węzły i drogi ekspresowe. Bo tam, jeśli już dojdzie do wypadku, to jego skutki są tragiczne – mówi Tomasz Matuszewski, dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Warszawie.
Kolejna zmiana to możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B przez siedemnastolatków. Oznacza to, że osoby które skończyły 16 lat i 9 miesięcy będą mogły rozpocząć kurs na prawo jazdy. Po uzyskaniu prawa jazdy będą musiały jednak prowadzić samochód w towarzystwie doświadczonego kierowcy - opiekuna. Przepisy wymagają, aby opiekun miał co najmniej 25 lat i posiadał prawo jazdy kategorii B przez minimum pięć lat. Dodatkowym wymogiem jest brak zakazu prowadzenia pojazdów w ciągu ostatnich pięciu lat.
Do czasu ukończenia 18 lat, młody kierowca nie będzie można także przewozić osób taksówką ani wykonywać transportu drogowego rzeczy, np. jako kurier. W trakcie okresu próbnego kierowców obowiązują surowsze zasady. Jakiekolwiek stężenie alkoholu i narkotyków w organizmie będzie zabronione. Przekroczenie 12 punktów karnych poskutkuje koniecznością odbycia dodatkowego szkolenia praktycznego z zakresu zagrożeń w ruchu drogowym. Jeśli młody kierowca popełni dwa poważne wykroczenia, okres próbny zostanie wydłużony o kolejne 2 lata.
Kolejne zmiany dla młodych kierowców wejdą w życie 3 września 2026 roku. Ci, którzy uzyskają prawo jazdy kat. B po raz pierwszy, będą objęci dwuletnim okresem próby, w ramach którego będą musieli przejść praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym. Innych młodych kierowców będzie obowiązywał trzyletni okres próbny lub do ukończenia przez kierowcę 20 lat.
To odwleczenie terminu tworzy niepotrzebną lukę – mówi Tomasz Matuszewski.
Przeczytaj więcej w tekście: Nie trzeba będzie mieć skończonych 18 lat, żeby prowadzić auto
Zmiany dotyczą też najmłodszych uczestników ruchu. Od 3 marca, trzynastolatkowe nie mogą samodzielnie kierować hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego (np. segway, deskorolka elektryczna) na drodze publicznej. Wyjątek przewidziano dla strefy zamieszkania pod warunkiem, że dziecko jest pod opieką osoby dorosłej. Zdaniem ustawodawcy młodsze dzieci często nie posiadają jeszcze wystarczających umiejętności i doświadczenia, by samodzielnie poruszać się w ruchu ulicznym. Za zignorowanie przepisu rodzic lub opiekun dziecka będzie mógł otrzymać mandat w wysokości od 20 do 100 zł.
Kolejne obowiązki w zakresie ochrony niechronionych uczestników ruchu wejdą zaś w życie od 3 czerwca 2026 r. na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy z 17 października 2025 r. dzieci i młodzież do 16. roku życia będą zobowiązani do używania kasków ochronnych podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną oraz urządzeniem transportu osobistego. Doprecyzowano także zasady przewożenia dzieci na rowerach i w przyczepkach rowerowych. Jednocześnie został podniesiony minimalny wiek (z 10 do 13 lat) dla użytkowników hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego.
Czytaj też w LEX: Hulajnogi elektryczne w perspektywie prawa karnego i prawa wykroczeń >
Od 30 marca kierujących czekają kolejne obostrzenia wprowadzone ustawą z 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dotyczą one zakazu kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem w sposób:
Kto złamie zakaz, musi liczyć się z zatrzymaniem prawa jazdy na trzy miesiące.
Z kolei od 3 czerwca 2026 r. wejdą także zmiany, które zablokują możliwość redukowania punktów karnych za poważne wykroczenia. Wzrośnie więc ryzyko utraty prawa jazdy ze względu na liczbę zebranych "oczek". MSWiA konsultuje właśnie projekt rozporządzenia, który uwzględnia listę 66 wykroczeń w drogowych (ze 130 pozycji w taryfikatorze), za które nie będzie można kasować punktów. Znikną one z konta dopiero po upływie roku.
Czytaj też w LEX: Prowadzenie roweru po spożyciu alkoholu w prawie polskim i niemieckim >
